૨. કાયસંસગ્ગસિક્ખાપદવણ્ણના

‘‘ઓતિણ્ણો’’તિ ઇમિનાસ્સ સેવનાધિપ્પાયતા દસ્સિતા. તેનેવ ‘‘કાયસંસગ્ગરાગસમઙ્ગિસ્સેતં અધિવચન’’ન્તિ વુત્તં. ‘‘વિપરિણતેન…પે… સદ્ધિ’’ન્તિ ઇમિનાસ્સ વાયામો દસ્સિતો. ‘‘સદ્ધિ’’ન્તિ હિ પદં સંયોગં દીપેતિ, સો ચ સંયોગો સમાગમો. કેન ચિત્તેન? વિપરિણતેન ચિત્તેન, ન પત્તપ્પટિગ્ગહણાધિપ્પાયાદિનાતિ અધિપ્પાયો. ‘‘કાયસંસગ્ગં સમાપજ્જેય્યા’’તિ ઇમિનાસ્સ વાયમતો ફસ્સપ્પટિવિજાનના દસ્સિતા હોતિ. વાયમિત્વા ફસ્સં પટિવિજાનન્તો હિ સમાપજ્જતિ નામ. એવમસ્સ તિવઙ્ગસમ્પત્તિ દસ્સિતા હોતિ. અથ વા ઓતિણ્ણો વિપરિણતેન ચિત્તેન યક્ખાદિના સત્તો વિય. ઉપયોગત્થે વા એતં કરણવચનં, ઓતિણ્ણો વિપરિણતં ચિત્તં કૂપાદિં વિય સત્તો. અથ વા ‘‘રાગતો ઉત્તિણ્ણો ભવિસ્સામી’’તિ ભિક્ખુભાવં ઉપગતોપિ યો પન ભિક્ખુ તતો ઉત્તિણ્ણાધિપ્પાયતો વિપરિણતેન ચિત્તેન હેતુભૂતેન તમેવ રાગં ઓતિણ્ણો. માતુગામેન અત્તનો સમીપં વા આગતેન, અત્તના ઉપગતેન વા. એતેન માતુગામસ્સ સારત્તતા વા હોતુ, વિરત્તતા વા, સા ઇધ અપ્પમાણં.

હત્થગ્ગાહં વાતિ એત્થ હત્થેન સબ્બોપિ ઉપાદિન્નકો કાયો સઙ્ગહિતો, ન ભિન્નસન્તાનો તપ્પટિબદ્ધો વત્થાલઙ્કારાદિ. વેણિગ્ગહણેન અનુપાદિન્નકો અભિન્નસન્તાનો કેસલોમનખગ્ગદન્તગ્ગાદિકો કમ્મપચ્ચયઉતુસમુટ્ઠાનો ગહિતોતિ વેદિતબ્બં. તેનેવાહ ‘‘અન્તમસો લોમેન લોમં ફુસન્તસ્સાપી’’તિ. તેન અઞ્ઞતરસ્સ વા…પે… પરામસનન્તિ એત્થ અનુપાદિન્નકાનમ્પિ સેસલોમાદીનં અઙ્ગભાવો વેદિતબ્બો. એવં સન્તે ‘‘ફસ્સં પટિજાનન્તસ્સ સઙ્ઘાદિસેસો’’તિ ઇમિના વિરુજ્ઝતીતિ ચે? ન, તદત્થજાનનતો. ફુટ્ઠભાવં પટિવિજાનન્તોપિ ફસ્સં પટિજાનાતિ નામ, ન કાયવિઞ્ઞાણુપ્પત્તિયા એવ. અનેકન્તિકઞ્હેત્થ કાયવિઞ્ઞાણં. તસ્મા એવ ઇધ ફસ્સપ્પટિવિજાનનં અઙ્ગન્ત્વેવ ન વુત્તં. તસ્મિઞ્હિ વુત્તે ઠાનમેતં વિજ્જતિ ‘‘ન ચ મે લોમઘટ્ટનેન કાયવિઞ્ઞાણં ઉપ્પન્નં, તસ્મિં ‘ન ફસ્સં પટિજાનામી’તિ અનાપન્નસઞ્ઞી સિયા’’તિ. ‘‘વેણી નામ કહાપણમાલાદિસમ્પયુત્તં, તત્થ ‘વેણિં ગણ્હિસ્સામી’તિ કહાપણમાલાદિં એવ ગણ્હાતિ, ન લોમં, નત્થિ સઙ્ઘાદિસેસો’’તિ વદન્તિ. વીમંસિતબ્બં.

કાયસંસગ્ગસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.