૩૨. નિસ્સયનિદ્દેસવણ્ણના

૨૩૦. બ્યત્તસ્સાતિ એત્થ કિત્તાવતા બ્યત્તો હોતીતિ ચે? નિસ્સયમુચ્ચનકેન પન સબ્બન્તિમેન ધમ્મપરિચ્છેદેન અત્થતો ચ બ્યઞ્જનતો ચ દ્વે માતિકા પગુણા વાચુગ્ગતા કાતબ્બા, પક્ખદિવસેસુ ધમ્મસ્સાવનત્થાય સુત્તન્તતો ચત્તારો ભાણવારા, સમ્પત્તાનં પરિસાનં પરિકથનત્થાય અન્ધકવિન્દમહારાહુલોવાદધમ્મક્ખન્ધસદિસો એકો કથામગ્ગો, સઙ્ઘભત્તમઙ્ગલામઙ્ગલેસુ અનુમોદનત્થાય તિસ્સો અનુમોદના, ઉપોસથપ્પવારણાદિવિજાનનત્થં કમ્માકમ્મવિનિચ્છયો, સમણધમ્મકરણત્થં સમાધિવસેન વા વિપસ્સનાવસેન વા અરહત્તપરિયોસાનં એકં કમ્મટ્ઠાનં એત્તકં ઉગ્ગહેતબ્બં. એત્તાવતા બ્યત્તો નામ હોતિ ચાતુદિસો, ઇતરથા અબ્યત્તો.

૨૩૧. ઇદાનિ નિસ્સયગ્ગહણાકારં દસ્સેતું ‘‘એકંસ’’ન્તિઆદિ વુત્તં. એત્થ (મહાવ. ૧૦૩) આયસ્મતોતિ આયસ્મન્તં.

૨૩૨. ઇદાનિ પટિપ્પસ્સદ્ધિવિધાનં દસ્સેતું ‘‘પક્કન્તે’’તિઆદિ વુત્તં, ‘‘પઞ્ચિમા, ભિક્ખવે, નિસ્સયપ્પટિપ્પસ્સદ્ધિયો ઉપજ્ઝાયમ્હા. ઉપજ્ઝાયો પક્કન્તો વા હોતિ વિબ્ભન્તો વા કાલકતો વા પક્ખસઙ્કન્તો વા આણત્તિયેવ પઞ્ચમી’’તિ (મહાવ. ૮૩), ‘‘છયિમા, ભિક્ખવે, નિસ્સયપ્પટિપ્પસ્સદ્ધિયો આચરિયમ્હા. આચરિયો પક્કન્તો વા હોતિ વિબ્ભન્તો વા કાલકતો વા પક્ખસઙ્કન્તો વા આણત્તિયેવ પઞ્ચમી, ઉપજ્ઝાયેન વા સમોધાનગતો હોતી’’તિ ઇદં પન ઉભયં ઇધ દસ્સિતં. સચે આચરિયુપજ્ઝાયા સામન્તવિહારેસુપિ અપરિક્ખિત્તેસુ લેડ્ડુપાતદ્વયબ્ભન્તરે વસન્તિ, નિસ્સયો ન પટિપ્પસ્સમ્ભતિ. પરિક્ખિત્તેસુપિ ન પટિપ્પસ્સમ્ભતીતિ એકે. આચરિયા પન ન ઇચ્છન્તિ. કસ્માતિ ચે? નિસ્સયગ્ગહણપ્પટિપ્પસ્સદ્ધીનં ઉપચારસીમાય પરિચ્છિન્નત્તા. લેડ્ડુપાતેન ઉપચારસીમાપરિચ્છેદો પન અપરિક્ખિત્તેસુ એવ લબ્ભતિ, ન પરિક્ખિત્તેસુ. તસ્મા આચરિયાનં વિનિચ્છયેવ ઠાતબ્બં.

