પાચિત્તિયકણ્ડો

૧. લસુણવગ્ગો

૧. લસુણસિક્ખાપદવણ્ણના

પાચિત્તિયેસુ લસુણવગ્ગસ્સ તાવ પઠમે લસુણન્તિ મગધરટ્ઠે જાતં આમકં ભણ્ડિકલસુણમેવ, ન એકદ્વિતિમિઞ્જકં. તઞ્હિ ‘‘ખાદિસ્સામી’’તિ પટિગ્ગણ્હન્તિયા દુક્કટં, અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ લસુણં હરાપનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, અલસુણે દ્વિકદુક્કટં. તસ્મિં પન અલસુણસઞ્ઞાય, પલણ્ડુકે, ભઞ્જનકે, હરિતકે, ચાપલસુણે, સૂપસમ્પાકે, મંસસમ્પાકે, તેલસમ્પાકે, સાળવે, ઉત્તરિભઙ્ગે, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. આમકલસુણઞ્ચેવ, અજ્ઝોહરણઞ્ચાતિ ઇમાનેત્થ દ્વે અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ એળકલોમસદિસાનીતિ.

લસુણસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૨. સમ્બાધલોમસિક્ખાપદવણ્ણના

દુતિયે સમ્બાધેતિ પટિચ્છન્નોકાસે, ઉપકચ્છકેસુ ચ મુત્તકરણે ચાતિ અત્થો. સંહરાપેય્યાતિ એત્થ ખુરસણ્ડાસકત્તરિઆદીસુ યેન કેનચિ સંહરાપેન્તિયા પયોગગણનાય પાચિત્તિયં, ન લોમગણનાય.

સાવત્થિયં છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ સમ્બાધે લોમં સંહરાપનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, અત્તનો અત્થાય અઞ્ઞં આણાપેન્તિયા સાણત્તિકં, આપત્તિભેદોનત્થિ. આબાધપચ્ચયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. આબાધાભાવો, સમ્બાધે લોમસંહરણન્તિ ઇમાનેત્થ દ્વે અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ ભિક્ખુનિયા સદ્ધિં એકદ્ધાનમગ્ગગમનસિક્ખાપદસદિસાનીતિ.

સમ્બાધલોમસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૩. તલઘાતકસિક્ખાપદવણ્ણના

તતિયે તલઘાતકેતિ અન્તમસો ઉપ્પલકેસરેનાપિ મુત્તકરણસ્સ તલઘાતને મુત્તકરણમ્હિ પહારદાને પાચિત્તિયન્તિ અત્થો.

સાવત્થિયં દ્વે ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ તલઘાતકરણવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, પુરિમનયેનેવ સાણત્તિકં, આપત્તિભેદો નત્થિ. ઇતો પરં પન યત્થ નત્થિ, તત્થ અવત્વાવ ગમિસ્સામ. આબાધપચ્ચયા ગણ્ડં વા વણં વા પહરન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. આબાધાભાવો, મુત્તકરણે પહારદાનં, ફસ્સસાદિયનન્તિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ પઠમપારાજિકસદિસાનીતિ.

તલઘાતકસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૪. જતુમટ્ઠકસિક્ખાપદવણ્ણના

ચતુત્થે જતુમટ્ઠકેતિ જતુના કતે મટ્ઠદણ્ડકે. વત્થુવસેનેતં વુત્તં, કામરાગેન પન ઉપ્પલકેસરમ્પિ પવેસેન્તિયા આપત્તિ.

સાવત્થિયં અઞ્ઞતરં ભિક્ખુનિં આરબ્ભ જતુમટ્ઠકસાદિયનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સેસં તતિયસદિસમેવાતિ.

જતુમટ્ઠકસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૫. ઉદકસુદ્ધિકસિક્ખાપદવણ્ણના

પઞ્ચમે ઉદકસુદ્ધિકન્તિ મુત્તકરણસ્સ ધોવનં. આદિયમાનાયાતિ કરોન્તિયા. દ્વઙ્ગુલપબ્બપરમં આદાતબ્બન્તિ દ્વીસુ અઙ્ગુલીસુ એકેકં કત્વા દ્વઙ્ગુલપબ્બપરમં આદાતબ્બં. તં અતિક્કામેન્તિયાતિ સચે ધોવનકાલે રાગવસેન વિત્થારતો તતિયાય અઙ્ગુલિયા અગ્ગપબ્બં, ગમ્ભીરતો એકિસ્સાવ અઙ્ગુલિયા તતિયપબ્બં પવેસેતિ પાચિત્તિયં.

સક્કેસુ અઞ્ઞતરં ભિક્ખુનિં આરબ્ભ અતિગમ્ભીરં ઉદકસુદ્ધિકં આદિયનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, ઊનકદ્વઙ્ગુલપબ્બે દ્વિકદુક્કટં. તસ્મિં પન ઊનકસઞ્ઞાય, દ્વઙ્ગુલપબ્બપરમં આદિયન્તિયા, આબાધપચ્ચયા અતિરેકમ્પિ, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ, સેસં તતિયસદિસમેવાતિ.

