૬. સહજાતપચ્ચયનિદ્દેસવણ્ણના

૬. ‘‘અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સાતિ અઞ્ઞો અઞ્ઞસ્સા’’તિ પોરાણપાઠો. પાળિયં પન ‘‘અઞ્ઞમઞ્ઞં સહજાતપચ્ચયેન પચ્ચયો’’તિ એત્થ વુત્તસ્સ ‘‘અઞ્ઞમઞ્ઞ’’ન્તિ ઇમસ્સ અત્થો વત્તબ્બો, ન અવુત્તસ્સ ‘‘અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સા’’તિ ઇમસ્સ, ન ચ સમાનત્થસ્સપિ સદ્દન્તરસ્સ અત્થે વુત્તે સદ્દન્તરસ્સ અત્થો વુત્તો હોતિ, તસ્મા ‘‘અઞ્ઞમઞ્ઞન્તિ અઞ્ઞો અઞ્ઞસ્સા’’તિ પઠન્તિ. ઓક્કન્તીતિ પઞ્ચવોકારપટિસન્ધિયેવ વુચ્ચતિ, ન ઇતરાતિ ઇમિના અધિપ્પાયેનાહ ‘‘પઞ્ચવોકારભવે પટિસન્ધિક્ખણે’’તિ. રૂપિનો ધમ્મા અરૂપીનં ધમ્માનન્તિ ઇદં યદિપિ પુબ્બે ‘‘ઓક્કન્તિક્ખણે નામરૂપ’’ન્તિ વુત્તં, તથાપિ ન તેન ખણન્તરે પચ્ચયભાવો રૂપીનં નિવારિતોતિ તન્નિવારણત્થં વુત્તં. કઞ્ચિ કાલેતિ કેચિ કિસ્મિઞ્ચિ કાલેતિ વા અત્થો. તેન રૂપિનો ધમ્મા કેચિ વત્થુભૂતા કિસ્મિઞ્ચિ પટિસન્ધિકાલેતિ રૂપન્તરાનં વત્થુસ્સ ચ કાલન્તરે અરૂપીનં સહજાતપચ્ચયં પુબ્બે અનિવારિતં નિવારેતિ. એવઞ્ચ કત્વા ‘‘કઞ્ચિ કાલ’’ન્તિ વા ‘‘કિસ્મિઞ્ચિ કાલે’’તિ વા વત્તબ્બે વિભત્તિવિપલ્લાસો કતો. તેન હિ ‘‘કઞ્ચી’’તિ ઉપયોગેકવચનં ‘‘રૂપિનો ધમ્મા’’તિ એતેન સહ સમ્બન્ધેન પચ્ચત્તબહુવચનસ્સ આદેસો, ‘‘કાલે’’તિ ઇમિના સમ્બન્ધેન ભુમ્મેકવચનસ્સાતિ વિઞ્ઞાયતિ. પુરિમેન ચ ‘‘એકો ખન્ધો વત્થુ ચ તિણ્ણન્નં ખન્ધાન’’ન્તિઆદિના નામસહિતસ્સેવ વત્થુસ્સ ‘‘નામસ્સ પચ્ચયો’’તિ વત્તબ્બત્તે આપન્ને એતેન કેવલસ્સેવ તથા વત્તબ્બતં દસ્સેતિ.

તયો ન અઞ્ઞમઞ્ઞવસેનાતિ લબ્ભમાનેપિ કત્થચિ અઞ્ઞમઞ્ઞસહજાતપચ્ચયભાવે વચનેન અસઙ્ગહિતત્તા તસ્સ એવં વુત્તન્તિ દટ્ઠબ્બં. ચતુસમુટ્ઠાનિકસ્સ રૂપસ્સ એકદેસભૂતે કમ્મસમુટ્ઠાનરૂપે સમુદાયેકદેસવસેન સામિવચનં દટ્ઠબ્બં, નિદ્ધારણે વા.

સહજાતપચ્ચયનિદ્દેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.