૭. ધમ્મકથાવણ્ણના

૮૮૭-૮૮૮. ધમ્મકથાયં રૂપટ્ઠતો અઞ્ઞસ્સ રૂપસ્સ અભાવાતિ યો રૂપસ્સ નિયામો વુચ્ચેય્ય, સો રૂપટ્ઠો નામ કોચિ રૂપતો અઞ્ઞો નત્થીતિ રૂપટ્ઠતો અઞ્ઞં રૂપઞ્ચ ન હોતિ, તસ્મા રૂપં રૂપમેવ, ન વેદનાદિસભાવન્તિ અધિપ્પાયેન ‘‘રૂપં રૂપટ્ઠેન નિયત’’ન્તિ વત્તબ્બં, ન અઞ્ઞથા રૂપટ્ઠેન નિયામેનાતિ અધિપ્પાયો. તત્થ રૂપતો અઞ્ઞસ્સ રૂપટ્ઠસ્સ અભાવે દસ્સિતે રૂપટ્ઠતો અઞ્ઞસ્સ રૂપસ્સ અભાવો દસ્સિતોયેવ નામ હોતીતિ તમેવ રૂપતો અઞ્ઞસ્સ રૂપટ્ઠસ્સ અભાવં દસ્સેન્તો ‘‘રૂપસભાવો હી’’તિઆદિમાહ. એસ વોહારોતિ રૂપસ્સ સભાવો રૂપસભાવો, રૂપસ્સ અત્થો રૂપટ્ઠોતિ એવં અઞ્ઞત્તં ગહેત્વા વિય પવત્તો રૂપસભાવવોહારો રૂપટ્ઠવોહારો વા વેદનાદીહિ નાનત્તમેવ સો સભાવોતિ નાનત્તસઞ્ઞાપનત્થં હોતીતિ અત્થો. તસ્માતિ રૂપસ્સ રૂપટ્ઠેન અનઞ્ઞત્તા. ‘‘રૂપં રૂપમેવ, ન વેદનાદિસભાવ’’ન્તિ અવત્વા ‘‘રૂપં રૂપટ્ઠેન નિયત’’ન્તિ વદતો તઞ્ચ વચનં વુત્તપ્પકારેન સદોસં, અથ કસ્મા ‘‘રૂપઞ્હિ રૂપટ્ઠેન નિયતન્તિ રૂપં રૂપમેવ, ન વેદનાદિસભાવન્તિ અધિપ્પાયેન વત્તબ્બ’’ન્તિ વદન્તો ‘‘રૂપં રૂપટ્ઠેન નિયત’’ન્તિ પટિજાનાતીતિ અત્થો દટ્ઠબ્બો. નનુ ચેતં અત્તનાવ વુત્તં, ન પરેનાતિ પટિજાનાતીતિ ન વત્તબ્બન્તિ? ન, અત્તાનમ્પિ પરં વિય વચનતો. વત્તબ્બન્તિ વા સકવાદિના વત્તબ્બન્તિ વુત્તં હોતિ. યદિ ચ તેન વત્તબ્બં પટિજાનાતિ ચ સો એતમત્થન્તિ, અથ કસ્મા પટિજાનાતિ સકવાદીતિ અયમેત્થ અત્થો. અત્થન્તરવસેનાતિ તત્થ વુત્તમેવ કારણં નિગૂહિત્વા પરેન ચોદિતન્તિ તમેવ કારણં દસ્સેત્વા ચોદનં નિવત્તેતિ. ઇતો અઞ્ઞથાતિ રૂપાદિસભાવમત્તં મુઞ્ચિત્વા તેન પરિકપ્પિતં નિયતં નત્થીતિ તસ્સ પરિકપ્પિતસ્સ નિવત્તનત્થં પુન તેનેવ નયેન ચોદેતું ‘‘મિચ્છત્તનિયત’’ન્તિઆદિમાહાતિ અત્થો.

ધમ્મકથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

એકવીસતિમવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.