૩૯. વસ્સૂપનાયિકનિદ્દેસવણ્ણના

૩૦૯-૩૧૦. ઇદાનિ વસ્સૂપગમનં દસ્સેતું ‘‘પુરિમિકા’’તિઆદિમાહ. તત્થ પુરિમિકા પચ્છિમિકા (મહાવ. ૧૮૪; મહાવ. અટ્ઠ. ૧૮૫) ચેતિ દ્વે વસ્સૂપનાયિકાતિ અત્થો. આલયપરિગ્ગાહો વા વચીભેદો વા વસ્સૂપનાયિકાતિ પાઠસેસો. ઇદાનિ વત્તબ્બં સન્ધાય ‘‘એદિસો’’તિ વુત્તં. ‘‘ઇધ વસ્સં વસિસ્સામી’’તિ ચિત્તુપ્પાદેત્થ આલયો (મહાવ. અટ્ઠ. ૨૦૩). આલયપરિગ્ગાહો પન વજે વા સત્થે વા નાવાય વા વસ્સં ઉપગન્તુકામસ્સ તત્થ સેનાસનં અલભન્તસ્સ લબ્ભતિ, સત્થાદીસુ પન વસ્સં ઉપગન્તું ન વટ્ટતીતિ કત્વા. યદિ સત્થાદીસુ કવાટબન્ધં સેનાસનં લબ્ભતિ, તત્થ ઉપગન્તબ્બં. ઉપગચ્છન્તેન ચ ‘‘ઇધ વસ્સં ઉપેમી’’તિ તિક્ખત્તું વત્તબ્બં. વિહારે પન વચીભેદો વા કાતબ્બો. સચે ‘‘ઇધ વસ્સં વસિસ્સામી’’તિ આલયો અત્થિ, અસતિયા પન વસ્સં ન ઉપેતિ, છિન્નવસ્સો ન હોતિ, પવારેતુઞ્ચ લભતિ એવ.

૩૧૧. નોપેતુકામો આવાસં, તદહૂતિક્કમેય્ય વાતિ પાઠે (મહાવ. ૧૮૬) અતિક્કમન્તસ્સ આવાસં તદહુ વસ્સૂપનાયિકાતિપિ અત્થો. આવાસં અતિક્કમેય્ય વાતિ સમ્બન્ધો. જાનં વાનુપગચ્છતોતિ એત્થ વિહારે નિસીદિત્વાપિ અનુપગચ્છતો દુક્કટાપત્તિ હોતીતિ અધિપ્પાયો.

૩૧૨. છિન્નવસ્સો (વજિર. ટી. મહાવગ્ગ ૨૦૮) વા કેનચિ અન્તરાયેન પઠમં અનુપગતો (મહાવ. ૧૮૫-૧૮૬) વા દુતિયં ઉપગચ્છેય્યાતિ સમ્બન્ધો. તેમાસન્તિ પુરિમં વા તેમાસં પચ્છિમં વા તેમાસં. ‘‘ન ભિક્ખવે વસ્સં ઉપગન્ત્વા પુરિમં વા પચ્છિમં વા તેમાસં અવસિત્વા ચારિકા પક્કમિતબ્બા. યો પક્કમેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ (મહાવ. ૧૮૫) હિ વુત્તં.

૩૧૩-૫. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, સત્તન્નં સત્તાહકરણીયેન અપ્પહિતેપિ ગન્તું, પગેવ પહિતે, ‘ભિક્ખુસ્સ ભિક્ખુનિયા સિક્ખમાનાય સામણેરસ્સ સામણેરિયા માતુયા ચ પિતુસ્સ ચ, ગિલાનભત્તં વા પરિયેસિસ્સામિ, ગિલાનુપટ્ઠાકભત્તં વા પરિયેસિસ્સામિ, ગિલાનભેસજ્જં વા પરિયેસિસ્સામિ, પુચ્છિસ્સામિ વા ઉપટ્ઠહિસ્સામિ વા’તિ સત્તાહં સન્નિવત્તો કાતબ્બો’’તિ (મહાવ. ૧૯૮) વુત્તત્તા ‘‘માતાપિતૂનમત્થાય…પે… ઉપટ્ઠિસ્સ’’ન્તિ વુત્તં. તત્થાયં સઙ્ખેપો – ‘‘માતાદીનં ગિલાનભત્તં વા તદુપટ્ઠાકભત્તં વા ગિલાનાનં ઓસધં વા એસિસ્સં પરિયેસિસ્સ’’ન્તિ વા ‘‘તે ગિલાને ગન્ત્વા પુચ્છિસ્સામી’’તિ વા ‘‘ઉપટ્ઠિસ્સ’’ન્તિ વા પહિતેપિ અપ્પહિતેપિ સત્તાહકિચ્ચેન ગન્તું લભતિ.