ઉદકસુદ્ધિકસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૬. ઉપતિટ્ઠનસિક્ખાપદવણ્ણના

છટ્ઠે ભુઞ્જન્તસ્સાતિ પઞ્ચન્નં ભોજનાનં અઞ્ઞતરં ભુઞ્જતો. પાનીયેનાતિ સુદ્ધેન વા ઉદકેન, તક્કાદીસુ વા અઞ્ઞતરેન. વિધૂપનેનાતિ યાય કાયચિ બીજનિયા. ઉપતિટ્ઠેય્યાતિ યા એતેસુ દ્વીસુ અઞ્ઞતરં ગહેત્વા હત્થપાસે તિટ્ઠતિ, તસ્સા પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં અઞ્ઞતરં ભિક્ખુનિં આરબ્ભ ભુઞ્જન્તસ્સ એવં તિટ્ઠનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, હત્થપાસં વિજહિત્વા ખાદનીયં ખાદન્તસ્સ ઉપતિટ્ઠન્તિયા દુક્કટં, અનુપસમ્પન્ને તિકદુક્કટં. ‘‘ઇમં પિવથ, ઇમિના બીજથા’’તિ એવં દેન્તિયા વા, દાપેન્તિયા વા, અનુપસમ્પન્નં વા ઉપતિટ્ઠાપનત્થં આણાપેન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. ભુઞ્જન્તસ્સ ભિક્ખુનો હત્થપાસે ઠાનં, પાનીયસ્સ વા વિધૂપનસ્સ વા ગહણન્તિ ઇમાનેત્થ દ્વે અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ એળકલોમસદિસાનીતિ.

ઉપતિટ્ઠનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૭. આમકધઞ્ઞસિક્ખાપદવણ્ણના

સત્તમે વિઞ્ઞત્વાતિ અન્તમસો માતરમ્પિ યાચિત્વા. ભુઞ્જેય્યાતિ અજ્ઝોહરેય્ય. એત્થ ચ વિઞ્ઞત્તિ ચેવ ભોજનઞ્ચ પમાણં, તસ્મા સયં વિઞ્ઞત્વા અઞ્ઞાય ભજ્જનાદીનિ કારાપેત્વા વા, અઞ્ઞાય વિઞ્ઞાપેત્વા સયં ભજ્જનાદીનિ કત્વા વા પટિગ્ગહણતો પટ્ઠાય યાવ દન્તેહિ સંખાદનં, તાવ પુબ્બપ્પયોગેસુ દુક્કટાનિ, અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં સમ્બહુલા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ આમકધઞ્ઞં વિઞ્ઞાપનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સયં વા અઞ્ઞાય વા અવિઞ્ઞત્તિયા લદ્ધં ભજ્જનાદીનિ કત્વા વા કારેત્વા વા ભુઞ્જન્તિયા દુક્કટં, અઞ્ઞાય વિઞ્ઞત્તિયા લદ્ધં પન સયં ભજ્જનાદીનિ કત્વાપિ કારેત્વાપિ ભુઞ્જન્તિયા દુક્કટમેવ. આબાધે સતિ સેદકમ્માદીનં અત્થાય વિઞ્ઞાપેન્તિયા, અવિઞ્ઞત્તિયા લબ્ભમાનં નવકમ્મત્થાય સમ્પટિચ્છન્તિયા, ઞાતકપ્પવારિતટ્ઠાને મુગ્ગમાસાદિઅપરણ્ણં વિઞ્ઞાપેન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. સત્તન્નં ધઞ્ઞાનં અઞ્ઞતરસ્સ વિઞ્ઞાપનં વા વિઞ્ઞાપાપનં વા, પટિલાભો, ભજ્જનાદીનિ કત્વા વા કારેત્વા વા અજ્ઝોહરણન્તિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ અદ્ધાનમગ્ગસિક્ખાપદસદિસાનીતિ.

આમકધઞ્ઞસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૮. પઠમઉચ્ચારછડ્ડનસિક્ખાપદવણ્ણના

અટ્ઠમે સઙ્કારન્તિ કચવરં. વિઘાસન્તિ યંકિઞ્ચિ પરિભુત્તાવસેસં ઉચ્છિટ્ઠોદકમ્પિ દન્તકટ્ઠમ્પિ, અટ્ઠિકચલકેસુ પન વત્તબ્બમેવ નત્થિ. તિરોકુટ્ટે વા તિરોપાકારે વાતિ યસ્સકસ્સચિ કુટ્ટસ્સ વા પાકારસ્સ વા પરતો. છડ્ડેય્ય વા છડ્ડાપેય્ય વાતિ સબ્બાનિપેતાનિ એકતો છડ્ડેન્તિયા એકપ્પયોગે એકાપત્તિ, સકિં આણત્તિયા બહુકેપિ છડ્ડિતે એકાવ.

સાવત્થિયં અઞ્ઞતરં ભિક્ખુનિં આરબ્ભ ઉચ્ચારં તિરોકુટ્ટે છડ્ડનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સાણત્તિકં, ભિક્ખુસ્સ દુક્કટં, ઓલોકેત્વા વા અવલઞ્જે વા છડ્ડેન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. ઉચ્ચારાદિભાવો, અનોલોકનં, વલઞ્જનટ્ઠાનં, તિરોકુટ્ટતિરોપાકારતા, છડ્ડનં વા છડ્ડાપનં વાતિ ઇમાનેત્થ પઞ્ચ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ સઞ્ચરિત્તસદિસાનિ, ઇદં પન કિરિયાકિરિયન્તિ.

પઠમઉચ્ચારછડ્ડનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૯. દુતિયઉચ્ચારછડ્ડનસિક્ખાપદવણ્ણના

નવમે હરિતેતિ ખેત્તે વા નાળિકેરાદિઆરામે વા યત્થકત્થચિ રોપિમહરિતટ્ઠાને. તાનિ વત્થૂનિ છડ્ડેન્તિયા વા છડ્ડાપેન્તિયા વા પુરિમનયેનેવ આપત્તિ, તાદિસે ઠાને નિસીદિત્વા અન્તમસો ઉદકં પિવિત્વા મત્થકચ્છિન્નં નાળિકેરમ્પિ છડ્ડેન્તિયા આપત્તિયેવ.

