૪. પઠમસેનાસનસિક્ખાપદવણ્ણના

ચતુત્થે સઙ્ઘિકન્તિ સઙ્ઘસ્સ સન્તકં. મઞ્ચાદીસુ યોકોચિ મઞ્ચસઙ્ખેપેન કતો સબ્બોપિ મઞ્ચોયેવ, પીઠેપિ એસેવ નયો. યેન કેનચિ પન ચોળેન વા કપ્પિયચમ્મેન વા છવિં કત્વા ઠપેત્વા મનુસ્સલોમં તાલીસપત્તઞ્ચ યેહિ કેહિચિ લોમપણ્ણતિણવાકચોળેહિ પૂરેત્વા કતસેનાસનં ભિસીતિ વુચ્ચતિ. તત્થ નિસીદિતુમ્પિ નિપજ્જિતુમ્પિ વટ્ટતિ, પમાણપરિચ્છેદોપિ ચેત્થ નત્થિ. કોચ્છં પન વાકઉસીરમુઞ્જપબ્બજાદીનં અઞ્ઞતરમયં અન્તો સંવેલ્લિત્વા બદ્ધં હેટ્ઠા ચ ઉપરિ ચ વિત્થતં પણવસણ્ઠાનં મજ્ઝે સીહચમ્માદિપરિક્ખિત્તં હોતિ, અકપ્પિયચમ્મં નામેત્થ નત્થિ. સેનાસનઞ્હિ સોવણ્ણમયમ્પિ વટ્ટતિ. અજ્ઝોકાસેતિ એત્થ યે અવસ્સિકસઙ્કેતા વસ્સાનમાસાતિ એવં અસઞ્ઞિતા અટ્ઠ માસા, તે ઠપેત્વા ઇતરેસુ ચતૂસુ માસેસુ સચેપિ દેવો ન વસ્સતિ. તથાપિ પકતિઅજ્ઝોકાસે ચ ઓવસ્સકમણ્ડપે ચ સન્થરિતું ન વટ્ટતિ. યત્થ પન હેમન્તે વસ્સતિ, તત્થ અપરેપિ ચત્તારો માસે ન વટ્ટતિ. ગિમ્હે પન સબ્બત્થ વિગતવલાહકં વિસુદ્ધં નભં હોતિ, તસ્મા તદા કેનચિદેવ કરણીયેન ગચ્છતિ, વટ્ટતિ. કાકાદીનં નિબદ્ધવાસરુક્ખમૂલે પન કદાચિપિ ન વટ્ટતિ. ઇતિ યત્થ ચ યદા ચ સન્થરિતું ન વટ્ટતિ, તં સબ્બમિધ અજ્ઝોકાસસઙ્ખમેવ ગતન્તિ વેદિતબ્બં.

