૮. સહધમ્મિકવગ્ગો

૪. પહારસિક્ખાપદવણ્ણના

અઙ્ગેસુ ન મોક્ખાધિપ્પાયતા વિય અમરણાધિપ્પાયતા વત્તબ્બાતિ ચે? ન વત્તબ્બા. કસ્મા? યો ભિક્ખુ સયં પહારં દાતુકામો, સો અધિપ્પાયેન તસ્સ મરણે પયોગવિરહોવાતિ કત્વા અમરણાધિકારત્તા કેવલં અમરણાધિપ્પાયો એવ સોતિ તા વિય તા ન વુત્તા. મોક્ખાધિપ્પાયસ્સ પન કોપો નત્થિ, તસ્મા અનાપત્તીતિ વુત્તં.

પહારસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૫. તલસત્તિકસિક્ખાપદવણ્ણના

તલમેવ તલસત્તિકં. ‘‘પોથનસમત્થટ્ઠેન સત્તિક’’ન્તિ એકે. યસ્મા પહરિતુકામતાય પહરતો પુરિમેન પાચિત્તિયં, કેવલં ઉચ્ચારેતુકામતાય ઉગ્ગિરણમત્તે કતે ઇમિના પાચિત્તિયં. ઇમિના પન વિરજ્ઝિત્વા પહારો દિન્નો, તસ્મા નપહરિતુકામતાય દિન્નત્તા દુક્કટં. કિમિદં દુક્કટં પહારપચ્ચયા, ઉદાહુ ઉગ્ગિરણપચ્ચયાતિ? પહારપચ્ચયા એવ દુક્કટં, પુરિમં ઉગ્ગિરણપચ્ચયા પાચિત્તિયન્તિ સદુક્કટં પાચિત્તિયં યુજ્જતિ. પુરિમઞ્હિ ઉગ્ગિરણં, પચ્છા પહારો. ન ચ પચ્છિમં પહારં નિસ્સાય પુરિમં ઉગ્ગિરણં અનાપત્તિવત્થુકં ભવિતુમરહતીતિ નો તક્કોતિ (વજિર. ટી. પાચિત્તિય ૪૫૬) આચરિયો.

તલસત્તિકસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૭. સઞ્ચિચ્ચસિક્ખાપદવણ્ણના

પરો કુક્કુચ્ચં ઉપ્પાદેતુ વા, મા વા, તં અપ્પમાણં. ‘‘કુક્કુચ્ચુપાદન’’ન્તિ તતિયમઙ્ગં તસ્સ અધિપ્પાયવસેન વુત્તન્તિ વેદિતબ્બં.

સઞ્ચિચ્ચસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૮. ઉપસ્સુતિસિક્ખાપદવણ્ણના

ઉપસ્સુતિન્તિ યથા ઉપકુજ્ઝં ‘‘સમીપકુજ્ઝ’’ન્તિ વુચ્ચતિ, તથા ઉપસ્સુતિ ‘‘સમીપસ્સુતી’’તિ વેદિતબ્બા. યત્થ ઠિતો સુણાતિ, તં ઠાનન્તિ અત્થો. સુતીતિ પનેત્થ પરેસં વચનસદ્દો ચ. સો હિ સુય્યતીતિ સુતિ નામ. ઉપસુય્યતિ વા એત્થાતિ ઉપસ્સુતિ. ઓકાસો હિ સુતિ નામ. ઇમેસં સુત્વાતિ એત્થ ‘‘વચન’’ન્તિ પાઠસેસો.

સમુટ્ઠાનાદીનિ અતીતદ્વયસદિસાનીતિ ન ગહેતબ્બાનિ. થેય્યસત્થસમુટ્ઠાનં. સિયા કિરિયં ગન્ત્વા સવને. સિયા અકિરિયં ઠિતટ્ઠાનં આગન્ત્વા વદન્તાનં અજાનાપનવસેન સમુટ્ઠાનતો. ‘‘સઞ્ઞાવિમોક્ખં, સચિત્તકં, લોકવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, અકુસલચિત્તં, દુક્ખવેદન’’ન્તિ લિખિતં.

