૪૧. પકિણ્ણકનિદ્દેસો
પકિણ્ણકન્તિ –
૩૩૫. સદ્વારબન્ધને ઠાને, સોદુક્ખલકપાસકે;
સયન્તેન દિવા દ્વારં, બન્ધેય્ય પરિવટ્ટકં.
૩૩૬. સન્તે વિઞ્ઞુમ્હિ પુરિસે, આભોગો ચાપિ કપ્પતિ;
સવસે તં વિનાકારં, સયન્તો દુક્કટં ફુસે.
૩૩૭. રતનાનિત્થિરૂપાનિ, ધઞ્ઞમિત્થિપસાધનં;
તૂરિયાવુધભણ્ડાનિ, આમસન્તસ્સ દુક્કટં.
૩૩૮. સિત્થતેલોદતેલેહિ, ફણહત્થફણેહિ વા;
કોચ્છેનવાપિ યો કેસે, ઓસણ્ઠેય્યસ્સ દુક્કટં.
૩૩૯. નેકપાવુરણા એકત્થરણા વા તુવટ્ટયું;
તથેકમઞ્ચે ભુઞ્જેય્યું, એકસ્મિં વાપિ ભાજને.
૩૪૦. ચતુરઙ્ગુલતો ઊનમધિકટ્ઠઙ્ગુલં તથા;
દન્તકટ્ઠં ન ખાદેય્ય, લસુણં ન અકલ્લકો.
૩૪૧. હીનુક્કટ્ઠેહિ ઉક્કટ્ઠં, હીનં વા જાતિઆદિહિ;
ઉજું વાઞ્ઞાપદેસેન, વદે દુબ્ભાસિતં દવા.
૩૪૨. દીઘે નખે ચ કેસે ચ, નાસલોમે ન ધારયે;
ન લબ્ભં વીસતિમટ્ઠં, સમ્બાધે લોમહારણં.
૩૪૩. યથાવુડ્ઢં ન બાધેય્ય, સઙ્ઘુદ્દિટ્ઠંવ સઙ્ઘિકં;
અધોતઅલ્લપાદેહિ, નક્કમે સયનાસનં;
સુધોતપાદકં વાપિ, તથેવ સઉપાહનો.
૩૪૪. સઙ્ઘાટિયા ન પલ્લત્થે, ભિત્તાદિં ન અપસ્સયે;
પરિકમ્મકતં સન્તે, ઉદકે નો ન આચમે.
૩૪૫. અકપ્પિયસમાદાને, દવા સિલાપવિજ્ઝને;
દેસનાય સભાગાય, આવિકમ્મે ચ દુક્કટં.
૩૪૬. પટિસ્સવવિસંવાદે, સુદ્ધચિત્તસ્સ દુક્કટં;
પટિસ્સવક્ખણે એવ, પાચિત્તિ ઇતરસ્સ તુ.
૩૪૭. ન રુક્ખમભિરૂહેય્ય, સતિ કિચ્ચેવ પોરિસં;
આપદાસુ યથાકામં, કપ્પતી અભિરૂહિતું.
૩૪૮. વિનાદ્ધાનં વજન્તસ્સ, દુક્કટં પરિસાવનં;
યાચમાનસ્સ અદ્ધાને, અદદન્તસ્સ દુક્કટં.
૩૪૯. થુલ્લચ્ચયં ફુસે અઙ્ગજાતચ્છેદેન દુક્કટં;
આબાધપ્પચ્ચયાઞ્ઞત્ર, સેસઙ્ગે અત્તઘાતને.
૩૫૦. ચિત્તપોત્થકરૂપાનિ, ન કરે ન ચ કારયે;
ન વુટ્ઠાપેય્ય ભુઞ્જન્તં, આરામારઞ્ઞગેહસુ.
૩૫૧. યાનાનિ પુમયુત્તાનિ, સિવિકં હત્થવટ્ટકં;
પાટઙ્કિઞ્ચ ગિલાનસ્સ, કપ્પતી અભિરૂહિતું.
