૭. તતુત્તરિસિક્ખાપદવણ્ણના

પકતિયા સન્તરુત્તરેન ચરતિ કથિનપલિબોધવસેન વા સાસઙ્કસિક્ખાપદવસેન વા. એત્થ સિયા – ‘‘ન મત્તં જાનિત્વા બહું ચીવરં વિઞ્ઞાપેસ્સન્તિ, દુસ્સવાણિજ્જં વા’’તિઆદિના (પારા. ૫૨૨) ઉજ્ઝાયન્તાનં સુત્વા ભગવાપિ છબ્બગ્ગિયે ભિક્ખૂ ‘‘કથઞ્હિ નામ તુમ્હે મોઘપુરિસા ન મત્તં જાનિત્વા બહું ચીવરં વિઞ્ઞાપેસ્સથા’’તિ (પારા. ૫૨૨) વત્વા સિક્ખાપદસ્સ પઞ્ઞત્તત્તા ચ ઇમિસ્સં કઙ્ખાવિતરણિયં ‘‘બહુચીવરવિઞ્ઞાપનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્ત’’ન્તિ વુત્તત્તા, સમન્તપાસાદિકાયં ‘‘ન હિ અનચ્છિન્નચીવરા અત્તનો અત્થાય સાખાપલાસં ભઞ્જિતું લભન્તિ, અચ્છિન્નચીવરાનં પન અત્થાય લભન્તી’’તિ વુત્તત્તા ચ અઞ્ઞસ્સત્થાય પમાણં વિઞ્ઞાપેતું વટ્ટતીતિ ચે? ન, કસ્મા? અઞ્ઞાતકવિઞ્ઞત્તિસિક્ખાપદસ્સ અટ્ઠુપ્પત્તિયા એવ અઞ્ઞાતકવિઞ્ઞત્તિ વારિતા. તસ્સ સિક્ખાપદસ્સ અનાપત્તિ. પાળિયં (પારા. ૫૨૧) ‘‘અઞ્ઞસ્સત્થાયા’’તિ ઇમિસ્સા અનાપત્તિપાળિયા અઞ્ઞસ્સત્થાય વિઞ્ઞાપેન્તો તસ્સ ઞાતકપ્પવારિતે એવ વિઞ્ઞાપેતિ, ન અઞ્ઞેતિ વચનતો ચ વારિતા. તસ્મા ભગવાપિ ‘‘બહું ચીવરં વિઞ્ઞાપેસ્સથા’’તિ (પારા. ૫૨૨) વિગરહિત્વા સિક્ખાપદં પઞ્ઞાપેન્તો ‘‘અભિહટ્ઠું પવારેય્યા’’તિ વુત્તનયેનેવ પમાણતો ગહણં અનુજાનિ, ન અઞ્ઞસ્સત્થાય પમાણતો વિઞ્ઞાપનં. યસ્મા પનિમં સિક્ખાપદં અઞ્ઞસ્સત્થાય વિઞ્ઞાપનવત્થુસ્મિંયેવ પઞ્ઞત્તં, તસ્મા ઇધ ‘‘અઞ્ઞસ્સત્થાયા’’તિ ન વુત્તં, ન ન લબ્ભતીતિ કત્વા.

અટ્ઠકથાસુ ‘‘અઞ્ઞાતકપ્પવારિતટ્ઠાને પકતિયા બહુમ્પિ વટ્ટતિ, અચ્છિન્નકારણા પમાણમેવ વટ્ટતી’’તિ વુત્તં. તં ‘‘અનાપત્તિ ઞાતકાનં પવારિતાન’’ન્તિ (પારા. ૫૨૬) વુત્તઅનાપત્તિપાળિયા ન સમેતીતિ સમન્તપાસાદિકાયં (પારા. અટ્ઠ. ૨.૫૨૬) વુત્તત્તા ઇધાપિ વુત્તનયેનેવ ઞાતકપ્પવારિતે વિઞ્ઞાપેન્તસ્સ અત્તનો ધનેન ગણ્હન્તસ્સ અનાપત્તીતિ લિખિતં. ‘‘અઞ્ઞસ્સત્થાયા’’તિ નિદાનવિરોધતો ન વુત્તં, તથાપિ અનન્તરે વુત્તનયેનેવ લબ્ભતિ એવાતિ વદન્તિ.

તતુત્તરિસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.