ખુદ્દસિક્ખા

ગન્થારમ્ભકથા

(ક)

આદિતો ઉપસમ્પન્ન-સિક્ખિતબ્બં સમાતિકં;

ખુદ્દસિક્ખં પવક્ખામિ, વન્દિત્વા રતનત્તયં.

તત્રાયં માતિકા –

(ખ)

પારાજિકા ચ ચત્તારો, ગરુકા નવ ચીવરં;

રજનાનિ ચ પત્તો ચ, થાલકા ચ પવારણા.

(ગ)

કાલિકા ચ પટિગ્ગાહો, મંસેસુ ચ અકપ્પિયં;

નિસ્સગ્ગિયાનિ પાચિત્તિ, સમણકપ્પ ભૂમિયો.

(ઘ)

ઉપજ્ઝાચરિયવત્તાનિ, વચ્ચપ્પસ્સાવઠાનિકં;

આપુચ્છકરણં નગ્ગો, ન્હાનકપ્પો અવન્દિયો.

(ઙ)

ચમ્મં ઉપાહના ચેવ, અનોલોકિયમઞ્જની;

અકપ્પિયસયનાનિ, સમાનાસનિકોપિ ચ.

(ચ)

અસંવાસિકો ચ કમ્મં, મિચ્છાજીવવિવજ્જના;

વત્તં વિકપ્પના ચેવ, નિસ્સયો કાયબન્ધનં.

(છ)

પથવી ચ પરિક્ખારો, ભેસજ્જુગ્ગહદૂસનં;

વસ્સૂપનાયિકા ચેવાવેભઙ્ગિયં પકિણ્ણકં.

(જ)

દેસના છન્દદાનાદિ, ઉપોસથપ્પવારણા;

સંવરો સુદ્ધિ સન્તોસો, ચતુરક્ખા વિપસ્સનાતિ.

૧. પારાજિકનિદ્દેસો

પારાજિકા ચ ચત્તારોતિ –

૧. મગ્ગત્તયે અનિક્ખિત્તસિક્ખો સન્થતસન્થતે;

અલ્લોકાસે નિમિત્તં સં, તિલમત્તમ્પિ સન્થતં.

૨. અસન્થતમુપાદિણ્ણં, પવેસન્તો ચુતોથ વા;

પવેસનટ્ઠિતુદ્ધારપવિટ્ઠક્ખણસાદકો.

૩. આદિયેય્ય હરેય્યાવહરેય્ય ઇરિયાપથં;

કોપેય્ય ઠાના ચાવેય્ય, સઙ્કેતં વીતિનામયે.

૪. અદિન્નં થેય્યચિત્તેન, ભવે પારાજિકોથ વા;

થેય્યાબલકુસચ્છન્નપરિકપ્પાવહારકો;

ભણ્ડકાલગ્ઘદેસેહિ, પરિભોગેત્થ નિચ્છયો.

૫. મનુસ્સવિગ્ગહં ચિચ્ચ, જીવિતા વા વિયોજયે;

સત્થહારકં વાસ્સ મરણચેતનો ઉપનિક્ખિપે.

૬. ગાહેય્ય મરણૂપાયં, વદેય્ય મરણે ગુણં;

ચુતો પયોગા સાહત્થિનિસ્સગ્ગાણત્તિથાવરા.

૭. ઇદ્ધિવિજ્જામયા કાલવત્થાવુધિરિયાપથા;

ક્રિયાવિસેસો ઓકાસો, છ આણત્તિનિયામકા.

૮. ઝાનાદિભેદ નોસન્તમત્તનત્તુપનાયિકં;

કત્વા કોટ્ઠાસમેકેકં, પચ્ચુપ્પન્નભવસ્સિતં.

૯. અઞ્ઞાપદેસરહિતં, દીપેન્તોનધિમાનિકો;

કાયેન વાચા વિઞ્ઞત્તિ-પથે ઞાતે ચુતો ભવે.

૧૦. પારાજિકેતે ચત્તારો, અસંવાસા યથા પુરે;

અભબ્બા ભિક્ખુભાવાય, સીસચ્છિન્નોવ જીવિતું.

૧૧. પરિયાયો ચ આણત્તિ, તતિયે દુતિયે પન;

આણત્તિયેવ સેસેસુ, દ્વયમેતં ન લબ્ભતિ.

૧૨. સેવેતુકામતાચિત્તં, મગ્ગે મગ્ગપ્પવેસનં;

ઇમં મેથુનધમ્મસ્સ, આહુ અઙ્ગદ્વયં બુધા.

૧૩. મનુસ્સસં તથાસઞ્ઞી, થેય્યચિત્તઞ્ચ વત્થુનો;

ગરુતા અવહારો ચ, અદિન્નાદાનહેતુયો.

૧૪. પાણો માનુસ્સકો પાણ-સઞ્ઞિતા ઘાતચેતના;

પયોગો તેન મરણં, પઞ્ચેતે વધહેતુયો.

