૧૪. સઙ્ઘભેદકાદિસિક્ખાપદવણ્ણના

સઙ્ઘભેદાદીસુ ચતૂસુ વુત્તનયેનેવ વિનિચ્છયો વેદિતબ્બો. કેવલઞ્હિ ભિક્ખુની સઙ્ઘં ન ભિન્દતિ, ભેદાય પન પરક્કમતિ ચેવ અનુવત્તતિ ચ. ઉદ્દિટ્ઠા ખો અય્યાયો સત્તરસ સઙ્ઘાદિસેસા ધમ્માતિ ભિક્ખૂ આરબ્ભ પઞ્ઞત્તા સાધારણા સત્ત, અસાધારણા દસાતિ એવં સત્તરસ. ઉભતોસઙ્ઘે પક્ખમાનત્તં ચરિતબ્બન્તિ ભિક્ખુનિયા હિ આપત્તિં છાદેન્તિયાપિ પરિવાસો નામ નત્થિ, છાદનપચ્ચયાપિ ન દુક્કટં આપજ્જતિ, તસ્મા છાદેત્વાપિ અછાદેત્વાપિ એકં પક્ખમાનત્તમેવ ચરિતબ્બં. તં ભિક્ખુનીહિ અત્તનો સીમં સોધેત્વા વિહારસીમાય વા, સોધેતું અસક્કોન્તીહિ ખણ્ડસીમાય વા સબ્બન્તિમેન પરિચ્છેદેન ચતુવગ્ગં ગણં સન્નિપાતાપેત્વા દાતબ્બં. સચે એકા આપત્તિ હોતિ, એકિસ્સા વસેન, સચે દ્વે વા તિસ્સો વા સમ્બહુલા વા એકવત્થુકા વા નાનાવત્થુકા વા, તાસં તાસં વસેન ભિક્ખુપાતિમોક્ખવણ્ણનાયં વુત્તવત્થુગોત્તનામઆપત્તિભેદેસુ યં યં ઇચ્છતિ, તં તં આદાય યોજના કાતબ્બા.

તત્રિદં પઠમાપત્તિવસેન મુખમત્તનિદસ્સનં – તાય આપન્નાય ભિક્ખુનિયા ભિક્ખુનિસઙ્ઘં ઉપસઙ્કમિત્વા એકંસં ઉત્તરાસઙ્ગં કરિત્વા વુડ્ઢાનં ભિક્ખુનીનં પાદે વન્દિત્વા ઉક્કુટિકં નિસીદિત્વા અઞ્જલિં પગ્ગહેત્વા એવમસ્સવચનીયો ‘‘અહં, અય્યે, એકં આપત્તિં આપજ્જિં ઉસ્સયવાદં, સાહં, અય્યે, સઙ્ઘં એકિસ્સા આપત્તિયા ઉસ્સયવાદાય પક્ખમાનત્તં યાચામી’’તિ, એવં તિક્ખત્તું યાચાપેત્વા બ્યત્તાય ભિક્ખુનિયા પટિબલાય સઙ્ઘો ઞાપેતબ્બો –

‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો, અયં ઇત્થન્નામા ભિક્ખુની એકં આપત્તિં આપજ્જિં ઉસ્સયવાદં, સા સઙ્ઘં એકિસ્સા આપત્તિયા ઉસ્સયવાદાય પક્ખમાનત્તં યાચતિ, યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો ઇત્થન્નામાય ભિક્ખુનિયા એકિસ્સા આપત્તિયા ઉસ્સયવાદાય પક્ખમાનત્તં દદેય્ય, એસા ઞત્તિ.

‘‘સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો, અયં ઇત્થન્નામા ભિક્ખુની…પે… દુતિયમ્પિ…પે… તતિયમ્પિ એતમત્થં વદામિ, સુણાતુ મે, અય્યે, સઙ્ઘો…પે… સા ભાસેય્ય. દિન્નં સઙ્ઘેન ઇત્થન્નામાય ભિક્ખુનિયા એકિસ્સા આપત્તિયા ઉસ્સયવાદાય પક્ખમાનત્તં. ખમતિ સઙ્ઘસ્સ, તસ્મા તુણ્હી, એવમેતં ધારયામી’’તિ.

