નિસ્સગ્ગિયકણ્ડો

૧. પત્તસન્નિચયસિક્ખાપદવણ્ણના

નિસ્સગ્ગિયેસુ આદિવગ્ગસ્સ તાવ પઠમે પત્તસન્નિચયં કરેય્યાતિ પત્તસન્નિધિં કરેય્ય, એકાહં અનધિટ્ઠહિત્વા વા અવિકપ્પેત્વા વા અધિટ્ઠાનુપગં પત્તં ઠપેય્યાતિ અત્થો.

સાવત્થિયં છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ પત્તસન્નિચયવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સેસકથામગ્ગો ભિક્ખુપાતિમોક્ખવણ્ણનાયં વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બો, તત્ર હિ દસાહાતિક્કમે આપત્તિ, ઇધ એકાહાતિક્કમેતિ એત્તકમેવ તસ્સ ચ ઇમસ્સ ચ નાનાકરણં, સેસં તાદિસમેવાતિ.

પત્તસન્નિચયસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૨. અકાલચીવરસિક્ખાપદવણ્ણના

દુતિયે અકાલચીવરન્તિ અત્થતે કથિને કથિનમાસેહિ, અનત્થતે ચીવરમાસતો અઞ્ઞસ્મિં કાલે ઉપ્પન્નં, યં વા પન કાલેપિ આદિસ્સ દિન્નં. આદિસ્સ દિન્નં નામ ‘‘સમ્પત્તા ભાજેન્તૂ’’તિ વત્વા વા, ‘‘ઇદં ગણસ્સ, ઇદં તુમ્હાકં દમ્મી’’તિ વત્વા વા, દાતુકામતાય પાદમૂલે ઠપેત્વા વા દિન્નં. ઇચ્ચેતં અકાલચીવરં ‘‘કાલચીવર’’ન્તિ અધિટ્ઠહિત્વા ભાજાપેન્તિયા પયોગે દુક્કટં, યં અત્તના લદ્ધં, તં નિસ્સગ્ગિયં હોતિ. નિસ્સટ્ઠં પટિલભિત્વાપિ યથાદાનેયેવ ઉપનેતબ્બં, અઞ્ઞસ્મિમ્પિ એવરૂપે સિક્ખાપદે એસેવ નયો.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ અકાલચીવરં ‘‘કાલચીવર’’ન્તિ અધિટ્ઠહિત્વા ભાજનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, અકાલચીવરે વેમતિકાય, કાલચીવરે અકાલચીવરસઞ્ઞાય ચેવ વેમતિકાય ચ દુક્કટં. ઉભોસુ કાલચીવરસઞ્ઞાય, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. અકાલચીવરતા, તથાસઞ્ઞિતા, ‘‘કાલચીવર’’ન્તિ અધિટ્ઠાય લેસેન ભાજાપનં, પટિલાભોતિ ઇમાનેત્થ ચત્તારિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ અદિન્નાદાનસદિસાનીતિ.

અકાલચીવરસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૩. ચીવરપરિવત્તનસિક્ખાપદવણ્ણના

તતિયે હન્દાતિ ગણ્હ. અચ્છિન્દેય્યાતિ સયં અચ્છિન્દન્તિયા બન્ધિત્વા ઠપિતેસુ બહૂસુપિ એકાપત્તિ, ઇતરેસુ વત્થુગણનાય આપત્તિયો. અચ્છિન્દાપને પન એકાય આણત્તિયા બહૂસુ અચ્છિન્નેસુપિ એકાવાપત્તિ.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ ચીવરં પરિવત્તેત્વા અચ્છિન્દનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સાણત્તિકં, તિકપાચિત્તિયં, અઞ્ઞસ્મિં પરિક્ખારે તિકદુક્કટં, અનુપસમ્પન્નાય ચીવરેપિ તિકદુક્કટમેવ. યા પન તાય વા દિય્યમાનં, તસ્સા વા વિસ્સાસં ગણ્હાતિ, તસ્સા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. ઉપસમ્પન્નતા, પરિવત્તિતચીવરસ્સ વિકપ્પનુપગતા, સકસઞ્ઞાય અચ્છિન્દનં વા અચ્છિન્દાપનં વાતિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ અદિન્નાદાનસદિસાનિ, ઇદં પન દુક્ખવેદનન્તિ.