૩૫૨. બુદ્ધં ધમ્મઞ્ચ સઙ્ઘઞ્ચ, આરબ્ભ કરણે દવં;
દુક્કટં પરિસં વાપિ, અઞ્ઞસ્સ ઉપલાળને.
૩૫૩. કાયં ઊરું નિમિત્તં વા, ભિક્ખુનીનં ન દસ્સયે;
વિવરિત્વા ન સિઞ્ચેય્ય, તા કદ્દમુદકાદિના.
૩૫૪. ન ગણ્હતો ચ ઓવાદં, ન પચ્ચાહરતોપિ ચ;
બાલં ગિલાનં ગમિયં, વજ્જયિત્વાન દુક્કટં.
૩૫૫. લોકાયતં ન વાચેય્ય, પલિતં ન ચ ગાહયે;
પેળાયપિ ન ભુઞ્જેય્ય, ન કીળે કિઞ્ચિ કીળિતં.
૩૫૬. પારુપે ન નિવાસેય્ય, ગિહિપારુતનિવાસનં;
સંવેલ્લિયં નિવાસેય્ય, દાયં નાલિમ્પયેય્ય વા.
૩૫૭. વડ્ઢિં પયોજયે યાચે, નોઞ્ઞાતકપ્પવારિતે;
અત્તનો પરિભોગત્થં, દિન્નમઞ્ઞસ્સ નો દદે;
અગ્ગં ગહેત્વા ભુત્વા વા, કતિપાહં પુનો દદે.
૩૫૮. ઉદ્દિસ્સ યાચને રક્ખં, ઞત્વાઞત્વા વ દણ્ડિનં;
ગીવાસ્સ દણ્ડિતે દણ્ડો, સયં દણ્ડાપને પન;
દણ્ડસ્સ અગ્ઘભેદેન, ઞેય્યા પારાજિકાદિકા.
૩૫૯. હરન્તેસુ પરિક્ખારં, ‘‘ચોરો ચોરો’’તિ ભાસિતે;
અનત્થાયેસં ગણ્હન્તે, દણ્ડં ગીવાસ્સ તત્તકં.
૩૬૦. વિઘાસુચ્ચારસઙ્કાર-મુત્તં છડ્ડેય્ય દુક્કટં;
બહિ પાકારકુટ્ટાનં, વળઞ્જે નાવલોકિય;
હરિતે વાપિ વીહાદિ-નાળિકેરાદિરોપિમે.
૩૬૧. યોજાપેતું પયોજેતું, પયુત્તાનિ ચ પસ્સિતું;
ન લબ્ભં ધમ્મયુત્તમ્પિ, નચ્ચં ગીતઞ્ચ વાદિતં;
‘‘ઉપહારં કરોમા’’તિ, વુત્તે વા સમ્પટિચ્છિતું.
૩૬૨. રાજાગારં પોક્ખરણિં, ઉય્યાનં ચિત્તગારકં;
કીળત્થં ગચ્છતો દટ્ઠું, આરામં દુક્કટં કતં.
૩૬૩. નવે ન પટિબાહેય્યા-સનેનુણ્હે ન ચીવરં;
નિદહેય્ય ખમાપેય્ય, ગરુના ચ પણામિતો.
૩૬૪. અક્કોસને પરમ્મુખા, આપત્તીહિ ચ સત્તહિ;
ભિક્ખું ઉપાસકં વાપિ, અઞ્ઞેનેવ ચ દુક્કટં.
૩૬૫. ન લબ્ભં વિનિપાતેતું, સદ્ધાદેય્યઞ્ચ ચીવરં;
લબ્ભં પિતૂનં સેસાનં, ઞાતીનમ્પિ ન લબ્ભતિ.
૩૬૬. વસ્સંવુત્થોઞ્ઞતોઞ્ઞત્ર, ભાગં ગણ્હેય્ય દુક્કટં;
પટિદેય્ય નટ્ઠે જિણ્ણે, ગીવા નો દેય્ય ચોદિતો;
ધુરનિક્ખેપતો તેસં, હોતિ ભણ્ડગ્ઘકારિયો.