ઉપસ્સુતિસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૯. કમ્મપ્પટિબાહનસિક્ખાપદવણ્ણના

અપ્પમત્તકવિસ્સજ્જનકેન પન ચીવરં કરોન્તસ્સ સેનાસનક્ખન્ધકવણ્ણનાયં (ચૂળવ. ૩૨૮) વુત્તપ્પભેદાનિ સૂચિઆદીનિ અનપલોકેત્વાપિ દાતબ્બાનિ. તતો અતિરેકં દેન્તેન અપલોકનકમ્મં કાતબ્બં. એવં કતં પન અપલોકનં કમ્મલક્ખણમેવાતિ અધિપ્પાયો. એવં સબ્બત્થ કમ્મલક્ખણં વેદિતબ્બં. ગામસીમાવિહારેસુ ઓસારણાદીનિ સઙ્ઘકમ્માનિયેવ ન વટ્ટન્તિ. વિસ્સજ્જિયવેભઙ્ગિયાનિ પન વટ્ટન્તિ. ‘‘સઙ્ઘસ્સ સન્તક’’ન્તિ સામઞ્ઞતો અવત્વા ‘‘ઇમસ્મિં વિહારે સઙ્ઘસ્સ સન્તક’’ન્તિ અપલોકેતબ્બન્તિ ચ, ‘‘સમુટ્ઠાનાદીનિ અદિન્નાદાનસદિસાનિ, ઇદં પન દુક્ખવેદન’’ન્તિ પાઠોતિ ચ લિખિતં.

કમ્મપ્પટિબાહનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૦. છન્દંઅદત્વાગમનસિક્ખાપદવણ્ણના

સન્નિપાતં અનાગન્ત્વા ચે છન્દં ન દેતિ, અનાપત્તીતિ એકે. દુક્કટન્તિ એકે ધમ્મકમ્મન્તરાયકરણાધિપ્પાયત્તા.

છન્દંઅદત્વાગમનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૧. દુબ્બલસિક્ખાપદવણ્ણના

અકપ્પિયેન વાતિ સુવણ્ણરજતમયમઞ્ચાદિના. કપ્પિયમઞ્ચો સમ્પટિચ્છિતબ્બોતિ ‘‘સઙ્ઘસ્સ દેમા’’તિ દિન્નં સન્ધાય વુત્તં, તેહિ પન ‘‘વિહારસ્સ દેમા’’તિ વુત્તે સુવણ્ણરજતમયાદિઅકપ્પિયમઞ્ચાપિ સમ્પટિચ્છિતબ્બાતિ ચ, ‘‘અરઞ્જરો બહુઉદકગણ્હનકો’’તિ ચ, ‘‘સઙ્ઘિકપઅભોગેન વાતિ સચે આરામિકાદયો પટિસામેત્વા પટિદેન્તિ, પરિભુઞ્જિતું વટ્ટતી’’તિ ચ, ‘‘કંસલોહાદિભાજનં સઙ્ઘસ્સ દિન્નમ્પિ પારિહારિયં ન વટ્ટતી’’તિ (ચૂળવ. અટ્ઠ. ૩૨૧) સમન્તપાસાદિકાયં વુત્તત્તા અત્તનો હત્થેન ગહેત્વા પટિસામિતું ન લભતીતિ ચ, ‘‘વેધકો કાયબન્ધનસ્સાતિ વદન્તી’’તિ ચ, ‘‘હિઙ્ગુ હિઙ્ગુલિહરિતાલમનોસિલા અઞ્જનાની’’તિ પાઠોતિ ચ, ‘‘દારુમયો વા…પે… અપાદકોપિ સમુગ્ગો’’તિ પાઠોતિ ચ, ‘‘દારુમયો તુમ્બોતિ દારુમયો ઉદકતુમ્બો’’તિ ચ, ‘‘થમ્ભતુલાસોપાનફલકાદીસૂ’’તિ ચ લિખિતં.

દુબ્બલસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૨. પરિણામનસિક્ખાપદવણ્ણના

એકો ભિક્ખુ ઉક્ખિત્તકસ્સ દાતુકામો હોતિ, તસ્સ દાનં નિવારેત્વા અઞ્ઞસ્સ દાપેતિ, અનાપત્તિ. તથા સદ્ધાદેય્યવિનિપાતનં કરોન્તસ્સ દાપેતિ, અત્તનો નિસ્સિતકા ઇત્થન્નામસ્સ પત્તં દાતુકામા આપુચ્છન્તિ, ‘‘વિસભાગો એસો, સભાગસ્સ દેહી’’તિ વદતિ. અનાપત્તિ અત્તનો ભારભૂતત્તા. તસ્સ પન દાતુકામં અઞ્ઞસ્સ દાપેતિ, આપત્તિ એવ. સબ્બત્થ આપુચ્છિત્વા દાતુકામં યથાસુખં વિચારેતું લભતિ.

પરિણામનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

સહધમ્મિકવગ્ગો અટ્ઠમો.