૩૫. પરિક્ખારનિદ્દેસવણ્ણના

૨૫૯-૬૦. છત્તે અન્તો બહિ ચ પઞ્ચવણ્ણેહિ સુત્તેહિ સિબ્બિતુઞ્ચ પણ્ણે ગિરિકૂટઅડ્ઢચન્દાદિં છિન્દિતુઞ્ચ ન વટ્ટતીતિ સમ્બન્ધો. છત્તેતિ તાલપણ્ણે છત્તે. ગિરિકૂટં નામ મકરદન્તકં, આદિ-સદ્દેન તાદિસં અઞ્ઞં વિકારરૂપં સઙ્ગહિતં. ઘટકન્તિ ગેહત્થમ્ભેસુ વિય કયિરમાનં ઘટકં. દણ્ડેતિ છત્તદણ્ડે. લેખાતિ તહિં તહિં દિન્ના લેખા. સાદિસન્તિ દીઘેન નિદ્દિટ્ઠં. બુન્દમ્હિ મૂલે.

૨૬૧. થિરત્થં છત્તે એકવણ્ણેન સિબ્બિતું વા પઞ્જરં વિનન્ધિતું વા વટ્ટતીતિ સમ્બન્ધો. સિબ્બિતુન્તિ અન્તો બહિ ચ સિબ્બિતું. એકવણ્ણેનાતિ નીલાદિના એકવણ્ણેન. પઞ્જરન્તિ છત્તદણ્ડગાહકસલાકપઞ્જરં. થિરત્થન્તિ ઇમિના ન વણ્ણમટ્ઠત્થાયાતિ દસ્સેતિ. બન્ધિતું દણ્ડે લેખા વટ્ટતીતિ સમ્બન્ધો. બન્ધિતુન્તિ વાતપ્પહારેન અચલનત્થં છત્તમણ્ડલિકં રજ્જુકેહિ ગહેત્વા બન્ધનત્થાય. લેખાવાતિ વલયમિવ ઉક્કિરિત્વા કતા લેખા એવ. વટ્ટતીતિ યદિપિ ન બન્ધતિ, રજ્જુકેહિ બન્ધિતું યુત્તટ્ઠાનત્તા વટ્ટતિ.

૨૬૨. ચીવરે અન્તે વાપિ પટ્ટમુખે વાપિ વેણિપિ વા સઙ્ખલિકાપિ વા અઞ્ઞં સૂચિવિકારં વા પાળિકણ્ણિકઆદિકં કપ્પબિન્દુવિકારમ્પિ વા ન ચ કપ્પતીતિ સમ્બન્ધો. અન્તેતિ ચીવરપરિયન્તે, અનુવાતેતિ વુત્તં હોતિ. પટ્ટમુખેતિ પટ્ટકોટિયં, દ્વિન્નં પટ્ટાનં સઙ્ઘટિતટ્ઠાનં સન્ધાયેતં વુત્તં. વેણીતિ વરકસીસાકારેન સિબ્બનં. સઙ્ખલિકાતિ બિળાલબન્ધનાકારેન સિબ્બનં. અઞ્ઞં સૂચિવિકારં વાતિ ચીવરમણ્ડનત્થાય કયિરમાનં અઞ્ઞં યં કિઞ્ચિ સૂચિકમ્મવિકારં વા. ટીકાયં પન ‘‘સતપદિસદિસં અઞ્ઞં વા સૂચિવિકારં ન કપ્પતી’’તિ સામઞ્ઞેન વુત્તં. ‘‘ચીવરમણ્ડનત્થાય નાનાસુત્તકેહિ સતપદિસદિસં સિબ્બન્તા આગન્તુકપટ્ટં ઠપેન્તિ, અઞ્ઞમ્પિ યં કિઞ્ચિ સૂચિકમ્મવિકારં કરોન્તિ, સબ્બં ન વટ્ટતી’’તિ અટ્ઠકથાયં વુત્તત્તા પન નાનાવણ્ણેહિ વા હોતુ, એકવણ્ણેન વા હોતુ, ચીવરમણ્ડનત્થાય સંસિબ્બન્તાનં સૂચિકમ્મવિકારં સન્ધાય વુત્તન્તિ ચીવરેસુ ફાલિતટ્ઠાનસ્સ થિરભાવત્થં સતપદિસદિસમ્પિ સિબ્બિતું વટ્ટતીતિ અમ્હાકં ખન્તિ. પાળિ-સદ્દેન, કણ્ણિક-સદ્દેન ચ કપ્પ-સદ્દલોપેન વા ઉપચારેન વા પાળિકપ્પાદયોવ ગહિતા. પાળિ ચ કણ્ણિકા ચ પાળિકણ્ણિકાયો, તા આદિ યસ્સ અઞ્ઞસ્સ તાદિસસ્સાતિ વિગ્ગહો. તત્થ નીલાવળિઆદિસણ્ઠાનાય બિન્દુપન્તિયા યથા સોભતિ, તથા કયિરમાનો પાળિકપ્પો. તથેવ બિન્દુસમૂહે કત્થચિ દસ્સેત્વા કયિરમાનો કણ્ણિકકપ્પો.

