૧૩. પુરિસકારાનુયોગવણ્ણના

૧૨૩. કરણમત્તન્તિ કમ્માનં નિપ્ફાદકપ્પયોજકભાવેન પવત્તા ખન્ધા.

૧૨૪. પુરિમકમ્મેન વિના પુગ્ગલસ્સ જાતિ, જાતસ્સ ચ વિજ્જટ્ઠાનાદીસુ સમ્મા મિચ્છા વા પવત્તિ નત્થીતિ સન્ધાય ‘‘પુરિમકમ્મમેવ તસ્સા’’તિઆદિમાહ.

૧૨૫. કમ્મવટ્ટસ્સાતિ એત્થ કમ્મકારકસ્સ યો કારકો, તેનપિ અઞ્ઞં કમ્મં કાતબ્બં, તસ્સ કારકેનપિ અઞ્ઞન્તિ એવં કમ્મવટ્ટસ્સ અનુપચ્છેદં વદન્તિ. પુગ્ગલસ્સ કારકો કમ્મસ્સ કારકો આપજ્જતીતિ વિચારેતબ્બમેતં. માતાપિતૂહિ જનિતતાદિના તસ્સ કારકં ઇચ્છન્તસ્સ કમ્મકારકાનં કારકપરમ્પરા આપજ્જતીતિ ઇદઞ્ચ વિચારેતબ્બં.

૧૭૦. સુત્તવિરોધભયેનાતિ ‘‘સો કરોતિ સો પટિસંવેદયતીતિ ખો, બ્રાહ્મણ, અયમેકો અન્તો’’તિઆદીહિ (સં. નિ. ૨.૪૬) વિરોધભયા.

૧૭૧. ‘‘ઇધ નન્દતિ પેચ્ચ નન્દતી’’તિ (ધ. પ. ૧૮) વચનતો કમ્મકરણકાલે વિપાકપટિસંવેદનકાલે ચ સોયેવાતિ પટિજાનાતીતિ અધિપ્પાયો. સયંકતં સુખદુક્ખન્તિ ચ પુટ્ઠો ‘‘કિં નુ ખો, ભો ગોતમ, સયંકતં સુખં દુક્ખન્તિ? મા હેવં કસ્સપા’’તિઆદિસુત્તવિરોધા (સં. નિ. ૨.૧૮) પટિક્ખિપતિ.

૧૭૬. લદ્ધિમત્તમેવેતન્તિ સોયેવેકો નેવ સો હોતિ ન અઞ્ઞોતિ ઇદં પન નત્થેવ, તસ્મા એવંવાદિનો અસયંકારન્તિઆદિ આપજ્જતીતિ અધિપ્પાયો. અપિચાતિઆદિના ઇદં દસ્સેતિ – ન પરસ્સ ઇચ્છાવસેનેવ ‘‘સો કરોતી’’તિઆદિ અનુયોગો વુત્તો, અથ ખો ‘‘સો કરોતી’’તિઆદીસુ એકં અનિચ્છન્તસ્સ ઇતરં, તઞ્ચ અનિચ્છન્તસ્સ અઞ્ઞં આપન્નન્તિ એવં કારકવેદકિચ્છાય ઠત્વા ‘‘સો કરોતી’’તિઆદીસુ તં તં અનિચ્છાય આપન્નવસેનાપીતિ. અથ વા ન કેવલં ‘‘સો કરોતી’’તિઆદીનં સબ્બેસં આપન્નત્તા, અથ ખો એકેકસ્સેવ ચ આપન્નત્તા અયં અનુયોગો કતોતિ દસ્સેતિ. પુરિમનયેનેવાતિ એતેન ‘‘ઇધ નન્દતી’’તિઆદિ સબ્બં પટિજાનનાદિકારણં એકતો યોજેતબ્બન્તિ દસ્સેતિ.

પુરિસકારાનુયોગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

કલ્યાણવગ્ગો નિટ્ઠિતો.