૧૫. અસન્તતા અત્તનિ પાપમિચ્છતા-

યારોચના તસ્સ મનુસ્સજાતિતા;

નાઞ્ઞાપદેસો ચ તદેવ જાનનં,

પઞ્ચેત્થ અઙ્ગાનિ અસન્તદીપને.

૧૬. અસાધારણા ચત્તારો, ભિક્ખુનીનમભબ્બકા;

એકાદસ ચ વિબ્ભન્તા, ભિક્ખુની મુદુપિટ્ઠિકો.

૧૭. લમ્બી મુખેન ગણ્હન્તો, અઙ્ગજાતં પરસ્સ ચ;

તત્થેવાભિનિસીદન્તો, ચત્તારો અનુલોમિકા.

૧૮. મગ્ગે મગ્ગપ્પવેસના, મેથુનસ્સ ઇધાગતા;

ચત્તારોતિ ચતુબ્બીસ, સમોધાના પરાજિકાતિ.

૨. સઙ્ઘાદિસેસનિદ્દેસો

ગરુકા નવાતિ –

૧૯. મોચેતુકામતા સુક્ક-સ્સુપક્કમ્મ વિમોચયં;

અઞ્ઞત્ર સુપિનન્તેન, સમણો ગરુકં ફુસે.

૨૦. ઇત્થિસઞ્ઞી મનુસ્સિત્થિં, કાયસંસગ્ગરાગવા;

સમ્ફુસન્તો ઉપક્કમ્મ, સમણો ગરુકં ફુસે.

૨૧. તથા સુણન્તિં વિઞ્ઞુઞ્ચ, મગ્ગં વારબ્ભ મેથુનં;

દુટ્ઠુલ્લવાચારાગેન, ઓભાસેત્વા ગરું ફુસે.

૨૨. વત્વાત્તકામુપટ્ઠાન-વણ્ણં મેથુનરાગિનો;

વાચા મેથુનયુત્તેન, ગરું મેથુનયાચને.

૨૩. પટિગ્ગહેત્વા સન્દેસં, ઇત્થિયા પુરિસસ્સ વા;

વીમંસિત્વા હરં પચ્ચા, સમણો ગરુકં ફુસે.

૨૪. સંયાચિતપરિક્ખારં, કત્વાદેસિતવત્થુકં;

કુટિં પમાણાતિક્કન્તં, અત્તુદ્દેસં ગરું ફુસે.

૨૫. મહલ્લકં વિહારં વા, કત્વાદેસિતવત્થુકં;

અત્તનો વસનત્થાય, સમણો ગરુકં ફુસે.

૨૬. અમૂલકેન ચોદેન્તો, ચોદાપેન્તોવ વત્થુના;

અન્તિમેન ચ ચાવેતું, સુણમાનં ગરું ફુસે.

૨૭. અઞ્ઞસ્સ કિરિયં દિસ્વા, તેન લેસેન ચોદયં;

વત્થુના અન્તિમેનાઞ્ઞં, ચાવેતું ગરુકં ફુસે.

૨૮. છાદેતિ જાનમાપન્નં, પરિવસેય્ય તાવતા;

ચરેય્ય સઙ્ઘે માનત્તં, પરિવુત્થો છ રત્તિયો.

ચિણ્ણમાનત્તમબ્ભેય્ય, તં સઙ્ઘો વીસતીગણો.

૨૯. આપત્તિનુક્ખિત્તમનન્તરાય

પહુત્તતાયો તથસઞ્ઞિતા ચ;

છાદેતુકામો અથ છાદનાતિ,

છન્ના દસઙ્ગેહ્યરુણુગ્ગમમ્હીતિ.

૩. ચીવરનિદ્દેસો

ચીવરન્તિ –

૩૦. ખોમકોસેય્યકપ્પાસ-સાણભઙ્ગાનિ કમ્બલં;

કપ્પિયાનિ છળેતાનિ, સાનુલોમાનિ જાતિતો.

૩૧. દુકૂલઞ્ચેવ પટ્ટુણ્ણ-પટં સોમારચીનજં;

ઇદ્ધિજં દેવદિન્નઞ્ચ, તસ્સ તસ્સાનુલોમિકં.

૩૨. તિચીવરં પરિક્ખાર-ચોળં વસ્સિકસાટિકં;

અધિટ્ઠે ન વિકપ્પેય્ય, મુખપુઞ્છનનિસીદનં.

૩૩. પચ્ચત્થરણકં કણ્ડુ-ચ્છાદિમેત્થ તિચીવરં;

ન વસેય્ય વિનેકાહં, ચાતુમાસં નિસીદનં.

૩૪. ‘‘ઇમં સઙ્ઘાટિંધિટ્ઠામિ’’, સઙ્ઘાટિમિચ્ચધિટ્ઠયે;

અહત્થપાસમેતન્તિ, સેસેસુપિ અયં નયો.

