૨. રતનસિક્ખાપદવણ્ણના

દુતિયે રતનન્તિ મુત્તાદિદસવિધં. રતનસમ્મતન્તિ યંકિઞ્ચિ મનુસ્સાનં ઉપભોગપરિભોગં. અજ્ઝારામે વાતિ પરિક્ખિત્તસ્સ અન્તોપટિક્ખેપે અપરિક્ખિત્તસ્સ દ્વિન્નં લેડ્ડુપાતાનં અન્તો. અજ્ઝાવસથેતિ પરિક્ખિત્તસ્સ અન્તોપટિક્ખેપે, અપરિક્ખિત્તસ્સ મુસલપાતબ્ભન્તરે. અયં પનેત્થ વિનિચ્છયો – જાતરૂપરજતં અત્તનો અત્થાય ઉગ્ગણ્હન્તસ્સ વા ઉગ્ગણ્હાપેન્તસ્સ વા નિસ્સગ્ગિયં પાચિત્તિયં. સઙ્ઘગણપુગ્ગલચેતિયનવકમ્માનં અત્થાય દુક્કટં, અવસેસે મુત્તાદિરતને સબ્બેસમ્પિ અત્થાય દુક્કટમેવ. કપ્પિયવત્થું વા અકપ્પિયવત્થું વા અન્તમસો માતુસન્તકમ્પિ ભણ્ડાગારિકસીસેન પટિસામેન્તસ્સ પાચિત્તિયં, તાદિસં પન અત્તનો સન્તકં કત્વા પટિસામેતું વટ્ટતિ. ‘‘ઇદં પટિસામેથા’’તિ વુત્તે પન ‘‘ન વટ્ટતી’’તિ પટિક્ખિપિતબ્બં. સચે કુપિતા પાતેત્વા ગચ્છન્તિ, પલિબોધો નામ હોતિ, પટિસામેતબ્બં. વિહારે કમ્મં કરોન્તા વડ્ઢકીઆદયો વા રાજવલ્લભા વા ‘‘યંકિઞ્ચિ ઉપકરણં વા સયનભણ્ડં વા પટિસામેત્વા દેથા’’તિ વદન્તિ, છન્દેનપિ ભયેનપિ ન કાતબ્બમેવ, ગુત્તટ્ઠાનં પન દસ્સેતું વટ્ટતિ.

અજ્ઝારામઅજ્ઝાવસથેસુપિ યાદિસે ઠાને ‘‘ભિક્ખૂહિ વા સામણેરેહિ વા ગહિતં ભવિસ્સતી’’તિ આસઙ્કા ઉપ્પજ્જતિ, તાદિસેયેવ ઠાને ઉગ્ગહેત્વા વા ઉગ્ગહાપેત્વા વા સઞ્ઞાણં કત્વા નિક્ખિપિતબ્બં, ‘‘યસ્સ ભણ્ડં નટ્ઠં, સો આગચ્છતૂ’’તિ ચ આચિક્ખિતબ્બં. અથ યો આગચ્છતિ, સો ‘‘કીદિસં તે ભણ્ડં નટ્ઠ’’ન્તિ પુચ્છિતબ્બો, સચે સઞ્ઞાણેન સમ્પાદેતિ, દાતબ્બં. નો ચે, ‘વિચિનાહી’તિ વત્તબ્બો. તમ્હા આવાસા પક્કમન્તેન પતિરૂપાનં ભિક્ખૂનં હત્થે, તેસુ અસતિ પતિરૂપાનં ગહપતિકાનં હત્થે નિક્ખિપિત્વા પક્કમિતબ્બં. યો પન નેવ પક્કમતિ, ન સામિકં પસ્સતિ, તેન થાવરં સેનાસનં વા ચેતિયં વા પોક્ખરણિં વા કારેતબ્બો. સચે દીઘસ્સ અદ્ધુનો અચ્ચયેન સામિકો આગચ્છતિ, તં દસ્સેત્વા ‘અનુમોદાહી’તિ વત્તબ્બો. સચે નાનુમોદતિ, ‘‘દેહિ મે ધન’’ન્તિ ચોદેતિ, સમાદપેત્વા દાતબ્બં.

સાવત્થિયં અઞ્ઞતરં ભિક્ખું આરબ્ભ રતનઉગ્ગણ્હનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, ‘‘અઞ્ઞત્ર અજ્ઝારામા વા, અજ્ઝાવસથા વા’’તિ અયમેત્થ દુવિધા અનુપઞ્ઞત્તિ, સાધારણપઞ્ઞત્તિ, સાણત્તિકં, અનુઞ્ઞાતટ્ઠાને અનાદરિયેન ઉગ્ગહેત્વા અનિક્ખિપન્તસ્સ દુક્કટં. અનુઞ્ઞાતટ્ઠાને ગહેત્વા નિક્ખિપન્તસ્સ, યં હોતિ આમાસં રતનસમ્મતં, તં વિસ્સાસં વા તાવકાલિકં વા ઉગ્ગણ્હન્તસ્સ, પંસુકૂલસઞ્ઞાય ગણ્હતો, ઉમ્મત્તકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. અનનુઞ્ઞાતકરણં, પરસન્તકતા, વિસ્સાસગ્ગાહપંસુકૂલસઞ્ઞાનં અભાવો, ઉગ્ગહણં વા ઉગ્ગહાપનં વાતિ ઇમાનેત્થ ચત્તારિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ સઞ્ચરિત્તસદિસાનીતિ.

રતનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.