૩૬૭. ન સન્તરુત્તરો ગામં, કલ્લો વા સઉપાહનો;
પવિસેય્ય ન ધારેય્ય, ચામરીમકસબીજનિં.
૩૬૮. અગિલાનો ન છિન્દેય્ય, કેસે કત્તરિયા બહિ;
આરામતો ન ધારેય્ય, છત્તં લબ્ભતિ ગુત્તિયા.
૩૬૯. ગાહેય્ય નુભતોકાજં, એકન્તરિકકાજકં;
સીસક્ખન્ધકટિભારા, હત્થોલમ્બો ચ લબ્ભતિ.
૩૭૦. આપત્તિયા અનોકાસ-કતં ચોદેય્ય દુક્કટં;
સુદ્ધસ્સ ચ અવત્થુસ્મિં, તથા ઓકાસકારણે.
૩૭૧. અટ્ઠઙ્ગુલાધિકં મઞ્ચપટિપાદં ન ધારયે;
પકતઙ્ગુલેન સત્તાનં, મઞ્ચં વા ઉચ્ચપાદકં.
૩૭૨. મૂગબ્બતાદિં ગણ્હેય્ય, દુક્કટં તિત્થિયબ્બતં;
ખુરભણ્ડં પરિહરે, તથા ન્હાપિતપુબ્બકો.
૩૭૩. યં કિઞ્ચિ યાચિતું હત્થકમ્મં તદનુસારતો;
લદ્ધં ગહેતું નિક્કમ્મમયાચિત્વાપિ કપ્પતિ;
કારેતુમાહરાપેતું, યં કિઞ્ચિપરસન્તકં.
૩૭૪. ગિહીનં ગોપકે દેન્તે, ગહેતું દેતિ યત્તકં;
લબ્ભં યથાપરિચ્છેદં, સઙ્ઘચેતિયસન્તકે.
૩૭૫. દ્વીહાપજ્જેય્ય આપત્તિં, કાયવાચાહિ વા છહિ;
અલજ્જિઞ્ઞાણકુક્કુચ્ચપકતત્તા સતિપ્લવા;
અકપ્પિયે વા કપ્પિયે, કપ્પાકપ્પિયસઞ્ઞિતા.
૩૭૬. અલજ્જિઞ્ઞાણતાપત્તિં, કાયવાચાહિ છાદયે;
લિઙ્ગે સઙ્ઘે ગણેકસ્મિં, ચતુધાપત્તિવુટ્ઠિતિ.
૩૭૭. પરિકથોભાસવિઞ્ઞત્તિ, ન લબ્ભા પચ્ચયદ્વયે;
વિઞ્ઞત્તિયેવ તતિયે, સેસે સબ્બમ્પિ લબ્ભતિ.
૩૭૮. ન રૂહતચ્ચયે દાનં, પઞ્ચન્નં સહધમ્મિનં;
સઙ્ઘસ્સેવ ચ તં હોતિ, ગિહીનં પન રૂહતિ.
૩૭૯. ભિક્ખુ વા સામણેરો વા, કાલં કયિરાથૂપસ્સયે;
ભિક્ખુસઙ્ઘોવ દાયજ્જો, તત્થ સેસેપ્યયંનયો.
૩૮૦. પુરિમસ્સેવિમં દિન્નં, દેહિ નેત્વાસુકસ્સતિ;
પચ્છિમસ્સેવ દમ્મીતિ, દિન્નં ઞત્વા ઇમં વિધિં;
ગણ્હે વિસ્સાસગાહં વાધિટ્ઠે મતકચીવરં.
૩૮૧. લોહભણ્ડે પહરણિં, દારુભણ્ડે ચ દારુજં;
પત્તં પાદુકપલ્લઙ્કં, આસન્દિં મત્તિકામયે;
ઠપેત્વા કપ્પતિ સબ્બં, કતકં કુમ્ભકારિકન્તિ.