સન્થરિત્વાતિ તથારૂપે ઠાને અત્તનો વા પરસ્સ વા અત્થાય સન્થરિત્વા. અઞ્ઞસ્સત્થાય સન્થતમ્પિ હિ યાવ સો તત્થ ન નિસીદતિ, ‘ગચ્છ ત્વ’ન્તિ વા ન ભણતિ, તાવ સન્થારકસ્સેવ ભારો. સન્થરાપેત્વાતિ અનુપસમ્પન્નેન સન્થરાપેત્વા. એતદેવ હિ તસ્સ પલિબોધો હોતિ, ઉપસમ્પન્નેન સન્થતં સન્થારકસ્સેવ ભારો, તઞ્ચ ખો યાવ આણાપકો તત્થ ન નિસીદતિ, ‘ગચ્છ ત્વ’ન્તિ વા ન ભણતિ. યસ્મિઞ્હિ અત્તના સન્થરાપિતે વા પકતિસન્થતે વા ઉપસમ્પન્નો નિસીદતિ, સબ્બં તં નિસિન્નસ્સેવ ભારો, તસ્મા સન્થરાપિતન્ત્વેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. તં પક્કમન્તો નેવ ઉદ્ધરેય્ય, ન ઉદ્ધરાપેય્યાતિ અત્તના વા ઉદ્ધરિત્વા પતિરૂપે ઠાને ન ઠપેય્ય, પરેન વા તથા ન કારાપેય્ય. અનાપુચ્છં વા ગચ્છેય્યાતિ યો ભિક્ખુ વા સામણેરો વા આરામિકો વા લજ્જી હોતિ, અત્તનો પલિબોધં વિય મઞ્ઞતિ, તથારૂપં અનાપુચ્છિત્વા તં સેનાસનં તસ્સ અનિય્યાતેત્વા નિરપેક્ખો ગચ્છતિ, થામમજ્ઝિમસ્સ પુરિસસ્સ લેડ્ડુપાતં અતિક્કમેય્ય, તસ્સ એકેન પાદેન લેડ્ડુપાતાતિક્કમે દુક્કટં, દુતિયપાદાતિક્કમે પાચિત્તિયં. ભોજનસાલાય ઠિતો પન ‘‘અસુકસ્મિં નામ દિવાવિહારટ્ઠાને પઞ્ઞપેત્વા ગચ્છાહી’’તિ પેસેત્વા તતો નિક્ખમિત્વા અઞ્ઞત્થ ગચ્છન્તો પાદુદ્ધારેન કારેતબ્બો.

સાવત્થિયં સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ સન્થતં અનુદ્ધરિત્વા અનાપુચ્છં પક્કમનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સાધારણપઞ્ઞત્તિ, અનાણત્તિકં, તિકપાચિત્તિયં, પુગ્ગલિકે તિકદુક્કટં, ચિમિલિકં વા ઉત્તરત્થરણં વા ભૂમત્થરણં વા તટ્ટિકં વા ચમ્મક્ખણ્ડં વા પાદપુઞ્છનં વા ફલકપીઠં વા યં વા પનઞ્ઞં કઞ્ચિ દારુભણ્ડં મત્તિકાભણ્ડં અન્તમસો પત્તાધારકમ્પિ વુત્તલક્ખણે અજ્ઝોકાસે ઠપેત્વા ગચ્છન્તસ્સ દુક્કટમેવ. આરઞ્ઞકેન પન અસતિ અનોવસ્સકે સબ્બં રુક્ખે લગ્ગેત્વાપિ યથા વા ઉપચિકાહિ ન ખજ્જતિ, એવં કત્વાપિ ગન્તું વટ્ટતિ. અબ્ભોકાસિકેન પન ચીવરકુટિકં કત્વાપિ રક્ખિતબ્બં. અત્તનો સન્તકે, વિસ્સાસિકપુગ્ગલિકે, ઉદ્ધરણાદીનિ કત્વા ગમને, ઓતાપેન્તસ્સ, ‘‘આગન્ત્વા ઉદ્ધરિસ્સામી’’તિ ગચ્છતો, વુડ્ઢતરા ઉટ્ઠાપેન્તિ, અમનુસ્સો તત્થ નિસીદતિ, કોચિ ઇસ્સરો ગણ્હાતિ, સીહાદયો તં ઠાનં આગન્ત્વા તિટ્ઠન્તિ, એવં સેનાસનં પલિબુદ્ધં હોતિ, તથા પલિબુદ્ધે વા સેનાસને, જીવિતબ્રહ્મચરિયન્તરાયકરાસુ આપદાસુ વા ગચ્છન્તસ્સ, ઉમ્મત્તકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. મઞ્ચાદીનં સઙ્ઘિકતા, વુત્તલક્ખણે દેસે સન્થરણં વા સન્થરાપનં વા, અપલિબુદ્ધતા, આપદાય અભાવો, નિરપેક્ખતા, લેડ્ડુપાતાતિક્કમોતિ ઇમાનેત્થ છ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ પઠમકથિનસદિસાનેવ, ઇદં પન કિરિયાકિરિયન્તિ.

પઠમસેનાસનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.