પાટિદેસનીયકણ્ડો

૧. સપ્પિવિઞ્ઞાપનસિક્ખાપદવણ્ણના

પાટિદેસનીયેસુ પઠમે સપ્પિન્તિ પુબ્બે વુત્તવિનિચ્છયં પાળિઆગતં (પાચિ. ૧૨૩૦) ગોસપ્પિઆદિમેવ. વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જેય્યાતિ એત્થ ‘‘વિઞ્ઞત્તિયા પટિલદ્ધં ભુઞ્જિસ્સામી’’તિ ગહણે દુક્કટં, ગહિતસ્સ અજ્ઝોહારે અજ્ઝોહારે પાટિદેસનીયં.

સાવત્થિયં છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ સપ્પિં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જનવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, ‘‘અગિલાના’’તિ અયમેત્થ અનુપઞ્ઞત્તિ, તિકપાટિદેસનીયં, ગિલાનાય દ્વિકદુક્કટં. યા પન ગિલાના ગિલાનસઞ્ઞા, ગિલાનકાલે વા વિઞ્ઞાપેત્વા પચ્છા અગિલાના હુત્વા ભુઞ્જતિ, ગિલાનાય વા સેસકં, ઞાતકપ્પવારિતટ્ઠાનતો વા વિઞ્ઞત્તં, અઞ્ઞસ્સ વા અત્થાય, અત્તનો વા ધનેન ગહિતં ભુઞ્જતિ, તસ્સા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. વુત્તલક્ખણસપ્પિતા, અનુઞ્ઞાતકારણાભાવો, વિઞ્ઞત્તિ, અજ્ઝોહારોતિ ઇમાનેત્થ ચત્તારિ અઙ્ગાનિ. સમુટ્ઠાનાદીનિ અદ્ધાનસદિસાનીતિ.

સપ્પિવિઞ્ઞાપનસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૨. તેલવિઞ્ઞાપનાદિસિક્ખાપદવણ્ણના

દુતિયાદીસુપિ તેલાદીનિ પુબ્બે વુત્તવિનિચ્છયાનિ પાળિયં (પાચિ. ૧૨૩૬) આગતાનેવ, પાળિયં અનાગતેસુ પન અટ્ઠસુપિ દુક્કટમેવ. સેસં સબ્બત્થ પઠમે વુત્તસદિસમેવાતિ.

તેલવિઞ્ઞાપનાદિસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

કઙ્ખાવિતરણિયા પાતિમોક્ખવણ્ણનાય

ભિક્ખુનિપાતિમોક્ખે

પાટિદેસનીયવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧. પરિમણ્ડલાદિસિક્ખાપદવણ્ણના

ઇતો પરં પન સેખિયાનિ ચેવ અધિકરણસમથા ચ સબ્બપકારતો ભિક્ખુપાતિમોક્ખવણ્ણનાયં વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બાતિ.

કઙ્ખાવિતરણિયા પાતિમોક્ખવણ્ણનાય

ભિક્ખુનિપાતિમોક્ખવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

નિગમનકથા

એત્તાવતા ચ –

વણ્ણનં પાતિમોક્ખસ્સ, સોણત્થેરેન યાચિતો;

વિનયે જાતકઙ્ખાનં, કઙ્ખાવિતરણત્થિકો.

આરભિં યમહં સબ્બં, સીહળટ્ઠકથાનયં;

મહાવિહારવાસીનં, વાચનામગ્ગનિસ્સિતં.

નિસ્સાય સા અયં નિટ્ઠં, ગતા આદાય સબ્બસો;

સબ્બં અટ્ઠકથાસારં, પાળિયત્થઞ્ચ કેવલં.

ન હેત્થ તં પદં અત્થિ, યં વિરુજ્ઝેય્ય પાળિયા;

મહાવિહારવાસીનં, પોરાણટ્ઠકથાહિ વા.

યસ્મા તસ્મા અકત્વાવ, એત્થ કઙ્ખં હિતેસિના;

સિક્ખિતબ્બાવ સક્કચ્ચં, કઙ્ખાવિતરણી અયં.

યથા ચ નિટ્ઠં સમ્પત્તા, કઙ્ખાવિતરણી અયં;

દ્વાવીસતિ ભાણવારપઅમાણાય પાળિયા.

એવં અનન્તરાયેન, નિટ્ઠં કલ્યાણનિસ્સિતા;

અચિરં સબ્બસત્તાનં, યન્તુ સબ્બે મનોરથાતિ.

પરમવિસુદ્ધસદ્ધાબુદ્ધિવીરિયપ્પટિમણ્ડિતેન સીલાચારજ્જવમદ્દવાદિગુણસમુદયસમુદિતેન સકસમયસમયન્તરગહનજ્ઝોગાહણસમત્થેન પઞ્ઞાવેય્યત્તિયસમન્નાગતેન તિપિટકપરિયત્તિપ્પભેદે સાટ્ઠકથે સત્થુસાસને અપ્પટિહતઞાણપ્પભાવેન મહાવેય્યાકરણેન કરણસમ્પત્તિજનિતસુવિનિગ્ગતમધઉરોદારવચનલાવણ્ણયુત્તેન યુત્તમુત્તવાદિના વાદીવરેન મહાકવિના પભિન્નપટિસમ્ભિદાપરિવારે છળભિઞ્ઞાદિપ્પભેદગુણપ્પટિમણ્ડિતે ઉત્તરિમનુસ્સધમ્મે સુપ્પતિટ્ઠિતબુદ્ધીનં થેરવંસપ્પદીપાનં થેરાનં મહાવિહારવાસીનં વંસાલઙ્કારભૂતેન વિપુલવિસુદ્ધબુદ્ધિના બુદ્ધઘોસોતિ ગરૂહિ ગહિતનામધેય્યેન થેરેન કતા અયં કઙ્ખાવિતરણી નામ પાતિમોક્ખવણ્ણના –

તાવ તિટ્ઠતુ લોકસ્મિં, લોકનિત્થરણેસિનં;

દસ્સેન્તી કુલપુત્તાનં, નયં સીલવિસુદ્ધિયા.

યાવ ‘‘બુદ્ધો’’તિ નામમ્પિ, સુદ્ધચિત્તસ્સ તાદિનો;

લોકમ્હિ લોકજેટ્ઠસ્સ, પવત્તતિ મહેસિનોતિ.

કઙ્ખાવિતરણી-અટ્ઠકથા નિટ્ઠિતા.