૩૫. અધિટ્ઠહન્તો સઙ્ઘાટિ-પ્પભુતિં પુબ્બચીવરં;

પચ્ચુદ્ધરિત્વાધિટ્ઠેય્ય, પત્તાધિટ્ઠહને તથા.

૩૬. એતં ઇમં વ સઙ્ઘાટિં, સંસે પચ્ચુદ્ધરામિતિ;

એવં સબ્બાનિ નામેન, વત્વા પચ્ચુદ્ધરે વિદૂ.

૩૭. સઙ્ઘાટિ પચ્છિમન્તેન, દીઘસો મુટ્ઠિપઞ્ચકો;

ઉત્તમન્તેન સુગત-ચીવરૂનાપિ વટ્ટતિ.

૩૮. મુટ્ઠિત્તિકઞ્ચ તિરિયં, તથા એકંસિકસ્સપિ;

અન્તરવાસકો ચાપિ, દીઘસો મુટ્ઠિપઞ્ચકો;

અડ્ઢતેય્યો દ્વિહત્થો વા, તિરિયન્તેન વટ્ટતિ.

૩૯. નિસીદનસ્સ દીઘેન, વિદત્થિ દ્વે વિસાલતો;

દિયડ્ઢં દસા વિદત્થિ, સુગતસ્સ વિદત્થિયા.

૪૦. કણ્ડુપ્પટિચ્છાદિકસ્સ, તિરિયં દ્વે વિદત્થિયો;

દીઘન્તતો ચતસ્સોવ, સુગતસ્સ વિદત્થિયા.

૪૧. વસ્સિકસાટિકાયાપિ, દીઘસો છ વિદત્થિયો;

તિરિયં અડ્ઢતેય્યાવ, સુગતસ્સ વિદત્થિયા.

૪૨. એત્થ છેદનપાચિત્તિ, કરોન્તસ્સ તદુત્તરિ;

પચ્ચત્થરણ મુખચોળા, આકઙ્ખિતપ્પમાણિકા.

૪૩. પરિક્ખારચોળે ગણના, પમાણં વા ન દીપિતં;

તથા વત્વા અધિટ્ઠેય્ય, થવિકાદિં વિકપ્પિયં.

૪૪. અહતાહતકપ્પાનં, સઙ્ઘાટિ દિગુણા સિયા;

એકચ્ચિયોત્તરાસઙ્ગો, તથા અન્તરવાસકો.

૪૫. ઉતુદ્ધટાન દુસ્સાનં, સઙ્ઘાટિ ચ ચતુગ્ગુણા;

ભવેય્યું દિગુણા સેસા, પંસુકૂલે યથારુચિ.

૪૬. તીસુ દ્વે વાપિ એકં વા, છિન્દિતબ્બં પહોતિ યં;

સબ્બેસુ અપ્પહોન્તેસુ, અન્વાધિમાદિયેય્ય વા;

અચ્છિન્નઞ્ચ અનાદિણ્ણં, ન ધારેય્ય તિચીવરં.

૪૭. ગામે નિવેસને ઉદ્દો-સિતપાસાદહમ્મિયે;

નાવાટ્ટમાળઆરામે, સત્થખેત્તખલે દુમે.

૪૮. અજ્ઝોકાસે વિહારે વા, નિક્ખિપિત્વા તિચીવરં;

ભિક્ખુસમ્મુતિયાઞ્ઞત્ર, વિપ્પવત્થું ન વટ્ટતિ.

૪૯. રોગવસ્સાનપરિયન્તા, કણ્ડુચ્છાદિકસાટિકા;

તતો પરં વિકપ્પેય્ય, સેસા અપરિયન્તિકા.

૫૦. પચ્ચત્થરણ પરિક્ખાર-મુખપુઞ્છનચોળકં;

દસં પ્યરત્તનાદિણ્ણકપ્પં લબ્ભં નિસીદનં.

૫૧. અદસં રજિતંયેવ, સેસચીવરપઞ્ચકં;

કપ્પતાદિણ્ણકપ્પંવ, સદસંવ નિસીદનં.

૫૨. અનધિટ્ઠિતનિસ્સટ્ઠં, કપ્પેત્વા પરિભુઞ્જયે;

હત્થદીઘં તતોપડ્ઢ-વિત્થારઞ્ચ વિકપ્પિયં.

૫૩. તિચીવરસ્સ ભિક્ખુસ્સ, સબ્બમેતં પકાસિતં;

પરિક્ખારચોળિયો સબ્બં, તથા વત્વા અધિટ્ઠતિ.

૫૪. અચ્છેદવિસ્સજ્જનગાહવિબ્ભમા,

પચ્ચુદ્ધરો મારણલિઙ્ગસિક્ખા;

સબ્બેસ્વધિટ્ઠાનવિયોગકારણા,