સાવત્થિયં સમ્બહુલા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ ઉચ્ચારાદીનિ હરિતે છડ્ડનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સાણત્તિકં, તિકપાચિત્તિયં, ભિક્ખુનો દુક્કટં, ભિક્ખુનિયાપિ નિક્ખિત્તબીજે ખેત્તે યાવ અઙ્કુરો ન ઉટ્ઠહતિ, તાવ દુક્કટં, અહરિતે દ્વિકદુક્કટં. તસ્મિં પન અહરિતસઞ્ઞાય છડ્ડિતખેત્તે વા, સામિકે અપલોકેત્વા વા છડ્ડેન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. સેસં અટ્ઠમસદિસમેવાતિ.

દુતિયઉચ્ચારછડ્ડનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૦. નચ્ચગીતસિક્ખાપદવણ્ણના

દસમે નચ્ચન્તિ અન્તમસો મોરનચ્ચમ્પિ. ગીતન્તિ અન્તમસો ધમ્મભાણકગીતમ્પિ. વાદિતન્તિ અન્તમસો ઉદકભેરિવાદિતમ્પિ. દસ્સનાયાતિ એતેસુ યંકિઞ્ચિ દસ્સનાય ગચ્છન્તિયા પદે પદે દુક્કટં, યત્થ ઠિતા પસ્સતિ વા સુણાતિ વા, એકપ્પયોગે એકાપત્તિ, તં તં દિસં ઓલોકેન્તિયા પયોગે પયોગે આપત્તિ.

રાજગહે છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ નચ્ચાદીનિ દસ્સનાય ગમનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સયં તાનિ વત્થૂનિ કરોન્તિયા, અઞ્ઞં વા આણાપેન્તિયા, ‘‘ચેતિયસ્સ ઉપહારં દેથા’’તિ ઈદિસેન પરિયાયેન વા ભણન્તિયા, ‘‘ચેતિયસ્સ ઉપહારં કરોમા’’તિ વા વુત્તે ‘‘સાધૂ’’તિ સમ્પટિચ્છન્તિયા ચ પાચિત્તિયમેવાતિ સબ્બઅટ્ઠકથાસુ (પાચિ. અટ્ઠ. ૮૩૫-૮૩૭) વુત્તં, ભિક્ખુનો સબ્બત્થ દુક્કટં. ‘‘તુમ્હાકં ચેતિયસ્સ ઉપટ્ઠાનં કરોમા’’તિ વુત્તે પન ‘‘ઉપટ્ઠાનકરણં નામ સુન્દર’’ન્તિ ઈદિસં પરિયાયં ભણન્તિયા, આરામે ઠત્વા પસ્સન્તિયા વા સુણન્તિયા વા, તથા અત્તનો ઠિતોકાસં આગન્ત્વા પયોજિતં પટિપથં ગચ્છન્તિયા સમ્મુખીભૂતં સલાકભત્તાદિકે સતિ કરણીયે ગન્ત્વા, આપદાસુ વા સમજ્જટ્ઠાનં પવિસિત્વાપિ પસ્સન્તિયા વા સુણન્તિયા વા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. નચ્ચાદીનં અઞ્ઞતરતા, અઞ્ઞત્ર અનુઞ્ઞાતકારણા ગમનં, દસ્સનં વા સવનં વાતિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ એળકલોમસદિસાનિ, ઇદં પન લોકવજ્જં, અકુસલચિત્તં, તિવેદનન્તિ.

નચ્ચગીતસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

લસુણવગ્ગો પઠમો.

૨. રત્તન્ધકારવગ્ગો

૧. રત્તન્ધકારસિક્ખાપદવણ્ણના

અન્ધકારવગ્ગસ્સ પઠમે રત્તન્ધકારેતિ રત્તિઅન્ધકારે. અપ્પદીપેતિ પજ્જોતચન્દસૂરિયઅગ્ગીસુ એકેકેનાપિ અનોભાસિતે. પુરિસેનાતિ સન્તિટ્ઠિતું સલ્લપિતુઞ્ચ વિઞ્ઞુના મનુસ્સપુરિસેન સદ્ધિં. સન્તિટ્ઠેય્ય વાતિ હત્થપાસે ઠિતમત્તાય પાચિત્તિયં. સલ્લપેય્યાતિ તત્થ ઠત્વા ગેહસિતકથં કથેન્તિયાપિ પાચિત્તિયમેવ.

સાવત્થિયં અઞ્ઞતરં ભિક્ખુનિં આરબ્ભ એવં સન્તિટ્ઠનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, પુરિસસ્સ હત્થપાસં વિજહિત્વા, યક્ખાદીનં હત્થપાસં અવિજહિત્વાપિ સન્તિટ્ઠન્તિયા, સલ્લપેન્તિયા વા દુક્કટં, યંકિઞ્ચિ વિઞ્ઞું દુતિયં ગહેત્વા એવં કરોન્તિયા, અરહોપેક્ખાય, અઞ્ઞવિહિતાય, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. રત્તન્ધકારતા, પુરિસસ્સ હત્થપાસે ઠાનં વા સલ્લપનં વા, સહાયાભાવો, રહોપેક્ખતાતિ ઇમાનેત્થ ચત્તારિ અઙ્ગાનિ. થેય્યસત્થસમુટ્ઠાનં, કિરિયં, સઞ્ઞાવિમોક્ખં, સચિત્તકં, લોકવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, અકુસલચિત્તં, તિવેદનન્તિ.

રત્તન્ધકારસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૨. પટિચ્છન્નોકાસસિક્ખાપદવણ્ણના

દુતિયે પટિચ્છન્ને ઓકાસેતિ કુટ્ટાદીસુ યેન કેનચિ પટિચ્છન્ને, ઇદમેવેત્થ નાનત્તં.

