૨. અભિધમ્મભાજનીયવણ્ણના

૭૨૫. અવુત્તત્તાતિ ‘‘તેસં વિપાકે ઞાણ’’ન્તિ સામઞ્ઞેન વત્વા વિસેસેન અવુત્તત્તાતિ અધિપ્પાયો. એત્થ ચ કિરિયાનં અવિપાકત્તા ધમ્મભાવો ન વુત્તોતિ. યદિ એવં વિપાકા ન હોન્તીતિ અત્થભાવો ચ ન વત્તબ્બોતિ? ન, પચ્ચયુપ્પન્નત્તા. એવઞ્ચે કુસલાકુસલાનમ્પિ અત્થભાવો આપજ્જતીતિ. નપ્પટિસિદ્ધો, વિપાકસ્સ પન પધાનહેતુતાય પાકટત્તા ધમ્મભાવોવ તેસં વુત્તો. કિરિયાનં પચ્ચયત્તા ધમ્મભાવો આપજ્જતીતિ ચે? નાયં દોસો અપ્પટિસિદ્ધત્તા, કમ્મફલસમ્બન્ધસ્સ પન અહેતુત્તા ધમ્મભાવો ન વુત્તો. અપિચ ‘‘અયં ઇમસ્સ પચ્ચયો, ઇદં પચ્ચયુપ્પન્ન’’ન્તિ એવં ભેદં અકત્વા કેવલં કુસલાકુસલે વિપાકકિરિયધમ્મે ચ સભાવતો પચ્ચવેક્ખન્તસ્સ ધમ્મપટિસમ્ભિદા અત્થપટિસમ્ભિદા ચ હોતીતિપિ તેસં અત્થધમ્મતા ન વુત્તાતિ વેદિતબ્બા. કુસલાકુસલવારેસુ ચ ધમ્મપટિસમ્ભિદા કુસલાકુસલાનં પચ્ચયભાવં સત્તિવિસેસં સનિપ્ફાદેતબ્બતં પસ્સન્તી નિપ્ફાદેતબ્બાપેક્ખા હોતીતિ તંસમ્બન્ધેનેવ ‘‘તેસં વિપાકે ઞાણં અત્થપટિસમ્ભિદા’’તિ વુત્તં. સભાવદસ્સનમત્તમેવ પન અત્થપટિસમ્ભિદાય કિચ્ચં નિપ્ફન્નફલમત્તદસ્સનતોતિ તસ્સા નિપ્ફાદકાનપેક્ખત્તા વિપાકવારે ‘‘તેસં વિપચ્ચનકે ઞાણં ધમ્મપટિસમ્ભિદા’’તિ ન વુત્તન્તિ વેદિતબ્બં.

સભાવપઞ્ઞત્તિયાતિ ન સત્તાદિપઞ્ઞત્તિયા, અવિપરીતપઞ્ઞત્તિયા વા. ખોભેત્વાતિ લોમહંસજનનસાધુકારદાનાદીહિ ખોભેત્વા. પુન ધમ્મસ્સવને જાનિસ્સથાતિ અપ્પસ્સુતત્તા દુતિયવારં કથેન્તો તદેવ કથેસ્સતીતિ અધિપ્પાયો.

૭૪૬. ભૂમિદસ્સનત્થન્તિ એત્થ કામાવચરા લોકુત્તરા ચ ભૂમિ ‘‘ભૂમી’’તિ વેદિતબ્બા, ચિત્તુપ્પાદા વાતિ.

અભિધમ્મભાજનીયવણ્ણના નિટ્ઠિતા.