૨. પઠમસત્તકસુત્તવણ્ણના

૨૩. તતિયે અપરિહાનાય હિતાતિ અપરિહાનિયા (દી. નિ. ટી. ૨.૧૩૬), ન પરિહાયન્તિ એતેહીતિ વા અપરિહાનિયા. એવં સઙ્ખેપતો વુત્તમત્થં વિત્થારતો દસ્સેન્તો ‘‘ઇધાપિ ચા’’તિઆદિમાહ. તત્થ તતોતિઆદિ દિસાસુ આગતસાસને વુત્તવચનં વુત્તકથનં. વિહારસીમા આકુલા યસ્મા, તસ્મા ઉપોસથપવારણા ઠિતા. ઓલીયમાનકોતિ પાળિતો અત્થતો ચ વિનસ્સમાનકો. ઉક્ખિપાપેન્તાતિ પગુણભાવકરણેન અત્થસંવણ્ણનાવસેન ચ પગ્ગણ્હન્તા.

સાવત્થિયં ભિક્ખૂ વિય (પારા. ૫૬૫) પાચિત્તિયં દેસાપેતબ્બોતિ પઞ્ઞાપેન્તા. વજ્જિપુત્તકા વિય (ચૂળવ. ૪૪૬) દસવત્થુદીપનેન. તથા અકરોન્તાતિ નવં કતિકવત્તં વા સિક્ખાપદં વા અમદ્દન્તા ધમ્મવિનયતો સાસનં દીપેન્તા ખુદ્દકમ્પિ ચ સિક્ખાપદં અસમૂહનન્તા. આયસ્મા મહાકસ્સપો વિય ચાતિ ‘‘સુણાતુ મે, આવુસો, સઙ્ઘો, સન્તામ્હાકં સિક્ખાપદાનિ ગિહિગતાનિ. ગિહિનોપિ જાનન્તિ ‘ઇદં વો સમણાનં સક્યપુત્તિકાનં કપ્પતિ, ઇદં વો ન કપ્પતી’તિ. સચેપિ હિ મયં ખુદ્દાનુખુદ્દકાનિ સિક્ખાપદાનિ સમૂહનિસ્સામ, ભવિસ્સન્તિ વત્તારો ‘ધૂમકાલિકં સમણેન ગોતમેન સાવકાનં સિક્ખાપદં પઞ્ઞત્તં, યાવિમેસં સત્થા અટ્ઠાસિ, તાવિમે સિક્ખાપદેસુ સિક્ખિંસુ. યતો ઇમેસં સત્થા પરિનિબ્બુતો, ન દાનિમે સિક્ખાપદેસુ સિક્ખન્તી’તિ. યદિ સઙ્ઘસ્સ પત્તકલ્લં, સઙ્ઘો અપઞ્ઞત્તં ન પઞ્ઞપેય્ય, પઞ્ઞત્તં ન સમુચ્છિન્દેય્ય, યથાપઞ્ઞત્તેસુ સિક્ખાપદેસુ સમાદાય વત્તેય્યા’’તિ ઇમં (ચૂળવ. ૪૪૨) તન્તિં ઠપેન્તો આયસ્મા મહાકસ્સપો વિય ચ.

થિરભાવપ્પત્તાતિ સાસને થિરભાવં અનિવત્તિતભાવં ઉપગતા. થેરકારકેહીતિ થેરભાવસાધકેહિ સીલાદિગુણેહિ અસેક્ખધમ્મેહિ. બહૂ રત્તિયોતિ પબ્બજિતા હુત્વા બહૂ રત્તિયો જાનન્તિ. સીલાદિગુણેસુ પતિટ્ઠાપનમેવ સાસને પરિણાયકતાતિ આહ ‘‘તીસુ સિક્ખાસુ પવત્તેન્તી’’તિ. ઓવાદં ન દેન્તિ અભાજનભાવતો. પવેણિકથન્તિ આચરિયપરમ્પરાભતં સમ્માપટિપત્તિદીપનં ધમ્મકથં. સારભૂતં ધમ્મપરિયાયન્તિ સમથવિપસ્સનામગ્ગફલસમ્પાપનેન સાસને સારભૂતં બોજ્ઝઙ્ગકોસલ્લઅનુત્તરસીતિભાવ- (અ. નિ. ૬.૮૫) અધિચિત્તસુત્તાદિધમ્મતન્તિં. આદિકં ઓવાદન્તિ આદિ-સદ્દેન ‘‘એવં તે આલોકેતબ્બં, એવં તે વિલોકેતબ્બં, એવં તે સમિઞ્જિતબ્બં, એવં તે પસારેતબ્બં, એવં તે સઙ્ઘાટિપત્તચીવરં ધારેતબ્બ’’ન્તિ ઓવાદં સઙ્ગણ્હાતિ.

પુનબ્ભવદાનં પુનબ્ભવો ઉત્તરપદલોપેન. ઇતરેતિ યે ન પચ્ચયવસિકા ન આમિસચક્ખુકા, તે ન ગચ્છન્તિ તણ્હાય વસં.

આરઞ્ઞકેસૂતિ અરઞ્ઞભાગેસુ અરઞ્ઞપરિયાપન્નેસુ. નનુ યત્થ કત્થચિપિ તણ્હા સાવજ્જા એવાતિ ચોદનં સન્ધાયાહ ‘‘ગામન્તસેનાસનેસુ હી’’તિઆદિ. તેન ‘‘અનુત્તરેસુ વિમોક્ખેસુ પિહં ઉપટ્ઠાપયતો’’તિ એત્થ વુત્તપિહાદયો પિય આરઞ્ઞકસેનાસનેસુ સાલયતા સેવિતબ્બપક્ખિકા એવાતિ દસ્સેતિ.

અત્તનાવાતિ સયમેવ. તેન પરેહિ અનુસ્સાહિતાનં સરસેનેવ અનાગતાનં પેસલાનં ભિક્ખૂનં આગમનં, આગતાનઞ્ચ ફાસુવિહારં પચ્ચાસીસન્તીતિ દસ્સેતિ. ઇમિનાવ નીહારેનાતિ ઇમાય પટિપત્તિયા. અગ્ગહિતધમ્મગ્ગહણન્તિ અગ્ગહિતસ્સ પરિયત્તિધમ્મસ્સ ઉગ્ગહણં. ગહિતસજ્ઝાયકરણન્તિ ઉગ્ગહિતસ્સ સુટ્ઠુ અત્થચિન્તનં. ચિન્તરત્થો હિ અયં સજ્ઝાયસદ્દો. એન્તીતિ ઉપગચ્છન્તિ. નિસીદન્તિ આસનપઞ્ઞાપનાદિના.

પઠમસત્તકસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.