૩. પરિઞ્ઞાવારવણ્ણના

૨૦૬-૨૦૮. પુગ્ગલોકાસવારો લબ્ભમાનોપીતિ કસ્મા વુત્તં, નનુ ઓકાસવારસ્સ અલાભે તસ્સપિ અલાભેન ભવિતબ્બન્તિ? ન, તત્થ પુગ્ગલસ્સેવ પરિઞ્ઞાવચનતો. પુગ્ગલોકાસવારેપિ હિ ઓકાસે પુગ્ગલસ્સેવ પરિઞ્ઞા વુચ્ચતિ, ન ઓકાસસ્સ. ઓકાસવારોપિ ચ યદિ વુચ્ચેય્ય, ‘‘યત્થ રૂપક્ખન્ધં પરિજાનાતી’’તિ ઓકાસે પુગ્ગલસ્સેવ પરિજાનનવસેન વુચ્ચેય્ય, તસ્મા પુગ્ગલોકાસવારસ્સેવ લબ્ભમાનતા વુત્તા, ન ઓકાસવારસ્સાતિ. તેનાહ – ‘‘આમન્તા…પે… સિયા’’તિ.

તેનેવાતિ પવત્તે ચિત્તક્ખણવસેન તિણ્ણં અદ્ધાનં લાભતો એવ, અઞ્ઞથા ચુતિપટિસન્ધિક્ખણે રૂપક્ખન્ધપરિજાનનસ્સ અભાવા ‘‘યો રૂપક્ખન્ધં પરિજાનાતિ, સો વેદનાક્ખન્ધં પરિજાનાતી’’તિ એત્થ ‘‘નત્થી’’તિ વિસ્સજ્જનેન ભવિતબ્બં સિયા, ‘‘આમન્તા’’તિ ચ કતન્તિ. સન્નિટ્ઠાનસંસયપદસઙ્ગહિતાનં પરિઞ્ઞાનં પવત્તે ચિત્તક્ખણે એવ લાભં દસ્સેન્તો ‘‘લોકુત્તરમગ્ગક્ખણસ્મિઞ્હી’’તિઆદિમાહ. ન પરિજાનાતીતિ પઞ્હે પુથુજ્જનં સન્ધાય આમન્તાતિ વુત્તન્તિ ઇદં પુથુજ્જનસ્સ સબ્બથા પરિઞ્ઞાકિચ્ચસ્સ અભાવતો વુત્તં. ‘‘અરહા રૂપક્ખન્ધં ન પરિજાનાતિ નો ચ વેદનાક્ખન્ધં ન પરિજાનિત્થ, અગ્ગમગ્ગસમઙ્ગિઞ્ચ અરહન્તઞ્ચ ઠપેત્વા અવસેસા પુગ્ગલા રૂપક્ખન્ધઞ્ચ ન પરિજાનન્તિ વેદનાક્ખન્ધઞ્ચ ન પરિજાનિત્થા’’તિ પન વચનેન ‘‘અગ્ગમગ્ગસમઙ્ગિં ઠપેત્વા અઞ્ઞો કોચિ પરિજાનાતી’’તિ વત્તબ્બો નત્થીતિ દસ્સિતં હોતિ, તેન તદવસેસપુગ્ગલે સન્ધાય ‘‘આમન્તા’’તિ વુત્તન્તિ વિઞ્ઞાયતીતિ.

પરિઞ્ઞાવારવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

ખન્ધયમકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.