પટિચ્છન્નોકાસસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૩. અજ્ઝોકાસસલ્લપનસિક્ખાપદવણ્ણના

તતિયે અજ્ઝોકાસેતિ નાનં, સેસં ઉભયત્થાપિ પઠમસદિસમેવાતિ.

અજ્ઝોકાસસલ્લપનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૪. દુતિયિકઉય્યોજનસિક્ખાપદવણ્ણના

ચતુત્થે રથિકાયાતિ રચ્છાયં. બ્યૂહેતિ અનિવિદ્ધરચ્છાયં. સિઙ્ઘાટકેતિ ચચ્ચરે. નિકણ્ણિકં વા જપ્પેય્યાતિ કણ્ણમૂલે કિઞ્ચિ જપ્પેય્ય. ઉય્યોજેય્યાતિ અનાચારં ચરિતુકામતાય ‘‘ગચ્છ ત્વ’’ન્તિ દુતિયિકં ઉય્યોજેય્ય. પાચિત્તિયન્તિ પુરિમનયેનેવ તાવ સન્તિટ્ઠનાદીસુ તીણિ પાચિત્તિયાનિ, ઉય્યોજેન્તિયા પન ઉય્યોજને ચ હત્થપાસવિજહને ચ દુક્કટં, વિજહિતે પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ એવં સન્તિટ્ઠનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સેસં પુરિમત્તયસદિસમેવ. અનાપત્તિયં પન ‘‘ન અનાચારં આચરિતુકામા, સતિ કરણીયે દુતિયિકં ભિક્ખુનિં ઉય્યોજેતી’’તિ (પાચિ. ૮૫૨) એત્તકં અધિકન્તિ.

દુતિયિકઉય્યોજનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૫. અનાપુચ્છાપક્કમનસિક્ખાપદવણ્ણના

પઞ્ચમે પુરેભત્તન્તિ અરુણુગ્ગમનં ઉપાદાય યાવ મજ્ઝન્હિકં. આસનેતિ પલ્લઙ્કસ્સોકાસભૂતે. સામિકે અનાપુચ્છાતિ તસ્મિં કુલે યંકિઞ્ચિ વિઞ્ઞું મનુસ્સં અનાપુચ્છા. પક્કમેય્યાતિ એત્થ છન્નસ્સ અન્તો નિસીદિત્વા અનોવસ્સકં અજ્ઝોકાસે ઉપચારં અતિક્કામેન્તિયા પઠમપાદે દુક્કટં, દુતિયે પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં અઞ્ઞતરં ભિક્ખુનિં આરબ્ભ અનાપુચ્છા પક્કમનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, પલ્લઙ્કસ્સ અનોકાસે દુક્કટં, તથા આપુચ્છિતે અનાપુચ્છિતસઞ્ઞાય ચેવ વેમતિકાય ચ. આપુચ્છિતસઞ્ઞાય પન, અસંહારિમે, ગિલાનાય, આપદાસુ, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. પુરેભત્તતા, અન્તરઘરે નિસજ્જા, આસનસ્સ પલ્લઙ્કોકાસતા, અઞ્ઞત્ર અનુઞ્ઞાતકારણા અનાપુચ્છનં, વુત્તપરિચ્છેદાતિક્કમોતિ ઇમાનેત્થ પઞ્ચ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ કથિનસદિસાનિ, ઇદં પન કિરિયાકિરિયન્તિ.

અનાપુચ્છાપક્કમનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૬. અનાપુચ્છાઅભિનિસીદનસિક્ખાપદવણ્ણના

છટ્ઠે પચ્છાભત્તન્તિ મજ્ઝન્હિકે વીતિવત્તે યાવ સૂરિયસ્સ અત્થઙ્ગમા. અભિનિસીદેય્ય વાતિ આદિમ્હિ નિસીદિત્વા ગચ્છન્તિયા એકા આપત્તિ, અનિસીદિત્વા નિપજ્જિત્વાવ ગચ્છન્તિયાપિ એકા, નિસીદિત્વા નિપજ્જન્તિયા દ્વે.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ આસને અભિનિસીદનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સેસં પઞ્ચમસદિસમેવ. યથા પન તત્થ અસંહારિમે, એવમિધ ધુવપઞ્ઞત્તે અનાપત્તીતિ.

અનાપુચ્છાઅભિનિસીદનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૭. અનાપુચ્છાસન્થરણસિક્ખાપદવણ્ણના

સત્તમે વિકાલેતિ અત્થઙ્ગતે સૂરિયે. સેય્યન્તિ અન્તમસો પણ્ણસન્થારમ્પિ, સેસં છટ્ઠસદિસમેવ.

ઇદં પન સાવત્થિયં સમ્બહુલા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ વિકાલે કુલાનિ ઉપસઙ્કમિત્વા સામિકે અનાપુચ્છિત્વા સેય્યં સન્થરિત્વા અભિનિસીદનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, અનાપત્તિયઞ્ચેત્થ ધુવપઞ્ઞત્તં નામ નત્થીતિ.