ચીવરપરિવત્તનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૪. અઞ્ઞવિઞ્ઞાપનસિક્ખાપદવણ્ણના

ચતુત્થે વિઞ્ઞાપેત્વાતિ જાનાપેત્વા, ‘‘ઇદં નામ આહરા’’તિ યાચિત્વા વા. અઞ્ઞં વિઞ્ઞાપેય્યાતિ યં પુબ્બે ‘‘કિન્તે, અય્યે, અફાસુ, કિં આહરિયતૂ’’તિ વુત્તાય વિઞ્ઞાપિતં, તં પટિક્ખિપિત્વા તઞ્ચેવ અઞ્ઞઞ્ચ ગહેતુકામા તતો અઞ્ઞં વિઞ્ઞાપેય્ય, તસ્સા વિઞ્ઞત્તિયા દુક્કટં, પટિલાભેન નિસ્સગ્ગિયં હોતિ.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ અઞ્ઞં વિઞ્ઞાપેત્વા અઞ્ઞં વિઞ્ઞાપનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, અનઞ્ઞે દ્વિકદુક્કટં. અનઞ્ઞે અનઞ્ઞસઞ્ઞાય પન, તસ્મિં અપ્પહોન્તે પુન તઞ્ઞેવ, અઞ્ઞેનપિ અત્થે સતિ તેન સદ્ધિં અઞ્ઞઞ્ચ, યઞ્ચ વિઞ્ઞત્તં, તતો ચે અઞ્ઞં સમગ્ઘતરં હોતિ, ઇમં આનિસંસં દસ્સેત્વા સુદ્ધં અઞ્ઞમેવ ચ વિઞ્ઞાપેન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. લેસેન ગહેતુકામતા, અઞ્ઞસ્સ વિઞ્ઞાપનં, પટિલાભોતિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ સઞ્ચરિત્તસદિસાનીતિ.

અઞ્ઞવિઞ્ઞાપનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૫. અઞ્ઞચેતાપનસિક્ખાપદવણ્ણના

પઞ્ચમે અઞ્ઞં ચેતાપેત્વાતિ અત્તનો કપ્પિયભણ્ડેન ‘‘ઇદં નામ આહરા’’તિ અઞ્ઞં પરિવત્તાપેત્વા. અઞ્ઞં ચેતાપેય્યાતિ ‘‘એવં મે ઇદં દત્વા અઞ્ઞમ્પિ આહરિસ્સતી’’તિ મઞ્ઞમાના ‘‘ન મે ઇમિના અત્થો, ઇદં નામ મે આહરા’’તિ તતો અઞ્ઞં ચેતાપેય્ય. તસ્સા ચેતાપનપ્પયોગે દુક્કટં, પટિલાભેન તેન વા અઞ્ઞેન વા મૂલેન આહટં નિસ્સગ્ગિયં હોતિ, સેસં ચતુત્થસદિસમેવાતિ.

અઞ્ઞચેતાપનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૬. પઠમસઙ્ઘિકચેતાપનસિક્ખાપદવણ્ણના

છટ્ઠે અઞ્ઞદત્થિકેનાતિ અઞ્ઞસ્સત્થાય દિન્નેન. અઞ્ઞુદ્દિસિકેનાતિ અઞ્ઞં ઉદ્દિસિત્વા દિન્નેન. સઙ્ઘિકેનાતિ સઙ્ઘસ્સ પરિચ્ચત્તેન. પરિક્ખારેનાતિ કપ્પિયભણ્ડેન. અઞ્ઞં ચેતાપેય્યાતિ ‘‘ઇદં નામ પરિભુઞ્જેય્યાથા’’તિ યં ઉદ્દિસિત્વા નિયમેત્વા યો પરિક્ખારો દિન્નો, તતો અઞ્ઞં પરિવત્તાપેય્ય, તસ્સા પયોગે દુક્કટં, પટિલાભેન નિસ્સગ્ગિયં.

સાવત્થિયં સમ્બહુલા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ તાદિસેન પરિક્ખારેન અઞ્ઞં ચેતાપનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, અનઞ્ઞદત્થિકે દ્વિકદુક્કટં. તસ્મિં પન અનઞ્ઞદત્થિકસઞ્ઞાય, સેસકં ઉપનેન્તિયા, ‘‘તુમ્હેહિ એતદત્થાય દિન્નો, અમ્હાકઞ્ચ ઇમિના નામ અત્થો’’તિ સામિકે અપલોકેત્વા ઉપનેન્તિયા, યદા ભિક્ખુનિયો વિહારમ્પિ છડ્ડેત્વા પક્કમન્તિ, એવરૂપાસુ આપદાસુ ઉપનેન્તીનં, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. સેસં ચતુત્થસદિસમેવાતિ.

પઠમસઙ્ઘિકચેતાપનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૭. દુતિયસઙ્ઘિકચેતાપનસિક્ખાપદવણ્ણના

સત્તમે સઞ્ઞાચિકેનાતિ સયં યાચિતકેનાપિ. એતદેવેત્થ નાનાકરણં, સેસં છટ્ઠસદિસમેવાતિ.

