૮. અટ્ઠવત્થુકાસિક્ખાપદવણ્ણના

ચતુત્થે અવસ્સુતાતિ લોકસ્સાદમિત્તસન્થવવસેન કાયસંસગ્ગરાગેન તિન્તા. અયમેવ હિ અત્થો સીહળમાતિકાટ્ઠકથાયં વુત્તો, સમન્તપાસાદિકાયં (પાચિ. અટ્ઠ. ૬૭૫) પનસ્સ વિચારણા કતા, દુતિયપદેપિ એસેવ નયો. પુરિસપુગ્ગલસ્સ હત્થગ્ગહણં વાતિઆદીસુ પન યં પુરિસપુગ્ગલેન હત્થે ગહણં કતં, તં ‘‘પુરિસપુગ્ગલસ્સ હત્થગ્ગહણ’’ન્તિ વુત્તં, એસેવ નયો સઙ્ઘાટિકણ્ણગ્ગહણેપિ. હત્થગ્ગહણન્તિ એત્થ ચ યસ્સ કસ્સચિ અપારાજિકક્ખેત્તભૂતસ્સ અઙ્ગસ્સ ગહણં હત્થગ્ગહણં, યસ્સ કસ્સચિ નિવત્થસ્સ વા પારુતસ્સ વા ગહણં સઙ્ઘાટિકણ્ણગ્ગહણં. સન્તિટ્ઠેય્ય વાતિઆદીસુ કાયસંસગ્ગસઙ્ખાતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય પુરિસસ્સ હત્થપાસે સન્તિટ્ઠેય્ય વા, તત્થ ઠિતા સલ્લપેય્ય વા, પુરિસેન વા ‘‘ઇત્થન્નામં ઠાનં આગચ્છા’’તિ વુત્તા તં સઙ્કેતં ગચ્છેય્ય, તસ્સ વા પુરિસસ્સ અબ્ભાગમનં સાદિયેય્ય, યેન કેનચિ વા પટિચ્છન્નં ઓકાસં પવિસેય્ય, પુરિસસ્સ હત્થપાસે ઠત્વા કાયં ઉપસંહરેય્યાતિ એવમત્થો દટ્ઠબ્બો. અયમ્પિ પારાજિકાતિ યથા પુરિમાયો, એવં અયમ્પિ ભિક્ખુની એતસ્સ કાયસંસગ્ગસઙ્ખાતસ્સ અસદ્ધમ્મસ્સ પટિસેવનત્થાય એતાનિ અટ્ઠ વત્થૂનિ પટિપાટિયા વા ઉપ્પટિપાટિયા વા પૂરેત્વા અટ્ઠવત્થુકા નામ પારાજિકા હોતીતિ.

સાવત્થિયં છબ્બગ્ગિયા ભિક્ખુનિયો આરબ્ભ અટ્ઠમં વત્થું પરિપૂરણવત્થુસ્મિં પઞ્ઞત્તં, સઙ્કેતગમને પદે પદે દુક્કટં, પુરિસસ્સ હત્થપાસં ઓક્કન્તમત્તે થુલ્લચ્ચયં, પુરિસસ્સ અબ્ભાગમનસાદયમાનેપિ દુક્કટં. હત્થપાસોક્કમને થુલ્લચ્ચયં, સેસેસુ એકેકસ્મિં થુલ્લચ્ચયમેવ, અટ્ઠમે પરિપુણ્ણે પારાજિકં. એકેકસ્મિં પન વત્થુસ્મિં સતક્ખત્તુમ્પિ વીતિક્કન્તે તા આપત્તિયો દેસેત્વા મુચ્ચતિ, અપિચેત્થ ગણનૂપિકા આપત્તિ વેદિતબ્બા, ‘‘ઇદાનિ નાપજ્જિસ્સામી’’તિ હિ ધુરનિક્ખેપં કત્વા દેસિતા ગણનૂપિકા, દેસિતગણનં ઉપેતિ, પારાજિકસ્સ અઙ્ગં ન હોતિ. તસ્મા યા એકં આપન્ના ધુરનિક્ખેપં કત્વા દેસેત્વા પુન કિલેસવસેન આપજ્જતિ, પુનપિ દેસેતિ, એવં અટ્ઠમં પરિપૂરેન્તીપિ પારાજિકા ન હોતિ. યા પન આપજ્જિત્વા ‘‘પુનપિ અઞ્ઞં વત્થું આપજ્જિસ્સામી’’તિ સઉસ્સાહાવ દેસેતિ, તસ્સા સા આપત્તિ અગણનૂપિકા, દેસિતાપિ અદેસિતા હોતિ, પારાજિકસ્સ અઙ્ગં હોતિ. અસઞ્ચિચ્ચ, અસ્સતિયા, અજાનન્તિયા અસાદિયન્તિયા, ઉમ્મત્તિકાદીનઞ્ચ અનાપત્તિ. કાયસંસગ્ગરાગો, સઉસ્સાહતા, અટ્ઠમસ્સ વત્થુસ્સ પૂરણન્તિ ઇમાનેત્થ તીણિ અઙ્ગાનિ. સમનુભાસનસમુટ્ઠાનં, કિરિયાકિરિયં, સઞ્ઞાવિમોક્ખં, સચિત્તકં, લોકવજ્જં, કાયકમ્મં, વચીકમ્મં, અકુસલચિત્તં, દ્વિવેદનન્તિ.

અટ્ઠવત્થુકાસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

ઉદ્દિટ્ઠા ખો અય્યાયો અટ્ઠ પારાજિકા ધમ્માતિ ભિક્ખૂ આરબ્ભ પઞ્ઞત્તા સાધારણા ચત્તારો, ઇમે ચત્તારોતિ એવં પાતિમોક્ખુદ્દેસમગ્ગેન અટ્ઠ પારાજિકા ધમ્મા ઉદ્દિટ્ઠાતિ એવમેત્થ અત્થો વેદિતબ્બો, સેસં ભિક્ખુપાતિમોક્ખવણ્ણનાયં વુત્તનયમેવાતિ.

કઙ્ખાવિતરણિયા પાતિમોક્ખવણ્ણનાય

ભિક્ખુનિપાતિમોક્ખે

પારાજિકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.