અનાપુચ્છાસન્થરણસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૮. પરઉજ્ઝાપનકસિક્ખાપદવણ્ણના

અટ્ઠમે દુગ્ગહિતેન દૂપધારિતેનાતિ યં વુત્તં, તતો અઞ્ઞથા ગહિતેન ચ ઉપધારિતેન ચ. પરન્તિ ‘‘અહં કિરય્યે અય્યં ન સક્કચ્ચં ઉપટ્ઠહામી’’તિઆદિના (પાચિ. ૮૬૯) નયેન ઉપસમ્પન્નં ઉજ્ઝાપેન્તિયા પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં અઞ્ઞતરં ભિક્ખુનિં આરબ્ભ એવં પરં ઉજ્ઝાપનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, અનુપસમ્પન્નાય તિકદુક્કટં, ઉમ્મત્તિકાદીનંયેવ અનાપત્તિ. દુગ્ગહિતતા, ઉજ્ઝાપનં, યં ઉજ્ઝાપેતિ, તસ્સા ઉપસમ્પન્નતાતિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ અદિન્નાદાનસદિસાનિ, ઇદં પન દુક્ખવેદનન્તિ.

પરઉજ્ઝાપનકસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૯. પરઅભિસપનસિક્ખાપદવણ્ણના

નવમે અભિસપેય્યાતિ સપથં કરેય્ય. તત્થ ‘‘નિરયે ઉપપજ્જામિ, નિરયે ઉપપજ્જતૂ’’તિએવમાદીનિ વદમાના નિરયેન અભિસપતિ નામ, અક્કોસતીતિ અત્થો. ‘‘ગિહિની હોમિ, ગિહિની હોતૂ’’તિએવમાદીનિ વદમાના બ્રહ્મચરિયેન. તસ્સા વાચાય વાચાય પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં ચણ્ડકાળિં આરબ્ભ એવં અભિસપનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, અનુપસમ્પન્નાય તિકદુક્કટં, તિરચ્છાનયોનિયા વા પેત્તિવિસયેન વા મનુસ્સદોભગ્ગેન વા અભિસપને દુક્કટં. અત્થધમ્માનુસાસનિપુરેક્ખારાનં ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. નિરયેન વા બ્રહ્મચરિયેન વા અભિસપનં, ઉપસમ્પન્નતા, અત્થધમ્મપુરેક્ખારાદીનં અભાવોતિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ અટ્ઠમસદિસાનેવાતિ.

પરઅભિસપનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૦. રોદનસિક્ખાપદવણ્ણના

દસમે વધિત્વાતિ હત્થાદીહિ પહરિત્વા, ઉભયં કરોન્તિયાવ પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં ચણ્ડકાળિં આરબ્ભ અત્તાનં વધિત્વા રોદનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, કેવલં વધન્તિયા વા રોદન્તિયા વા દુક્કટમેવ. ઞાતિરોગભોગબ્યસનેહિ ફુટ્ઠાય કેવલં રોદન્તિયા એવ ન વધન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. અત્તાનં વધનઞ્ચેવ, રોદનઞ્ચાતિ ઇમાનેત્થ દ્વે અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ સમનુભાસનસદિસાનિ, ઇદં પન કિરિયમેવાતિ.

રોદનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

રત્તન્ધકારવગ્ગો દુતિયો.

૩. નગ્ગવગ્ગો

૧. નગ્ગસિક્ખાપદવણ્ણના

નગ્ગવગ્ગસ્સ પઠમે નગ્ગાતિ અનિવત્થા વા અપારુતા વા. એવઞ્હિ નહાયન્તિયા સબ્બપ્પયોગેસુ દુક્કટં, નહાનપરિયોસાને પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં સમ્બહુલા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ એવં નહાનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, ઉદકસાટિકચીવરે અચ્છિન્ને વા નટ્ઠે વા, ‘‘મહગ્ઘં ઇદં દિસ્વા ચોરાપિ હરેય્યુ’’ન્તિ એવરૂપાસુ આપદાસુ વા નહાયન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. નગ્ગતા, અનુઞ્ઞાતકારણાભાવો, નહાનપરિયોસાનન્તિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ એળકલોમસદિસાનીતિ.

નગ્ગસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૨. ઉદકસાટિકસિક્ખાપદવણ્ણના

દુતિયે સાવત્થિયં છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ અપ્પમાણિકાયો ઉદકસાટિકાયો ધારણવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સેસમેત્થ સબ્બં રતનવગ્ગે નિસીદનસિક્ખાપદે વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બન્તિ.

ઉદકસાટિકસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૩. ચીવરસિબ્બનસિક્ખાપદવણ્ણના

તતિયે વિસિબ્બેત્વાતિ દુસ્સિબ્બિતં પુનસિબ્બનત્થાય વિસિબ્બેત્વા. અનન્તરાયિકિનીતિ દસસુ અન્તરાયેસુ એકેકસ્મિમ્પિ અસતિ. અઞ્ઞત્ર ચતૂહપઞ્ચાહાતિ વિસિબ્બિતદિવસતો પઞ્ચ દિવસે અતિક્કામેત્વા ‘‘નેવ સિબ્બિસ્સામિ, ન સિબ્બાપનાય ઉસ્સુક્કં કરિસ્સામી’’તિ ધુરં નિક્ખિત્તમત્તે પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ ચીવરં વિસિબ્બેત્વા ન સિબ્બનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, અનુપસમ્પન્નાય તિકદુક્કટં, તથા ઉભિન્નમ્પિ અઞ્ઞસ્મિં પરિક્ખારે. યા પન અન્તરાયિકિની વા હોતિ, પરિયેસિત્વા વા કિઞ્ચિ ન લભતિ, કરોન્તી વા પઞ્ચાહં અતિક્કામેતિ, તસ્સા ચ, ગિલાનાય ચ, આપદાસુ ચ, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. નિવાસનપારુપનુપગચીવરતા, ઉપસમ્પન્નાય સન્તકતા, સિબ્બનત્થાય વિસિબ્બનં વા વિસિબ્બાપનં વા, અઞ્ઞત્ર અનુઞ્ઞાતકારણા પઞ્ચાહાતિક્કમો, ધુરનિક્ખેપોતિ ઇમાનેત્થ પઞ્ચ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ સમનુભાસનસદિસાનીતિ.

