૪. ચતુક્કનિદ્દેસવણ્ણના

૧૩૩. પરેન કતં દુસ્સીલ્યં આણત્તિયા અત્તના ચ પયોગેન કતન્તિ આણત્તિયા પાપસ્સ દાયાદો ‘‘તતો ઉપડ્ઢસ્સ દાયાદો’’તિ વુત્તો.

૧૪૫. અયન્તિ ‘‘તેસુ પઠમો’’તિઆદિકં નયં વદતિ.

૧૪૮. દેસનાય ધમ્માનં ઞાણસ્સ આપાથભાવસમ્પાદનં ઞાણુગ્ઘાટનં. સહ ઉદાહટવેલાયાતિ ઉદાહટવેલાય સદ્ધિં તસ્મિં કાલે અનતિક્કન્તે એવાતિ અત્થો.

૧૫૨. તન્તિ અનન્તરવચનં વદતિ. ‘‘કતમો લોકો’’તિ વુત્તે ‘‘પઞ્ચુપાદાનક્ખન્ધા’’તિ મહન્તં અત્થં સઙ્ગહિત્વા ઠિતવચનં અત્થયુત્તં. લુજ્જતીતિ લોકોતિ કારણયુત્તં.

૧૫૬. સહિતાસહિતસ્સાતિ સહિતાસહિતેતિ અત્થો, સહિતાસહિતસ્સ પરિચ્છિન્દનેતિ વા. દ્વેયેવાતિ દુતિયચતુત્થાયેવ. દેસકસાવકસમ્પત્તિયા બોધેતું સમત્થતાય સભાવધમ્મકથિકા, સચ્ચધમ્મકથિકાતિ અત્થો.

૧૫૭. કુસલધમ્મેહિ ચિત્તસ્સ વાસનાભાવના વાસધુરં. અયં પાપપુગ્ગલોતિ ચતુત્થો વુત્તો, ન પઠમો. પઠમો હિ અવિસંવાદેતુકામો વેરઞ્જબ્રાહ્મણસદિસો અધિપ્પેતોતિ.

૧૫૯. પુગ્ગલેપિ અરિયાનં અભિક્કમનાદિસદિસતાતિ પુગ્ગલે અભિક્કમનાદીનં અરિયાનં અભિક્કમનાદિસદિસતાતિ અત્થો, અરિયાનં અભિક્કમનાદિના પુગ્ગલસ્સ સદિસતાતિ વા સદિસાભિક્કમનાદિતાતિ અત્થો.

૧૬૬. દુસ્સીલં ‘‘દુસ્સીલો’’તિ વદન્તો ભૂતં ભાસતિ નામ. પાણાતિપાતેન દુસ્સીલં અદિન્નાદાનેન દુસ્સીલોતિ અવત્વા પાણાતિપાતેનેવાતિ વદન્તો તચ્છં ભાસતિ નામ. યમિદં ‘‘કાલેના’’તિ વુત્તં, તત્ર તસ્મિં વચને, યો ‘‘કાલેન ભણતી’’તિ વુત્તો, સો કીદિસોતિ દસ્સનત્થં ‘‘કાલઞ્ઞૂ હોતી’’તિઆદિ વુત્તન્તિ દસ્સેન્તો ‘‘યમિદં કાલેનાતિ વુત્તં, તત્ર યો પુગ્ગલો’’તિઆદિમાહ.

૧૬૮. આગમનવિપત્તિ નામ કમ્મં, પુબ્બુપ્પન્નપચ્ચયવિપત્તિ સુક્કસોણિતં. પવત્તે, પવત્તસ્સ વા પચ્ચયા પવત્તપચ્ચયા, આહારાદયો. જોતેતીતિ જોતિ, આલોકો. કુલસમ્પત્તિયાદીહિ જોતમાનો ચ જોતિ વિયાતિ જોતિ.

૧૭૩. પહીનાવસિટ્ઠકિલેસપચ્ચવેક્ખણાપિ યેહિ કિલેસેહિ વિમુત્તો અવિમુત્તો ચ, તેસં દસ્સનવસેન વિમુત્તિદસ્સનમેવ હોતીતિ આહ ‘‘વિમુત્તિઞાણદસ્સનં એકૂનવીસતિવિધં પચ્ચવેક્ખણઞાણ’’ન્તિ.

૧૭૪. યાનિ કાનિચિ તન્તાવુતાનન્તિ તન્તાવુતાનં વત્થાનં યાનિ કાનિચિ વત્થાનીતિ વુત્તં હોતિ. સાયં તતિયં અસ્સાતિ સાયતતિયો. અનુયુઞ્જનં અનુયોગો. તં અનુયુત્તોતિ ઉપયોગવચનં દટ્ઠબ્બં, ભાવનપુંસકં વા.

૧૭૮. તત્થ સિક્ખનભાવેનાતિ સિક્ખાય સાજીવે ચ સિક્ખનભાવેન. સિક્ખં પરિપૂરેન્તોતિ સીલસંવરં પરિપૂરેન્તો. સાજીવઞ્ચ અવીતિક્કમન્તોતિ ‘‘નામકાયો પદકાયો નિરુત્તિકાયો બ્યઞ્જનકાયો’’તિ વુત્તં સિક્ખાપદં ભગવતો વચનં અવીતિક્કમન્તો હુત્વાતિ અત્થો. ઇદમેવ ચ દ્વયં ‘‘સિક્ખન’’ન્તિ વુત્તં. તત્થ સાજીવાનતિક્કમો સિક્ખાપારિપૂરિયા પચ્ચયો. તતો હિ યાવ મગ્ગા સંવરપારિપૂરી હોતીતિ. વિનાસનભાવતોતિ હિંસનભાવતો. હલિદ્દિરાગો વિય ન થિરકથો હોતીતિ એત્થ કથાય અટ્ઠિતભાવેન હલિદ્દિરાગસદિસતા વેદિતબ્બા, ન પુગ્ગલસ્સ.

૧૭૯. દારુમાસકોતિ યે વોહારં ગચ્છન્તીતિ ઇતિ-સદ્દેન એવંપકારે દસ્સેતિ. અઞ્ઞં દસ્સેત્વા અઞ્ઞસ્સ પરિવત્તનન્તિ દસગ્ઘનકં વત્થયુગં દસ્સેત્વા તસ્સ અજાનન્તસ્સ પઞ્ચગ્ઘનકસ્સ દાનં.

૧૮૧. અવિકિણ્ણસુખન્તિ રૂપાદીસુ સુભાદિપરિકપ્પનવસેન અવિસટસુખં.

૧૮૭. ખન્ધધમ્મેસુ અનિચ્ચાદિવસેન પવત્તા વિપસ્સના મગ્ગફલલાભેન પટિલદ્ધા નામ હોતિ તદલાભેન અનવટ્ઠાનતોતિ મગ્ગફલલાભી એવ ‘‘અધિપઞ્ઞાધમ્મવિપસ્સનાલાભી’’તિ વુત્તો, મગ્ગફલઞાણમેવ ચ અધિકપઞ્ઞાભાવતો ચતુસચ્ચધમ્મે સબ્બધમ્મસ્સ વરે નિબ્બાને એવ વા વિસિટ્ઠદસ્સનભાવતો ચ અધિપઞ્ઞાધમ્મવિપસ્સનાતિ દટ્ઠબ્બા.

૧૮૯. સુતેન અનુપપન્નોતિ યથાસુતેન વા અત્થેન વા ન સમન્નાગતોતિ અત્થો.

ચતુક્કનિદ્દેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.