૩. અધિપતિપચ્ચયનિદ્દેસવણ્ણના

૩. ધુરન્તિ ધુરગ્ગાહં. જેટ્ઠકન્તિ સેટ્ઠં. છન્દાધિપતિ છન્દસમ્પયુત્તકાનન્તિ એત્થ પુરિમછન્દસ્સ સમાનરૂપેન તદનન્તરં નિદ્દિટ્ઠેન તંસમ્બન્ધેન છન્દસદ્દેનેવ પચ્ચયભૂતસ્સ છન્દસ્સ સમ્પયુત્તકવિસેસનભાવો દસ્સિતો હોતીતિ ‘‘છન્દાધિપતિ સમ્પયુત્તકાન’’ન્તિ અવત્વા ‘‘છન્દસમ્પયુત્તકાન’’ન્તિ વુત્તન્તિ દટ્ઠબ્બં. એસ નયો ઇતરેસુપિ.

ગરુકારચિત્તીકારવસેન વાતિ કુસલાબ્યાકતાનં પવત્તિં દસ્સેતિ. અલદ્ધં લદ્ધબ્બં, લદ્ધં અવિજહિતબ્બં. યેન વા વિના ન ભવિતબ્બં, તં લદ્ધબ્બં, તસ્સેવત્થો અવિજહિતબ્બન્તિ. અનવઞ્ઞાતન્તિ અવઞ્ઞાતમ્પિ અદોસદસ્સિતાય અસ્સાદનેન અનવઞ્ઞાતં કત્વા.

મિચ્છત્તનિયતા અપ્પનાસદિસા મહાબલા વિના અધિપતિના નુપ્પજ્જન્તીતિ ‘‘એકન્તેનેવા’’તિ આહ. કમ્મકિલેસાવરણભૂતા ચ તે સગ્ગાવરણા ચ મગ્ગાવરણા ચ પચ્ચક્ખસગ્ગાનં કામાવચરદેવાનમ્પિ ઉપ્પજ્જિતું ન અરહન્તિ, કો પન વાદો રૂપારૂપીનન્તિ.

કામાવચરાદિભેદતો પન તિવિધો કિરિયારમ્મણાધિપતિ લોભસહગતાકુસલસ્સેવ આરમ્મણાધિપતિપચ્ચયો હોતીતિ ઇદં પરસન્તાનગતાનં સારમ્મણધમ્માનં ‘‘અજ્ઝત્તારમ્મણો ધમ્મો બહિદ્ધારમ્મણસ્સ ધમ્મસ્સ અધિપતિપચ્ચયેન પચ્ચયો’’તિ એતસ્સ અભાવતો ‘‘બહિદ્ધારમ્મણો ધમ્મો બહિદ્ધારમ્મણસ્સા’’તિ એત્થ ચ આરમ્મણાધિપતિનો અનુદ્ધટત્તા અધિપતિપચ્ચયતા નત્થીતિ વિઞ્ઞાયમાનેપિ ‘‘બહિદ્ધા ખન્ધે ગરું કત્વા અસ્સાદેતી’’તિઆદિવચનં (પટ્ઠા. ૨.૨૦.૩૧) નિસ્સાય અરહતો કિરિયધમ્મા પુથુજ્જનાદીહિ ગરું કત્વા અસ્સાદિયન્તીતિ ઇમિના અધિપ્પાયેન વુત્તન્તિ દટ્ઠબ્બં. ‘‘સનિદસ્સનસપ્પટિઘા ખન્ધા’’તિઆદીસુ (પટ્ઠા. ૨.૨૨.૩૦) વિય ખન્ધસદ્દો રૂપે એવ ભવિતું અરહતીતિ વિચારિતમેતં. પુથુજ્જનાદિકાલે વા અનાગતે કિરિયધમ્મે ગરું કત્વા અસ્સાદનં સન્ધાયેતં વુત્તં. ‘‘નેવવિપાકનવિપાકધમ્મધમ્મે ખન્ધે ગરું કત્વા અસ્સાદેતિ અભિનન્દતી’’તિઆદિવચનતો (પટ્ઠા. ૧.૩.૯૬) કિરિયધમ્મા રાગદિટ્ઠીનં અધિપતિપચ્ચયો હોન્તેવ, તે ચ ‘‘અતીતારમ્મણે અનાગતે ખન્ધે ગરું કત્વા અસ્સાદેતી’’તિઆદિવચનતો (પટ્ઠા. ૨.૧૯.૨૩) અનાગતા તેભૂમકાપિ અધિપતિપચ્ચયો હોન્તીતિ. આવજ્જનકિરિયસબ્ભાવતો પન ઇદમ્પિ વિચારેતબ્બં.

અધિપતિપચ્ચયનિદ્દેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.