૬. પુઞ્ઞકિરિયવત્થુસુત્તવણ્ણના

૩૬. છટ્ઠે પુજ્જભવફલં નિબ્બત્તેન્તિ, અત્તનો સન્તાનં પુનન્તીતિ વા પુઞ્ઞાનિ ચ તાનિ હેતુપચ્ચયેહિ કત્તબ્બતો કિરિયા ચાતિ પુઞ્ઞકિરિયા, તાયેવ ચ તેસં તેસં પિયમનાપતાદિઆનિસંસાનં વત્થુભાવતો પુઞ્ઞકિરિયવત્થૂનિ.

અનુચ્છિન્નભવમૂલસ્સ અનુગ્ગહવસેન, પૂજાવસેન વા અત્તનો દેય્યધમ્મસ્સ પરસ્સ પરિચ્ચાગચેતના દીયતિ એતેનાતિ દાનં, દાનમેવ દાનમયં. પદપૂરણમત્તં મય-સદ્દો. ચીવરાદીસુ ચતૂસુ પચ્ચયેસુ (દી. નિ. અટ્ઠ. ૩.૩૦૫), અન્નાદીસુ વા દસસુ દાનવત્થૂસુ, રૂપાદીસુ વા છસુ આરમ્મણેસુ તં તં દેન્તસ્સ તેસં ઉપ્પાદનતો પટ્ઠાય પુબ્બભાગે પરિચ્ચાગકાલે પચ્છા સોમનસ્સચિત્તેન અનુસ્સરણે ચાતિ તીસુ કાલેસુ પવત્તચેતના દાનમયં પુઞ્ઞકિરિયવત્થુ નામ.

નિચ્ચસીલઉપોસથસીલાદિવસેન પઞ્ચ અટ્ઠ દસ વા સીલાનિ સમાદિયન્તસ્સ ‘‘સીલપૂરણત્થં પબ્બજિસ્સામી’’તિ વિહારં ગચ્છન્તસ્સ પબ્બજન્તસ્સ, મનોરથં મત્થકં પાપેત્વા ‘‘પબ્બજિતો વતમ્હિ સાધુ સુટ્ઠૂ’’તિ આવજ્જેન્તસ્સ, સદ્ધાય પાતિમોક્ખં પરિપૂરેન્તસ્સ, પઞ્ઞાય ચીવરાદિકે પચ્ચયે પચ્ચવેક્ખન્તસ્સ, સતિયા આપાથગતેસુ રૂપાદીસુ ચક્ખુદ્વારાદીનિ સંવરન્તસ્સ, વીરિયેન આજીવં સોધેન્તસ્સ ચ પવત્તચેતના સીલતિ, સીલેતીતિ વા સીલમયં પુઞ્ઞકિરિયવત્થુ નામ.

પટિસમ્ભિદાયં (પટિ. મ. ૧.૪૮) વુત્તેન વિપસ્સનામગ્ગેન ચક્ખું અનિચ્ચતો દુક્ખતો અનત્તતો વિપસ્સન્તસ્સ, સોતં…પે… ઘાનં…પે… જિવ્હં…પે… કાયં…પે… રૂપે…પે… ધમ્મે…પે… ચક્ખુવિઞ્ઞાણં…પે… મનોવિઞ્ઞાણં…પે… ચક્ખુસમ્ફસ્સં …પે… મનોસમ્ફસ્સં…પે… ચક્ખુસમ્ફસ્સજં વેદનં…પે… મનોસમ્ફસ્સજં વેદનં…પે… જરામરણં અનિચ્ચતો દુક્ખતો અનત્તતો વિપસ્સન્તસ્સ યા ચેતના, યા ચ પથવીકસિણાદીસુ સબ્બાસુ અટ્ઠત્તિંસાય આરમ્મણેસુ પવત્તા ઝાનચેતના, યા ચ અનવજ્જેસુ કમ્માયતનસિપ્પાયતનવિજ્જાટ્ઠાનેસુ પરિચયમનસિકારાદિવસેન પવત્તા ચેતના, સબ્બા સા ભાવેતિ એતાયાતિ ભાવનામયં વુત્તનયેન પુઞ્ઞકિરિયવત્થુ ચાતિ ભાવનામયં પુઞ્ઞકિરિયવત્થુ.

એકમેકઞ્ચેત્થ યથારહં પુબ્બભાગતો પટ્ઠાય કરોન્તસ્સ કાયકમ્મં હોતિ. તદત્થં વાચં નિચ્છારેન્તસ્સ વચીકમ્મં. કાયઙ્ગં વાચઙ્ગઞ્ચ અચોપેત્વા મનસા ચિન્તયન્તસ્સ મનોકમ્મં. અન્નાદીનિ દેન્તસ્સ ચાપિ ‘‘અન્નદાનાદીનિ દેમી’’તિ વા, દાનપારમિં આવજ્જેત્વા વા દાનકાલે દાનમયં પુઞ્ઞકિરિયવત્થુ હોતિ. યથા હિ કેવલં ‘‘અન્નદાનાદીનિ દેમી’’તિ દાનકાલે દાનમયં પુઞ્ઞકિરિયવત્થુ હોતિ, એવં ‘‘ઇદં દાનમયં સમ્માસમ્બોધિયા પચ્ચયો હોતૂ’’તિ દાનપારમિં આવજ્જેત્વા દાનકાલેપિ દાનસીસેનેવ પવત્તિતત્તા. વત્તસીસે ઠત્વા દદન્તો ‘‘એતં દાનં નામ મય્હં કુલવંસહેતુ પવેણિચારિત્ત’’ન્તિ ચારિત્તસીસેન વા દેન્તો ચારિત્તસીલત્તા સીલમયં. ખયતો વયતો સમ્મસનં પટ્ઠપેત્વા દદતો ભાવનામયં પુઞ્ઞકિરિયવત્થુ હોતિ. યથા હિ દેય્યધમ્મપરિચ્ચાગવસેન વત્તમાનાપિ દાનચેતના વત્તસીસે ઠત્વા દદતો સીલમયં પુઞ્ઞકિરિયવત્થુ હોતિ પુબ્બાભિસઙ્ખારસ્સ અપરભાગે ચેતનાય ચ તથાપવત્તત્તા.

પુઞ્ઞકિરિયવત્થુસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.