કમ્મવાચાપરિયોસાને ‘‘વત્તં સમાદિયામિ, માનત્તં સમાદિયામી’’તિ સમાદિયિત્વા સઙ્ઘસ્સ આરોચેત્વા નિક્ખિત્તવત્તેન તાવ વસિતુકામાય તત્થેવ સઙ્ઘમજ્ઝે વા પક્કન્તાસુ ભિક્ખુનીસુ એકભિક્ખુનિયા વા દુતિયિકાય વા સન્તિકે ‘‘વત્તં નિક્ખિપામિ, માનત્તં નિક્ખિપામી’’તિ નિક્ખિપિતબ્બં. અઞ્ઞિસ્સા પન આગન્તુકાય સન્તિકે આરોચેત્વા નિક્ખિપિતબ્બં, નિક્ખિત્તકાલતો પટ્ઠાય પકતત્તટ્ઠાને તિટ્ઠતિ, તતો પુરેઅરુણેયેવ ચતૂહિ ભિક્ખુનીહિ તં ભિક્ખુનિં ગહેત્વા ગામૂપચારતો ચ ભિક્ખૂનં વિહારૂપચારતો ચ દ્વે લેડ્ડુપાતે અતિક્કમિત્વા મહામગ્ગા ઓક્કમ્મ ગુમ્બવતિઆદીહિ પટિચ્છન્ને ઓકાસે નિસીદિતબ્બં. ચતૂહિ ભિક્ખૂહિપિ તત્થ ગન્તબ્બં, ગન્ત્વા ભિક્ખુનીનં અવિદૂરે વિસું નિસીદિતબ્બં. અથ તાય ભિક્ખુનિયા વુત્તનયેનેવ વત્તં સમાદિયિત્વા ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ તાવ એવં આરોચેતબ્બં –

‘‘અહં, અય્યે, એકં આપત્તિં આપજ્જિં ઉસ્સયવાદં, સાહં સઙ્ઘં એકિસ્સા આપત્તિયા ઉસ્સયવાદાય પક્ખમાનત્તં યાચિં, તસ્સા મે સઙ્ઘો એકિસ્સા આપત્તિયા ઉસ્સયવાદાય પક્ખમાનત્તં અદાસિ, સાહં માનત્તં ચરામિ, વેદયામહં, અય્યે, ‘વેદયતી’તિ મં સઙ્ઘો ધારેતૂ’’તિ.

તતો ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ સન્તિકં ગન્ત્વા એવં આરોચેતબ્બં ‘‘અહં, અય્યા, એકં આપત્તિં આપજ્જિં…પે… વેદયામહં, અય્યા, ‘વેદયતી’તિ મં સઙ્ઘો ધારેતૂ’’તિ. આરોચેત્વા ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સેવ સન્તિકે નિસીદિતબ્બં, તતો પટ્ઠાય ભિક્ખૂસુ વા, દુતિયિકં ઠપેત્વા ભિક્ખુનીસુ વા પક્કન્તાસુપિ ઉભતોસઙ્ઘે માનત્તં ચિણ્ણમેવ હોતિ. યાવ અરુણં ન ઉટ્ઠહતિ, તાવ યં પઠમં પસ્સતિ ભિક્ખું વા ભિક્ખુનિં વા, તસ્સા આરોચેતબ્બં. ઉટ્ઠિતે અરુણે વત્તં નિક્ખિપિત્વા ઉપસ્સયં ગન્તબ્બં, એવં પઞ્ચદસ અરુણા ગહેતબ્બા.

અનિક્ખિત્તવત્તાય પન આગન્તુકેસુ અસતિ ચતુન્નં ભિક્ખૂનઞ્ચ ભિક્ખુનીનઞ્ચ દેવસિકં આરોચેત્વા, આગન્તુકેસુ સતિ સબ્બેસમ્પિ આગન્તુકાનં આરોચેન્તિયા પઞ્ચદસ દિવસાનિ પારિવાસિકક્ખન્ધકે (ચૂળવ. ૭૫ આદયો) વુત્તનયેનેવ સમ્મા વત્તિતબ્બન્તિ અયમેત્થ સઙ્ખેપો, વિત્થારો પન સમન્તપાસાદિકાયં (ચૂળવ. અટ્ઠ. ૭૫ આદયો) વુત્તો, ચિણ્ણમાનત્તાય ભિક્ખુનિયાતિ યદા એવં ચિણ્ણમાનત્તા ભિક્ખુની હોતિ, અથસ્સા યત્થ સિયા વીસતિગણો ભિક્ખુનિસઙ્ઘોતિ વુત્તનયેનેવ અબ્ભાનકમ્મં કાતબ્બં, સેસં ઉત્તાનમેવાતિ.

કઙ્ખાવિતરણિયા પાતિમોક્ખવણ્ણનાય

ભિક્ખુનિપાતિમોક્ખે

સઙ્ઘાદિસેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.