દુતિયસઙ્ઘિકચેતાપનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૮. પઠમગણિકચેતાપનસિક્ખાપદવણ્ણના

અટ્ઠમે મહાજનિકેનાતિ ગણસ્સ પરિચ્ચત્તેન, ઇદમેત્થ છટ્ઠતો નાનાકરણં.

પઠમગણિકચેતાપનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૯. દુતિયગણિકચેતાપનસિક્ખાપદવણ્ણના

નવમે સઞ્ઞાચિકેનાતિ ઇદં અટ્ઠમતો અતિરિત્તં, સેસં દ્વીસુપિ છટ્ઠસિક્ખાપદસદિસમેવાતિ.

દુતિયગણિકચેતાપનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૦. પુગ્ગલિકચેતાપનસિક્ખાપદવણ્ણના

દસમે પુગ્ગલિકેનાતિ એકભિક્ખુનિયા પરિચ્ચત્તેન. સઞ્ઞાચિકેનાતિ સયં યાચિતકેન ચ. અઞ્ઞં ચેતાપેય્યાતિ યં ઉદ્દિસિત્વા દિન્નં, તતો અઞ્ઞં ચેતાપેન્તિયા પયોગે દુક્કટં, પટિલાભેન નિસ્સગ્ગિયં હોતિ.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ તાદિસેન પરિક્ખારેન અઞ્ઞં ચેતાપનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સેસં છટ્ઠસદિસમેવાતિ.

પુગ્ગલિકચેતાપનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

પત્તવગ્ગો પઠમો.

૧૧. ગરુપાવુરણસિક્ખાપદવણ્ણના

દુતિયસ્સ પઠમે ગરુપાવુરણન્તિ સીતકાલે પાવુરણં. ચતુક્કંસપરમન્તિ કંસો નામ ચતુક્કહાપણિકો હોતિ, તસ્મા સોળસકહાપણગ્ઘનકં. ચેતાપેતબ્બન્તિ ઠપેત્વા સહધમ્મિકે ચ ઞાતકપ્પવારિતે ચ અઞ્ઞેન કિસ્મિઞ્ચિદેવ ગુણે પરિતુટ્ઠેન ‘‘વદેથાય્યે, યેનત્થો’’તિ વુત્તાય વિઞ્ઞાપેતબ્બં. તતો ચે ઉત્તરીતિ તતુત્તરિ વિઞ્ઞાપેન્તિયા દુક્કટં, પટિલદ્ધં નિસ્સગ્ગિયં હોતિ.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ રાજાનં કમ્બલં વિઞ્ઞાપનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, ઊનકચતુક્કંસે દ્વિકદુક્કટં. તસ્મિં પન ઊનકસઞ્ઞાય, ચતુક્કંસપરમં ચેતાપેન્તિયા, ઞાતકપ્પવારિતે વા, અઞ્ઞસ્સ વા અત્થાય, અત્તનો વા ધનેન, મહગ્ઘં ચેતાપેન્તં અપ્પગ્ઘં ચેતાપેન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. ગરુપાવુરણતા, અતિરેકચતુક્કંસતા, અનનુઞ્ઞાતટ્ઠાને વિઞ્ઞત્તિ, પટિલાભોતિ ઇમાનેત્થ ચત્તારિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ સઞ્ચરિત્તસદિસાનીતિ.

ગરુપાવુરણસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૨. લહુપાવુરણસિક્ખાપદવણ્ણના

દુતિયે લહુપાવુરણન્તિ ઉણ્હકાલે પાવુરણં. અડ્ઢતેય્યકંસપરમન્તિ દસકહાપણગ્ઘનકં, સેસં પઠમસદિસમેવાતિ.

લહુપાવુરણસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

ઇતો પરાનિ ઇમસ્મિં વગ્ગે અટ્ઠ, તતિયવગ્ગે દસાતિ ઇમાનિ અટ્ઠારસ સિક્ખાપદાનિ ભિક્ખુપાતિમોક્ખવણ્ણનાયં વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બાનીતિ.

જાતરૂપવગ્ગો તતિયો.

ઉદ્દિટ્ઠા ખો અય્યાયો તિંસ નિસ્સગ્ગિયા પાચિત્તિયા ધમ્માતિ ભિક્ખૂ આરબ્ભ પઞ્ઞત્તા સાધારણા અટ્ઠારસ, અસાધારણા દ્વાદસાતિ એવં તિંસ. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનમેવાતિ.

કઙ્ખાવિતરણિયા પાતિમોક્ખવણ્ણનાય ભિક્ખુનિપાતિમોક્ખે

નિસ્સગ્ગિયપાચિત્તિયવણ્ણના નિટ્ઠિતા.