૨૬૩. ગણ્ઠિપાસકપટ્ટાતિ ગણ્ઠિનો ચ પાસકસ્સ ચ પતિટ્ઠાનટ્ઠાને ઠપેતબ્બા પટ્ટા. વટ્ટતીતિ એત્થ ‘‘ગણ્ઠિપાસકા’’તિ કત્વા ‘‘ચતુકોણાવ વટ્ટન્તી’’તિ અત્થતો વચનં વિપલ્લાસેત્વા યોજેતબ્બં. અગ્ઘિયન્તિ ચેતિયસણ્ઠાનેન સિબ્બનં. મૂલે ચ અગ્ગે ચ એકસદિસં કત્વા મુગ્ગરાકારેન સિબ્બનં મુગ્ગરો. વિકારન્તિ વિકારો, લિઙ્ગવિપલ્લાસેન વુત્તં. એત્થાતિ ગણ્ઠિપાસકપટ્ટેસુ.

૨૬૪. કોણસુત્તાતિ નપુંસકનિદ્દેસો, ગણ્ઠિપાસકપટ્ટાનં કોણેહિ નીહટસુત્તકોટિયો. પીળકાતિ તાનિયેવ નિવત્તેત્વા પીળકાકારેન કતાનિ. દુવિઞ્ઞેય્યાવાતિ તેસં અન્તેસુ એકવારં ગણ્ઠિકરણેન વા પુન નિવત્તેત્વા સિબ્બનેન વા દુવિઞ્ઞેય્યા એવ. ગન્ધં તેલં વાતિ ગન્ધં વા તેલં વા. કઞ્ચિકપિટ્ઠખલિકઆદીનિપિ વટ્ટન્તિ.

૨૬૫. મણિનાતિ મસારગલ્લાદિપાસાણેન. ન ચ ઘટ્ટેય્યાતિ નેવ ઘટ્ટેય્ય. અઞ્ઞેન વાતિ મુગ્ગરમુસલાદિના. અંસબદ્ધકકાયબન્ધનાનિ પન તથા કાતું વટ્ટતિ. દોણિયં કત્વા ન ચ ઘંસેય્યાતિ પક્કરજનાકિરણદોણિયં ઠપેત્વા ભૂમિયં જણ્ણુકાનિ નિહન્ત્વા ઇતો ચિતો ચ આવિજ્ઝિત્વા નેવ ઘંસેય્યાતિ અત્થો.

૨૬૬-૭. કણ્ણકોણકસુત્તાનીતિ ચીવરરજનકાલે લગ્ગનત્થાય અનુવાતે ચતૂસુ કોણેસુ ચ પાસકં કત્વા બન્ધિતાનિ સુત્તાનિ, યાનિ ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, કણ્ણસુત્તક’’ન્તિ (મહાવ. ૩૪૪) એવં અનુઞ્ઞાતાનિ. કણ્ણસઙ્ખાતા કોણા કણ્ણકોણકા, તેસુ સુત્તાનિ. ગણ્ઠિકપાસકપટ્ટેસુ પન કણ્ણકોણકસુત્તાનં દુવિઞ્ઞેય્યાનમેવ કપ્પિયતા હેટ્ઠા વુત્તાતિ ચીવરે રત્તેયેવ તેસં છિન્દિતબ્બતા નત્થિ, કણ્ણકોણકસુત્તાનં છિન્દિતબ્બતાય વુત્તત્તા અનુવાતેહિ નિક્ખમિતસુત્તાનિપિ છિન્દિતબ્બાનીતિ વેદિતબ્બં. ધમ્મકરણે છત્તવટ્ટિયં લેખં ઠપેત્વા લેખા ન વટ્ટતીતિ યોજના. છત્તવટ્ટિયન્તિ છત્તસ્સ મુખવટ્ટિયં. લેખાતિ ઉપરિ વા હેટ્ઠા વા કુચ્છિયં વા અઞ્ઞા લેખા. કુઞ્ચિકાય ચ પિપ્ફલે ચ મણિકા ચ પીળકા ચ ન વટ્ટન્તીતિ સમ્બન્ધો. મણિકાતિ એકા વટ્ટમણિ. પીળકાતિ સાસપમત્તિકા મુત્તરાજિસદિસા બહુવટ્ટલેખા. દણ્ડમ્હીતિ પિપ્ફલદણ્ડકે.

૨૬૮-૯. અરણિયં માલાદિ ચ પત્તમણ્ડલે ભિત્તિકમ્મઞ્ચ ન વટ્ટતીતિ સમ્બન્ધિતબ્બં. અરણિયન્તિ ઉત્તરારણિ અધરારણિ અરણિધનુકઞ્ચ સામઞ્ઞેન ગહિતં. પત્તમણ્ડલેતિ તિપુસીસાદિમયે પત્તમણ્ડલે. એત્થ પન મકરદણ્ડકં વટ્ટતિ. હેટ્ઠાતિ કત્તરયટ્ઠિયા હેટ્ઠા. ઉદ્ધન્તિ તસ્સાયેવ ઉપરિ.

૨૭૦-૩. સમ્મુઞ્જનિમ્હીતિ સમ્મુઞ્જનિયા લિઙ્ગવિપલ્લાસો. અવારિતન્તિ ઇત્થિરૂપં પન વારિતં. સોવણ્ણમયમ્પીતિ સુવણ્ણમયમ્પિ. વિસાણનાળિ નામ વિસાણમયા નાળિ. એત્થ પન અવુત્તાનિપિ યાનિ કાનિચિ આરકણ્ડકદન્તકટ્ઠછેદનપાનીયઘટપાનીયઉળુઙ્કચુણ્ણભાજનાદીનિ વુત્તાનં અનુલોમાનીતિ વેદિતબ્બાનિ. યો પનેત્થ વિનયઞ્ઞૂ તાદિસં પરિક્ખારં દિસ્વા છિન્દેય્ય વા છિન્દાપેય્ય વા, અનુપવજ્જો સોતિ વેદિતબ્બન્તિ.

પરિક્ખારનિદ્દેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.