૧. સારન્દદસુત્તવણ્ણના

૨૧. તતિયસ્સ પઠમે દેવાયતનભાવેન ચિત્તત્તા લોકસ્સ ચિત્તીકારટ્ઠાનતાય ચ ચેતિયં અહોસિ. યાવકીવન્તિ (દી. નિ. ટી. ૨.૧૩૪) એકમેવેતં પદં અનિયમતો પરિમાણવાચી. કાલો ચેત્થ અધિપ્પેતોતિ આહ ‘‘યત્તકં કાલ’’ન્તિ. અભિણ્હં સન્નિપાતાતિ નિચ્ચસન્નિપાતા. તં પન નિચ્ચસન્નિપાતતં દસ્સેતું ‘‘દિવસસ્સા’’તિઆદિ વુત્તં. સન્નિપાતબહુલાતિ પચુરસન્નિપાતા. વોસાનન્તિ સઙ્કોચં. ‘‘વુદ્ધિયેવા’’તિઆદિના વુત્તમત્થં બ્યતિરેકમુખેન દસ્સેતું ‘‘અભિણ્હં અસન્નિપતન્તા હી’’તિઆદિ વુત્તં. આકુલાતિ ખુભિતા ન પસન્ના. ભિજ્જિત્વાતિ વગ્ગબન્ધતો વિભજ્જ વિસું વિસું હુત્વા.

સન્નિપાતભેરિયાતિ સન્નિપાતારોચનભેરિયા. અદ્ધભુત્તા વાતિ સામિભુત્તા વા. ઓસીદમાનેતિ હાયમાને.

સુઙ્કન્તિ ભણ્ડં ગહેત્વા ગચ્છન્તેહિ પબ્બતખણ્ડનાદિતિત્થગામદ્વારાદીસુ રાજપુરિસાનં દાતબ્બભાગં. બલિન્તિ નિપ્ફન્નસસ્સાદિતો છભાગં સત્તભાગન્તિઆદિના લદ્ધબ્બકરં. દણ્ડન્તિ દસવીસતિકહાપણાદિકં અપરાધાનુરૂપં ગહેતબ્બધનદણ્ડં. વજ્જિધમ્મન્તિ વજ્જિરાજધમ્મં. ઇદાનિ અપઞ્ઞત્તપઞ્ઞાપનાદીસુ તપ્પટિક્ખેપે ચ આદીનવાનિસંસે ચ વિત્થારતો દસ્સેતું ‘‘તેસ’’ન્તિઆદિ વુત્તં. પારિચરિયક્ખમાતિ ઉપટ્ઠાનક્ખમા. પોરાણં વજ્જિધમ્મન્તિ એત્થ પુબ્બે કિર વજ્જિરાજાનો ‘‘અયં ચોરો’’તિ આનેત્વા દસ્સિતે ‘‘ગણ્હથ નં ચોર’’ન્તિ અવત્વા વિનિચ્છયમહામત્તાનં દેન્તિ. તે વિનિચ્છિનિત્વા સચે અચોરો હોતિ, વિસ્સજ્જેન્તિ. સચે ચોરો, અત્તના કિઞ્ચિ અકત્વા વોહારિકાનં દેન્તિ, તેપિ વિનિચ્છિનિત્વા અચોરો ચે, વિસ્સજ્જેન્તિ. ચોરો ચે, સુત્તધરાનં દેન્તિ. તેપિ વિનિચ્છિનિત્વા અચોરો ચે, વિસ્સજ્જેન્તિ. ચોરો ચે, અટ્ટકુલિકાનં દેન્તિ, તેપિ તથેવ કત્વા સેનાપતિસ્સ, સેનાપતિ ઉપરાજસ્સ, ઉપરાજા રઞ્ઞો. રાજા વિનિચ્છિનિત્વા સચે અચોરો હોતિ, વિસ્સજ્જેતિ. સચે પન ચોરો હોતિ, પવેણિપણ્ણકં વાચાપેતિ. તત્થ ‘‘યેન ઇદં નામ કતં, તસ્સ અયં નામદણ્ડો’’તિ લિખિતં. રાજા તસ્સ કિરિયં તેન સમાનેત્વા તદનુચ્છવિકં દણ્ડં કરોતિ. ઇતિ એતં પોરાણં વજ્જિધમ્મં સમાદાય વત્તન્તાનં મનુસ્સા ન ઉજ્ઝાયન્તિ. પરમ્પરાગતેસુ અટ્ટકુલેસુ જાતા અગતિગમનવિરતા અટ્ટમહલ્લકપુરિસા અટ્ટકુલિકા.

સક્કારન્તિ ઉપકારં. ગરુભાવં પચ્ચુપટ્ઠપેત્વાતિ ‘‘ઇમે અમ્હાકં ગરુનો’’તિ તત્થ ગરુભાવં પટિ પટિ ઉપટ્ઠપેત્વા. માનેસ્સન્તીતિ સમ્માનેસ્સન્તિ. તં પન સમ્માનનં તેસુ નેસં અત્તમનતાપુબ્બકન્તિ આહ ‘‘મનેન પિયાયિસ્સન્તી’’તિ. નિપચ્ચકારં પણિપાતં. દસ્સેન્તીતિ ગરુચિત્તભારં દસ્સેન્તિ. સન્ધાનેતુન્તિ સમ્બન્ધં અવિચ્છિન્નં કત્વા ઘટેતું.

પસય્હકારસ્સાતિ બલક્કારસ્સ. કામં વુદ્ધિયા પૂજનીયતાય ‘‘વુદ્ધિહાનિયો’’તિ વુત્તં, અત્થો પન વુત્તાનુક્કમેનેવ યોજેતબ્બો. પાળિયં વા યસ્મા ‘‘વુદ્ધિયેવ પાટિકઙ્ખા, નો પરિહાની’’તિ વુત્તં, તસ્મા તદનુક્કમેન ‘‘વુદ્ધિહાનિયો’’તિ વુત્તં.

વિપચ્ચિતું અલદ્ધોકાસે પાપકમ્મે, તસ્સ કમ્મસ્સ વિપાકે વા અનવસરોવ દેવસોપસગ્ગો. તસ્મિં પન લદ્ધોકાસે સિયા દેવતોપસગ્ગસ્સ અવસરોતિ આહ ‘‘અનુપ્પન્નં…પે… વડ્ઢેન્તી’’તિ. એતેનેવ અનુપ્પન્નં સુખન્તિ એત્થાપિ અત્થો વેદિતબ્બો. બલકાયસ્સ દિગુણતિગુણતાદસ્સનં પટિભયભાવદસ્સનન્તિ એવમાદિના દેવતાનં સઙ્ગામસીસે સહાયતા વેદિતબ્બા.

અનિચ્છિતન્તિ અનિટ્ઠં. આવરણતોતિ નિસેધનતો. ધમ્મતો અનપેતા ધમ્મિયાતિ ઇધ ‘‘ધમ્મિકા’’તિ વુત્તા. મિગસૂકરાદિઘાતાય સુનખાદીનં કડ્ઢિત્વા વનચરણં વાજો, તત્થ નિયુત્તા, તે વા વાજેન્તીતિ વાજિકા, મિગવધચારિનો.

સારન્દદસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.