૧૪. સિક્ખાપદવિભઙ્ગો
૧. અભિધમ્મભાજનીયવણ્ણના
૭૦૩. સિક્ખાસઙ્ખાતાનં કુસલધમ્માનં પઞ્ચ સીલઙ્ગાનિ નિસ્સયભાવેન વા પતિટ્ઠા સિયું, ઉપનિસ્સયભાવેન વાતિ તદુભયં દસ્સેન્તો આહ ‘‘સમ્પયોગવસેન, ઉપનિસ્સયવસેન ચ ઓકાસભાવેના’’તિ.
૭૦૪. ‘‘કમ્મપથા એવા’’તિ નિયમસ્સ કતત્તા વુત્તં ‘‘અસબ્બસાધારણેસૂ’’તિ. ન હિ સક્કા ઇન્દ્રિયાદિસાધારણકોટ્ઠાસવસેન નિયમં કાતું. કમ્મપથકોટ્ઠાસિકા એવ, ન ઝાનાદિકોટ્ઠાસિકા. કમ્મપથભાવેન આગતન્તિ વદન્તિ, દુગ્ગતિયા, તત્થ ઉપ્પજ્જનદુક્ખસ્સ ચ પવત્તિઉપાયભાવતોતિ અધિપ્પાયો. અસ્સ સુરાપાનસ્સ. ઉપકારકત્તં સબ્બેસં. સભાગત્તં મિચ્છાચારસ્સ.
તથાગહિતસઙ્ખારારમ્મણતાયાતિ ‘‘સત્તં અવહરામિ, સત્તે વિપ્પટિપજ્જામી’’તિઆદિના સત્તાકારેન ગહિતસઙ્ખારારમ્મણતાય, ન પન સત્તપઞ્ઞત્તિઆરમ્મણતાયાતિ અધિપ્પાયો. ‘‘પઞ્ચ સિક્ખાપદા’’તિઆદિના તમેવત્થં વિવરતિ.
તસ્સ તસ્સાતિ યસ્સ યસ્સ બ્યસનત્થાય. સયં વા ઉસુઆદિં ખિપતિ, ઓપાતખણનાદિં કરોતિ, તાદિસં મન્તં પરિજપ્પતિ, કમ્મજઇદ્ધિં વળઞ્જેતિ, અઞ્ઞેન વા તં સબ્બં કારેતીતિ આહ ‘‘નિસ્સગ્ગિય…પે… દ્વે એવ ગહિતા’’તિ.
યદિપિ કોટ્ઠાસવારે વિરતિ સરૂપેન નાગતા ‘‘યેવાપના’’ત્વેવ વુત્તા, ભજાપિયમાના પન મગ્ગભાવંયેવ ભજતીતિ આહ ‘‘વિરતિસીલં પન મગ્ગકોટ્ઠાસિક’’ન્તિ. સેસસીલાનન્તિ સેસઅવીતિક્કન્તસીલાનં.
૭૧૨. અભબ્બટ્ઠાનાતિ પાણાતિપાતાદયો. યથા પાણાતિપાતાદયો વેરહેતુતાય વેરં, એવં તદઞ્ઞેપિ અકુસલાતિ વુત્તં ‘‘તંસભાગતાય વેરભૂતાન’’ન્તિ. વિરતીનં ઉપ્પત્તિ ન ન ભવિસ્સતિ સેક્ખાનન્તિ યોજના. ‘‘અકુસલસમુટ્ઠિતાનિ ચા’’તિઆદિનાપિ સેક્ખાનં ઉભયેન વિરતિસબ્ભાવંયેવ વિભાવેતિ. તસ્સત્થો – યાનિ અકુસલસમુટ્ઠિતાનિ કાયકમ્માદીનિ, તાનિ તેસં સેક્ખાનં કાયદુચ્ચરિતાદીનીતિ વેરાનિયેવ, તેહિ વેરેહિ તેસં સેક્ખાનં વિરતિયો સમ્ભવન્તિયેવ. યતોતિ યસ્મા પાણાતિપાતાદિવિરમિતબ્બનિપ્પરિયાયવેરાભાવેપિ કાયદુચ્ચરિતાદિવેરમત્તતો સેક્ખાનં વિરતિસમ્ભવતો. નફલભૂતસ્સાપીતિ યથા ફલસ્સ મગ્ગપટિબિમ્બભૂતત્તા મગ્ગસદિસં સત્તઅટ્ઠઙ્ગિકતા સિયા, એવં અફલભૂતસ્સાપિ સકદાગામિમગ્ગાદિકસ્સ યતો વિરતિસમ્ભવતો અટ્ઠઙ્ગિકતા હોતિ, અઞ્ઞથા પઞ્ચઙ્ગિકો એવ સિયાતિ અધિપ્પાયો.
અભિધમ્મભાજનીયવણ્ણના નિટ્ઠિતા.
૨. પઞ્હપુચ્છકવણ્ણના
૭૧૪. યથાવિરમિતબ્બતોતિ યો યો પાણાતિપાતાદિ વિરમિતબ્બો, તતો વિરતિવસેન.
પઞ્હપુચ્છકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.
સિક્ખાપદવિભઙ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.