૧૦. વેલામસુત્તવણ્ણના

૨૦. દસમે સકુણ્ડકભત્તન્તિ સકુણ્ડકં ઉત્તણ્ડુલભત્તં. પરિત્તેહિ સકુણ્ડેહિ તણ્ડુલેહિપિ સદ્ધિં વિપક્કભત્તં ઉત્તણ્ડુલમેવ હોતિ. બિળઙ્ગં વુચ્ચતિ આરનાળં, બિળઙ્ગતો નિબ્બત્તનતો તદેવ કઞ્જિયતો જાતન્તિ કઞ્જિયં, તં દુતિયં એતસ્સાતિ બિળઙ્ગદુતિયં, તં કઞ્જિયદુતિયન્તિ વુત્તં. અસક્કરિત્વાતિ દેય્યધમ્મમ્પિ પુગ્ગલમ્પિ અસક્કરિત્વા. દેય્યધમ્મસ્સ અસક્કરણં અસમ્પન્નકારો, પુગ્ગલસ્સ અસક્કરણં અગરુકરણં. દેય્યધમ્મં અસક્કરોન્તો હિ ઉત્તણ્ડુલાદિદોસસમન્નાગતં આહારં દેતિ, ન સમ્પન્નં કરોતિ. પુગ્ગલં અસક્કરોન્તો નિસીદનટ્ઠાનં અસમ્મજ્જિત્વા યત્થ તત્થ વા નિસીદાપેત્વા યં વા તં વા દારકં પેસેત્વા દેતિ. અચિત્તીકત્વાતિ ન ચિત્તિં કત્વા, ન પૂજેત્વાતિ અત્થો. પૂજેન્તો હિ પૂજેતબ્બવત્થું ચિત્તે ઠપેતિ, ન તતો બહિ કરોતિ. ચિત્તં વા અચ્છરિયં કત્વા પટિપત્તિ ચિત્તીકરણં સમ્ભાવનકિરિયા, તપ્પટિક્ખેપતો અચિત્તીકરણં અસમ્ભાવનકિરિયા. અપવિદ્ધન્તિ ઉચ્છિટ્ઠાદિછડ્ડનીયધમ્મં વિય અવખિત્તકં. યો હિ છડ્ડેતુકામો હુત્વા રોગિનો સરીરે ઓદનાદીનિ મજ્જિત્વા વમ્મિકે રોગં પક્ખિપન્તો વિય દેતિ, અયં અપવિદ્ધં દેતિ નામ. અનાગમનદિટ્ઠિકોતિ ‘‘અદ્ધા ઇમસ્સ દાનસ્સ ફલં મમ આગચ્છતી’’તિ એવં યસ્સ કમ્મસ્સકતદિટ્ઠિ અત્થિ, સો આગમનદિટ્ઠિકો. અયં પન ન તાદિસોતિ અનાગમનદિટ્ઠિકો, ફલં પાટિકઙ્ખં હુત્વા ન દેતીતિ અત્થો. તેનાહ ‘‘ન કમ્મઞ્ચ ફલઞ્ચ સદ્દહિત્વા દેતી’’તિ.

વેલામોતિ એત્થ મા-સદ્દો પટિસેધવચનો. જાતિગોત્તરૂપભોગાદિગુણાનં વેલા મરિયાદા નત્થિ એતસ્મિન્તિ વેલામો. અથ વા યથાવુત્તગુણાનં વેલા મરિયાદા અમતિ ઓસાનં ગચ્છતિ એતસ્મિન્તિ વેલામો, વેલં વા મરિયાદં અમતિ ગચ્છતિ અતિક્કમતીતિ વેલામો. તેનાહ ‘‘જાતિગોત્ત…પે… એવંલદ્ધનામો’’તિ. દીયતીતિ દાનં, દાનવત્થુ. તં અગ્ગીયતિ નિસ્સજ્જીયતિ એત્થાતિ દાનગ્ગં. દાનં વા ગણ્હન્તિ એત્થાતિ દાનગ્ગં, એવં ભત્તગ્ગં, પરિવેસનટ્ઠાનં. દુકૂલસન્દનાનીતિ રજતભાજનાદિનિસ્સિતે દુકૂલે ખીરસ્સ સન્દનં એતેસન્તિ દુકૂલસન્દનાનિ. કંસૂપધારણાનીતિ રજતમયદોહભાજનાનિ. તેનાહ ‘‘રજતમયખીરપટિચ્છકાની’’તિ. રજતમયાનિ ખીરપટિચ્છકાનિ ખીરપટિગ્ગહભાજનાનિ એતેસન્તિ રજતમયખીરપટિચ્છકાનિ. સોધેય્યાતિ મહપ્ફલભાવકરણેન વિસોધેય્ય. મહપ્ફલભાવપ્પત્તિયા હિ દક્ખિણા વિસુજ્ઝતિ નામ.

મગ્ગેનાગતં અનિવત્તનસરણન્તિ ઇમિના લોકુત્તરસરણગમનં દીપેતિ. અપરેતિઆદિના લોકિયસરણગમનં વુત્તં. સરણં નામ તિણ્ણં રતનાનં જીવિતપરિચ્ચાગમયં પુઞ્ઞં સબ્બસમ્પત્તિં દેતિ, તસ્મા મહપ્ફલતરન્તિ અધિપ્પાયો. ઇદઞ્ચ – ‘‘સચે ત્વં યથા ગહિતં સરણં ન ભિન્દિસ્સસિ, એવાહં તં મારેમી’’તિ યદિપિ કોચિ તિણ્હેન સત્થેન જીવિતા વોરોપેય્ય, તથાપિ ‘‘નેવાહં બુદ્ધં ન બુદ્ધોતિ, ધમ્મં ન ધમ્મોતિ, સઙ્ઘં ન સઙ્ઘોતિ વદામી’’તિ દળ્હતરં કત્વા ગહિતસ્સ વસેન વુત્તં. મગ્ગેનાગતન્તિ લોકુત્તરસીલં સન્ધાય વદતિ. અપરેતિઆદિના પન લોકિયસીલં વુત્તં. સબ્બેસં સત્તાનં જીવિતદાનાદિનિહિતદણ્ડતાય સકલલોકિયલોકુત્તરગુણાધિટ્ઠાનતો ચસ્સ મહપ્ફલમહાનિસંસતા વેદિતબ્બા.

ઉપસિઙ્ઘનમત્તન્તિ ઘાયનમત્તં. ગદ્દોહનમત્તન્તિ પાઠન્તરે ગોદોહનમત્તં કાલન્તિ અત્થો. સો ચ ન સકલો ગોદોહનક્ખણો અધિપ્પેતોતિ દસ્સેતું ‘‘ગાવિયા એકવારં થનઅઞ્છનમત્ત’’ન્તિ અત્થો વુત્તો. અઞ્છનમત્તન્તિ આકડ્ઢનમત્તં. ગાવિયા થનં ગહેત્વા એકખીરબિન્દુદુહનકાલમત્તમ્પિ ગદ્દુહનમત્તન્તિ વદન્તિ. એત્તકમ્પિ હિ કાલં યો વસનગબ્ભપરિવેણવિહારૂપચારપરિચ્છેદેન વા અપરિમાણાસુ લોકધાતૂસુ સબ્બસત્તે હિતફરણં મેત્તચિત્તં ભાવેતું સક્કોતિ. ઇદં તતો યથાવુત્તદાનાદિતો મહપ્ફલતરં.

વેલામસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

સીહનાદવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.