ઇદાનિ સહધમ્મિકે એવ સન્ધાય ‘‘અનભિરત’’ન્તિઆદિ વુત્તં. ‘‘વિસભાગરૂપં દિસ્વા અનભિરતિ, તતો વૂપકાસિસ્સં, તં ગહેત્વા અઞ્ઞત્થ ગમિસ્સ’’ન્તિ અધિપ્પાયેન ગન્તુમ્પિ લબ્ભતીતિ અત્થો. કુક્કુચ્ચં વિનોદનઞ્ચ દિટ્ઠિં વિવેચનઞ્ચ અહં વા કરેય્યં અઞ્ઞેહિ વા કારેય્યન્તિ સમ્બન્ધો. પરિવાસમાનત્તઆદીહિ વુટ્ઠાનં વા ગરુકા. આદિ-સદ્દેન સચે સઙ્ઘેન કમ્મં કતં હોતિ, તસ્સ પટિપ્પસ્સદ્ધિયા અનુસ્સાવનકરણાદીસુ ઉસ્સુક્કં કરેય્યન્તિ ગન્તું લબ્ભતીતિ અત્થો. સત્તાહકિચ્ચેનાતિ સત્તાહકરણીયેન.

૩૧૬. ધમ્મસવનત્થં નિમન્તિતો એવં વજેતિ અત્થો. ગરૂ નામ આચરિયુપજ્ઝાયા, તેહિ ભણ્ડધોવનકિચ્ચેન પહિતસ્સ ગન્તું વટ્ટતીતિ અત્થો.

૩૧૭. ન ભણ્ડધોવન…પે… દસ્સનેતિ એત્થ (મહાવ. અટ્ઠ. ૧૯૯) એતેસુપિ ન વજેતિ સમ્બન્ધો. લબ્ભન્તિ એત્થ ‘‘અજ્જેવ આગમિસ્સ’’ન્તિ અદૂરગો યદિ ન પાપુણેય્ય, લબ્ભન્તિ સમ્બન્ધો. કિં વુત્તં હોતિ? ‘‘અજ્જેવ આગમિસ્સામી’’તિ સામન્તવિહારં ગન્ત્વા પુન આગચ્છન્તસ્સ અન્તરામગ્ગે સચે અરુણુટ્ઠાનં હોતિ, વસ્સચ્છેદોપિ ન હોતિ, રત્તિચ્છેદેન દુક્કટમ્પિ નાપજ્જતીતિ વુત્તં હોતિ.

૩૧૮. સેસઞાતિહીતિ ભાતુભગિનીઆદીહિ. ભિક્ખુનિસ્સિતકેન ચ પહિતેતિ સમ્બન્ધો. નિદ્દિસિત્વાતિ ‘‘આગચ્છન્તુ ભદન્તા, ઇચ્છામિ દાનઞ્ચ દાતું ધમ્મઞ્ચ સોતું ભિક્ખુઞ્ચ પસ્સિતુ’’ન્તિઆદિના યં કિઞ્ચિ નિદ્દિસિત્વાવ પેસિતે ગન્તું વટ્ટતિ. કેવલં ‘‘આગચ્છન્તુ ભિક્ખૂ, ઇચ્છામિ ભિક્ખૂનં આગમન’’ન્તિ એવં અનિદ્દિસિત્વા વુત્તે ગન્તું ન લબ્ભતીતિ અત્થો.

૩૧૯. અચ્છરાયે સતત્તનોતિ દસવિધેસુ અન્તરાયેસુ એકસ્મિમ્પિ અન્તરાયે અત્તનો સતીતિ અત્થો. સઙ્ઘસામગ્ગિયા વા વસ્સચ્છેદે અનાપત્તીતિ અત્થો. વુત્તઞ્હેતં ‘‘ઇધ પન, ભિક્ખવે, વસ્સૂપગતો ભિક્ખુ પસ્સતિ સમ્બહુલે ભિક્ખૂ સઙ્ઘભેદાય પરક્કમન્તે. તત્ર ચે ભિક્ખુનો એવં હોતિ, ‘ગરુકો ખો સઙ્ઘભેદો વુત્તો ભગવતા. મા મયિ સમ્મુખીભૂતે સઙ્ઘો ભિજ્જી’તિ પક્કમિતબ્બં, અનાપત્તિ વસ્સચ્છેદસ્સા’’તિ (મહાવ. ૨૦૨). એવં છિન્નવસ્સો નો પવારયેતિ અત્થો.

૩૨૦. રુક્ખસ્સ સુસિરેતિ એત્થ (મહાવ. ૨૦૪; મહાવ. અટ્ઠ. ૨૦૩) પન સુદ્ધે રુક્ખસુસિરે એવ ન વટ્ટતિ, મહન્તસ્સ પન સુસિરસ્સ અન્તો પદરચ્છદનં કુટિકં કત્વા પવિસનદ્વારં યોજેત્વા ઉપગન્તું વટ્ટતિ. રુક્ખસ્સ વિટપેતિ એત્થાપિ સુદ્ધવિટપમત્તે ન વટ્ટતિ, મહાવિટપે પન અટ્ટકં બન્ધિત્વા વુત્તનયેન કુટિકં કત્વા ઉપગન્તું વટ્ટતિ. છવકુટિ નામ પાસાણકુટિકન્તિ વદન્તિ. તીસુ પસ્સેસુ પાસાણે ઉસ્સાપેત્વા ઉપરિ પાસાણેન પટિચ્છન્ના.

૩૨૧. નાવાદીસુ પન ઉપગતો પવારેતુઞ્ચ લબ્ભતીતિ સમ્બન્ધો. વસ્સૂપનાયિકવિનિચ્છયો.

વસ્સૂપનાયિકનિદ્દેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.