ચીવરસિબ્બનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૪. સઙ્ઘાટિચારસિક્ખાપદવણ્ણના

ચતુત્થે પઞ્ચ અહાનિ પઞ્ચાહં, પઞ્ચાહમેવ પઞ્ચાહિકં. સઙ્ઘાટીનં ચારો સઙ્ઘાટિચારો, પરિભોગવસેન વા ઓતાપનવસેન વા સઙ્ઘટિતટ્ઠેન ‘સઙ્ઘાટી’તિ લદ્ધનામં તિચીવરં, ઉદકસાટિકા, સંકચ્ચિકાતિ ઇમેસં પઞ્ચન્નં ચીવરાનં પરિવત્તનન્તિ અત્થો. અતિક્કામેય્ય પાચિત્તિયન્તિ છટ્ઠે અરુણુગ્ગમને એકસ્મિં ચીવરે વુત્તનયેન અપરિવત્તિતે એકા આપત્તિ, પઞ્ચસુ પઞ્ચ.

સાવત્થિયં સમ્બહુલા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ ચીવરં નિક્ખિપિત્વા સન્તરુત્તરેન જનપદચારિકં પક્કમનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, પઞ્ચાહાનતિક્કન્તે દ્વિકદુક્કટં. તસ્મિં પન અનતિક્કન્તસઞ્ઞાય, પઞ્ચમં દિવસં પઞ્ચ ચીવરાનિ નિવાસેન્તિયા વા પારુપન્તિયા વા ઓતાપેન્તિયા વા, ગિલાનાય, ‘‘ઇદં મે ચીવરં મહગ્ઘં ઈદિસે ચોરભયે ન સક્કા ધારેતુ’’ન્તિ એવરૂપાસુ આપદાસુ, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. પઞ્ચન્નં ચીવરાનં અઞ્ઞતરતા, પઞ્ચાહાતિક્કમો, અનુઞ્ઞાતકારણાભાવો, અપરિવત્તનન્તિ ઇમાનેત્થ ચત્તારિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ કથિનસદિસાનીતિ.

સઙ્ઘાટિચારસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૫. ચીવરસઙ્કમનીયસિક્ખાપદવણ્ણના

પઞ્ચમે ચીવરસઙ્કમનીયન્તિ સઙ્કમેતબ્બં ચીવરં, અઞ્ઞિસ્સા સન્તકં અનાપુચ્છા ગહિતં પુન પટિદાતબ્બં પઞ્ચન્નં અઞ્ઞતરં ચીવરન્તિ અત્થો. ધારેય્યાતિ સચે તં નિવાસેતિ વા પારુપતિ વા પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં અઞ્ઞતરં ભિક્ખુનિં આરબ્ભ ભિક્ખુનિયા ચીવરં આદાય અનાપુચ્છા પારુપનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, અનુપસમ્પન્નાય તિકદુક્કટં. યા પન તાય વા દિન્નં, તં વા આપુચ્છા, અચ્છિન્નનટ્ઠચીવરિકા વા હુત્વા, ‘‘ઇદં મે ચીવરં મહગ્ઘં ઈદિસે ચોરભયે ન સક્કા ધારેતુ’’ન્તિ એવરૂપાસુ આપદાસુ વા ધારેતિ, તસ્સા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. ચીવરસઙ્કમનીયતા, ઉપસમ્પન્નાય સન્તકતા, અનુઞ્ઞાતકારણાભાવો, ધારણન્તિ ઇમાનેત્થ ચત્તારિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ પઠમકથિનસદિસાનિ, ઇદં પન કિરિયાકિરિયન્તિ.

ચીવરસઙ્કમનીયસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૬. ગણચીવરસિક્ખાપદવણ્ણના

છટ્ઠે ગણસ્સાતિ ભિક્ખુનિસઙ્ઘસ્સ. ચીવરલાભન્તિ વિકપ્પનુપગમ્પિ પચ્છિમં લભિતબ્બં ચીવરં. અન્તરાયં કરેય્યાતિ યથા તે દાતુકામા ન દેન્તિ, એવં પરક્કમેય્ય. પાચિત્તિયન્તિ સચે તસ્સા વચનેન તે ન દેન્તિ, ભિક્ખુનિયા પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ ગણસ્સ ચીવરલાભન્તરાયકરણવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, અઞ્ઞસ્મિં પરિક્ખારે દુક્કટં, સમ્બહુલાનં પન એકભિક્ખુનિયા વા ચીવરલાભેપિ દુક્કટમેવ. ‘‘સમગ્ઘકાલે દસ્સથા’’તિ એવં આનિસંસં દસ્સેત્વા નિવારેન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. વિકપ્પનુપગપચ્છિમતા, સઙ્ઘસ્સ પરિણતભાવો, વિના આનિસંસદસ્સનેન અન્તરાયકરણન્તિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ અદિન્નાદાનસદિસાનીતિ.

ગણચીવરસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૭. પટિબાહનસિક્ખાપદવણ્ણના

સત્તમે ધમ્મિકં ચીવરવિભઙ્ગન્તિ સમગ્ગેન સઙ્ઘેન સન્નિપતિત્વા કરીયમાનં ચીવરવિભઙ્ગ. પટિબાહેય્યાતિ પટિસેધેય્ય, એવં પટિસેધેન્તિયા પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ ધમ્મિકં ચીવરવિભઙ્ગં પટિબાહનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, ધમ્મિકે વેમતિકાય, અધમ્મિકે ધમ્મિકસઞ્ઞાય ચેવ વેમતિકાય ચ દુક્કટં. ઉભયત્થ અધમ્મિકસઞ્ઞાય, આનિસંસં દસ્સેત્વા પટિબાહન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. ચીવરવિભઙ્ગસ્સ ધમ્મિકતા, ધમ્મિકસઞ્ઞિતા, વિના આનિસંસેન પટિબાહનન્તિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ અદિન્નાદાનસદિસાનેવાતિ.

પટિબાહનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૮. ચીવરદાનસિક્ખાપદવણ્ણના

અટ્ઠમે સમણચીવરન્તિ કપ્પકતં નિવાસનપારુપનુપગં, એવરૂપં ઠપેત્વા પઞ્ચ સહધમ્મિકે માતાપિતરો ચ યસ્સ કસ્સચિ ગહટ્ઠસ્સ વા પબ્બજિતસ્સ વા પરિચ્ચજિત્વા દેન્તિયા પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ અગારિકસ્સ સમણચીવરદાનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, ભિક્ખુનો દુક્કટં. માતાપિતૂનં પરિચ્ચજિત્વાપિ, અઞ્ઞેસં તાવકાલિકમેવ દેન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. સમણચીવરતા, ઠપેત્વા સહધમ્મિકે ચ માતાપિતરો ચ અઞ્ઞેસં દાનં, અતાવકાલિકતાતિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ સઞ્ચરિત્તસદિસાનીતિ.

ચીવરદાનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૯. કાલઅતિક્કમનસિક્ખાપદવણ્ણના

નવમે દુબ્બલચીવરપચ્ચાસાયાતિ દુબ્બલાય ચીવરપચ્ચાસાય, ‘‘સચે સક્કોમ દસ્સામા’’તિ એત્તકમત્તં સુત્વા ઉપ્પાદિતાય આસાયાતિ અત્થો. ચીવરકાલસમયં અતિક્કામેય્યાતિ વસ્સંવુટ્ઠભિક્ખુનીહિ કાલચીવરે ભાજિયમાને ‘‘આગમેય્યાથ, અય્યે, અત્થિ સઙ્ઘસ્સ ચીવરપચ્ચાસા’’તિ વત્વા તં ચીવરવિભઙ્ગં ચીવરકાલં અતિક્કામેય્ય, તસ્સા અનત્થતે કથિને વસ્સાનસ્સ પચ્છિમમાસં, અત્થતે કથિને કથિનુબ્ભારદિવસં અતિક્કામેન્તિયા પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ દુબ્બલચીવરપચ્ચાસાય ચીવરકાલસમયં અતિક્કમનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, દુબ્બલચીવરે વેમતિકાય, અદુબ્બલચીવરે દુબ્બલચીવરસઞ્ઞાય ચેવ વેમતિકાય ચ દુક્કટં. ઉભયત્થ અદુબ્બલચીવરસઞ્ઞાય, કિઞ્ચાપિ ‘ન સક્કોમા’તિ વદન્તિ, ‘‘ઇદાનિ પન તેસં કપ્પાસો વા ઉપ્પજ્જિસ્સતિ, સદ્ધો વા પુરિસો આગમિસ્સતિ, તસ્મિં આગતે અદ્ધા દસ્સન્તી’’તિ એવં આનિસંસં દસ્સેત્વા નિવારેન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. દુબ્બલચીવરતા, દુબ્બલસઞ્ઞિતા, વિના આનિસંસેન નિવારણન્તિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ અદિન્નાદાનસદિસાનીતિ.

કાલઅતિક્કમનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૦. કથિનુદ્ધારસિક્ખાપદવણ્ણના

દસમે ધમ્મિકં કથિનુદ્ધારન્તિ સબ્બાસં ભિક્ખુનીનં અકાલચીવરં દાતુકામેન ઉપાસકેન યત્તકો અત્થારમૂલિકો આનિસંસો, તતો અધિકં વા સમકં વા દત્વા યાચિતેન સમગ્ગેન ભિક્ખુનિસઙ્ઘેન યં કથિનં ઞત્તિદુતિયકમ્મેન અન્તરા ઉદ્ધરીયતિ, તસ્સ સો ઉદ્ધારો ‘ધમ્મિકો’તિ વુચ્ચતિ, એવરૂપં કથિનુદ્ધારન્તિ અત્થો. પટિબાહેય્યાતિ નિવારેય્ય, તસ્સ એવરૂપં કથિનુદ્ધારં નિવારેન્તિયા પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ કથિનુદ્ધારં પટિબાહનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સેસં સત્તમે વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બન્તિ.

કથિનુદ્ધારસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

નગ્ગવગ્ગો તતિયો.

૪. તુવટ્ટવગ્ગો

૧. એકમઞ્ચતુવટ્ટનસિક્ખાપદવણ્ણના

તુવટ્ટવગ્ગસ્સ પઠમે તુવટ્ટેય્યુન્તિ નિપજ્જેય્યું. તાસુ પન એકાય વા નિપન્નાય અપરા નિપજ્જતુ, દ્વેપિ વા સહેવ નિપજ્જન્તુ, દ્વિન્નમ્પિ પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં સમ્બહુલા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ દ્વિન્નં એકમઞ્ચે તુવટ્ટનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સચે પન એકાય નિપન્નાય એકા નિસીદતિ, ઉભો વા નિસીદન્તિ, તાસં, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. એકમઞ્ચતા, દ્વિન્નં તુવટ્ટનન્તિ ઇમાનેત્થ દ્વે અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ એળકલોમસદિસાનીતિ.