પક્કન્તેતિ એત્થ (મહાવ. અટ્ઠ. ૮૩) સચે આચરિયો અન્તેવાસિકં અનામન્તેત્વાવ ઉપચારસીમં અતિક્કમતિ, નિસ્સયો પટિપ્પસ્સમ્ભતિ. સચે ઉપચારસીમં અનતિક્કમિત્વાવ નિવત્તતિ, ન પટિપ્પસ્સમ્ભતિ. આચરિયં અનામન્તેત્વા અન્તેવાસિકસ્સ ગમનેપિ એસેવ નયો. સચે આચરિયો કત્થચિ ગન્તુકામો અન્તેવાસિકં આપુચ્છતિ, અન્તેવાસિકોપિ ‘‘સાધુ સાધૂ’’તિ સમ્પટિચ્છતિ, તઙ્ખણે એવ પટિપ્પસ્સમ્ભતિ. એવં આચરિયં આપુચ્છિત્વા અન્તેવાસિકસ્સ ગમનેપિ. દ્વીસુપિ અન્તોવિહારેયેવ ઠિતેસુ આચરિયો વા અન્તેવાસિકં, અન્તેવાસિકો વા આચરિયં અનાપુચ્છિત્વાવ સચે દ્વે લેડ્ડુપાતે અતિક્કમતિ, પટિપ્પસ્સમ્ભતિ. પક્ખસઙ્કન્તે વા વિબ્ભન્તે વા કાલકતે વા તઙ્ખણેયેવ પટિપ્પસ્સમ્ભતિ. આણત્તિ નામ નિસ્સયપ્પણામના. દસ્સનસવનવસેન દુવિધં સમોધાનં.

૨૩૩. અલજ્જિન્તિ એત્થ –

‘‘સઞ્ચિચ્ચ આપત્તિં આપજ્જતિ;

આપત્તિં પરિગૂહતિ;

અગતિગમનઞ્ચ ગચ્છતિ;

એદિસો વુચ્ચતિ અલજ્જિપુગ્ગલો’’તિ. (પરિ. ૩૫૯) –

એવં વુત્તં. ‘‘ન ભિક્ખવે અલજ્જિનં નિસ્સાય વત્થબ્બં. યો વસેય્ય, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’’તિ (મહાવ. ૧૨૦) હિ વુત્તં.

૨૩૪. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, અદ્ધાનમગ્ગપ્પટિપન્નેન ભિક્ખુના નિસ્સયં અલભમાનેન અનિસ્સિતેન વત્થુ’’ન્તિ (મહાવ. ૧૨૧) વુત્તત્તા ‘‘અદ્ધિકસ્સા’’તિ વુત્તં. ગિલાનુપટ્ઠાકસ્સ ચ યાચિતસ્સાતિ સમ્બન્ધો. ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ગિલાનુપટ્ઠાકેન ભિક્ખુના નિસ્સયં અલભમાનેન યાચિયમાનેન અનિસ્સિતેન વત્થુ’’ન્તિ (મહાવ. ૧૨૧) હિ વુત્તં. સલ્લક્ખેન્તેન ફાસુકન્તિ ફાસુવિહારં સલ્લક્ખેન્તેન. ઇદં પન પરિહારં (મહાવ. અટ્ઠ. ૧૨૧) સોતાપન્નાદિઅરિયસાવકો વા થામગતસમથવિપસ્સનાલાભી વા બાલપુથુજ્જનો વા ન લભતિ. યસ્સ ખો પન સમથવિપસ્સના તરુણા હોતિ, ન થામગતા, અયં લભતિ. અસન્તે નિસ્સયદાયકે ‘‘યદા પટિરૂપો નિસ્સયદાયકો આગચ્છિસ્સતિ, તદા તસ્સ નિસ્સાય વસિસ્સામી’’તિ આભોગં કત્વા યાવ આસાળ્હીપુણ્ણમા, તાવ વસિતું લભતિ. સચે પન આસાળ્હીમાસે નિસ્સયદાયકં ન લભતિ, યત્થ અત્થિ, તત્થ ગન્તબ્બં. અન્તોવસ્સે પન અનિસ્સિતેન વત્થું ન વટ્ટતિ. સભાગે દાયકે અસન્તે વસિતું લબ્ભતીતિ સબ્બપદેસુ યોજના કાતબ્બા. નિસ્સયવિનિચ્છયો.

નિસ્સયનિદ્દેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.