એકમઞ્ચતુવટ્ટનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૨. એકત્થરણતુવટ્ટનસિક્ખાપદવણ્ણના

દુતિયે એકં અત્થરણઞ્ચેવ પાવુરણઞ્ચ એતાસન્તિ એકત્થરણપાવુરણા, સંહારિમાનં પાવારત્થરણકટસારકાદીનં એકં અન્તં અત્થરિત્વા એકં પારુપિત્વા તુવટ્ટેન્તીનમેતં અધિવચનં. પાચિત્તિયન્તિ તંયેવ અત્થરિત્વા તં પારુપિત્વા નિપજ્જન્તીનં પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં સમ્બહુલા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ એવં તુવટ્ટનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, અત્થરણે વા પાવુરણે વા એકસ્મિં દુક્કટં, નાનત્થરણપાવુરણે દ્વિકદુક્કટં. તસ્મિં પન નાનત્થરણપાવુરણસઞ્ઞાય, વવત્થાનં દસ્સેત્વા નિપજ્જન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. સેસં પઠમસદિસમેવાતિ.

એકત્થરણતુવટ્ટનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૩. અફાસુકરણસિક્ખાપદવણ્ણના

તતિયે અફાસુન્તિ ‘‘ઇમિના ઇમિસ્સા અફાસુ ભવિસ્સતી’’તિ અનાપુચ્છા પુરતો ચઙ્કમનટ્ઠાનનિસ્સજ્જાદયો વા ઉદ્દિસઉદ્દિસાપનપરિપુચ્છનસજ્ઝાયં વા કરોન્તિયા ચઙ્કમને નિવત્તનગણનાય, ઠાનાદીસુ પયોગગણનાય, ઉદ્દેસાદીસુ પદગણનાય પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ સઞ્ચિચ્ચ અફાસુકરણવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, અનુપસમ્પન્નાય તિકદુક્કટં, ન અફાસુકામતાય, આપુચ્છા પુરતો ચઙ્કમનાદીનિ કરોન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. ઉપસમ્પન્નતા, અફાસુકામતા, અફાસુકરણં, અનાપુચ્છનન્તિ ઇમાનેત્થ ચત્તારિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ અદિન્નાદાનસદિસાનિ, ઇદં પન કિરિયાકિરિયં, દુક્ખવેદનન્તિ.

અફાસુકરણસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૪. નઉપટ્ઠાપનસિક્ખાપદવણ્ણના

ચતુત્થે દુક્ખિતન્તિ ગિલાનં. સહજીવિનિન્તિ સદ્ધિવિહારિનિં. નેવ ઉપટ્ઠહેય્યાતિ તસ્સા ઉપટ્ઠાનં સયં વા અકરોન્તિયા, પરેહિ વા અકારેન્તિયા ધુરં નિક્ખિત્તમત્તે પાચિત્તિયં.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ દુક્ખિતં સહજીવિનિં અનુપટ્ઠાનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, અન્તેવાસિનિયા વા અનુપસમ્પન્નાય વા દુક્કટં, દસસુ અઞ્ઞતરન્તરાયે સતિ પરિયેસિત્વા અલભન્તિયા, ગિલાનાય, આપદાસુ, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. ગિલાનતા, સદ્ધિવિહારિતા, અનુઞ્ઞાતકારણાભાવો, ઉપટ્ઠાને ધુરનિક્ખેપોતિ ઇમાનેત્થ ચત્તારિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ સમનુભાસનસદિસાનીતિ.

નઉપટ્ઠાપનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૫. નિક્કડ્ઢનસિક્ખાપદવણ્ણના

પઞ્ચમે ઉપસ્સયં દત્વાતિ સકવાટબદ્ધં અત્તનો પુગ્ગલિકવિહારં દત્વા. નિક્કડ્ઢેય્યાતિ બહૂનિપિ દ્વારાનિ એકપ્પયોગેન નિક્કડ્ઢેન્તિયા એકા આપત્તિ, નાનાપયોગેહિ પયોગગણનાય આપત્તિયો, આણત્તિયમ્પિ એસેવ નયો. સચે પન ‘‘ઇમઞ્ચિમઞ્ચ દ્વારં અતિક્કામેહી’’તિ આણાપેતિ, એકાય આણત્તિયા એવ દ્વારગણનાય આપત્તિયો.

સાવત્થિયં થુલ્લનન્દં આરબ્ભ એતાદિસે વત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, તિકપાચિત્તિયં, અકવાટબદ્ધતો દુક્કટં, અનુપસમ્પન્નાય તિકદુક્કટં, સકવાટબદ્ધતો વા અકવાટબદ્ધતો વા ઉભિન્નમ્પિ પરિક્ખારનિક્કડ્ઢને દુક્કટમેવ, સેસં સઙ્ઘિકવિહારનિક્કડ્ઢનસિક્ખાપદે વુત્તનયમેવાતિ.

નિક્કડ્ઢનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૬. સંસટ્ઠસિક્ખાપદવણ્ણના

છટ્ઠં ઉત્તાનપદત્થમેવ. સાવત્થિયં ચણ્ડકાળિં આરબ્ભ સંસટ્ઠવિહારવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સેસમેત્થ પઠમઅરિટ્ઠસિક્ખાપદે વુત્તવિનિચ્છયસદિસમેવાતિ.

સંસટ્ઠસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૭. અન્તોરટ્ઠસિક્ખાપદવણ્ણના

સત્તમે અન્તોરટ્ઠેતિ યસ્સ વિજિતે વિહરતિ, તસ્સ રટ્ઠે. અસત્થિકા ચારિકન્તિ વિના સત્થેન ગચ્છન્તિયા, ગામન્તરગણનાય, અગામકે અરઞ્ઞે અદ્ધયોજનગણનાય પાચિત્તિયં.