૭. દેવતાવગ્ગો

૧-૩. અનાગામિફલસુત્તાદિવણ્ણના

૬૫-૬૭. સત્તમસ્સ પઠમાદીનિ ઉત્તાનત્થાનિ. તતિયે અભિસમાચારે ઉત્તમસમાચારે ભવં આભિસમાચારિકં, વત્તપ્પટિપત્તિવત્તં. તેનાહ ‘‘ઉત્તમસમાચારભૂત’’ન્તિઆદિ. સેખપણ્ણત્તિસીલન્તિ સેખિયવસેન પઞ્ઞત્તસીલં.

અનાગામિફલસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૪-૫. સઙ્ગણિકારામસુત્તાદિવણ્ણના

૬૮-૬૯. ચતુત્થે ગણેન સઙ્ગણં સમોધાનં ગણસઙ્ગણિકા, સા આરમિતબ્બટ્ઠેન આરામો એતસ્સાતિ ગણસઙ્ગણિકારામો. સઙ્ગણિકાતિ વા સકપરિસસમોધાનં. ગણોતિ નાનાજનસમોધાનં. સેસમેત્થ સુવિઞ્ઞેય્યમેવ. પઞ્ચમં ઉત્તાનત્થમેવ.

સઙ્ગણિકારામસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૬. સમાધિસુત્તવણ્ણના

૭૦. છટ્ઠે પટિપ્પસ્સમ્ભનં પટિપ્પસ્સદ્ધીતિ અત્થતો એકન્તિ આહ ‘‘ન પટિપ્પસ્સદ્ધિલદ્ધેનાતિ કિલેસપ્પટિપ્પસ્સદ્ધિયા અલદ્ધેના’’તિ. સુક્કપક્ખે સન્તેનાતિઆદીસુ અઙ્ગસન્તતાય આરમ્મણસન્તતાય સબ્બકિલેસસન્તતાય ચ સન્તેન, અતપ્પનિયટ્ઠેન પણીતેન, કિલેસપ્પટિપ્પસ્સદ્ધિયા લદ્ધત્તા, કિલેસપ્પટિપ્પસ્સદ્ધિભાવં વા લદ્ધત્તા પટિપ્પસ્સદ્ધિલદ્ધેન, પસ્સદ્ધિકિલેસેન વા અરહતા લદ્ધત્તા પટિપ્પસ્સદ્ધિલદ્ધેન, એકોદિભાવેન અધિગતત્તા એકોદિભાવાધિગતેનાતિ એવમત્થો દટ્ઠબ્બો.

સમાધિસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૭-૧૦. સક્ખિભબ્બસુત્તાદિવણ્ણના

૭૧-૭૪. સત્તમે તસ્મિં તસ્મિં વિસેસેતિ તસ્મિં તસ્મિં સચ્છિકાતબ્બે વિસેસે. સક્ખિભાવાય પચ્ચક્ખકારિતાય ભબ્બો સક્ખિભબ્બો, તસ્સ ભાવો સક્ખિભબ્બતા. તં સક્ખિભબ્બતં. સતિ સતિઆયતનેતિ સતિ સતિકારણે. કિઞ્ચેત્થ કારણં? અભિઞ્ઞા વા અભિઞ્ઞાપાદકજ્ઝાનં વા, અવસાને પન છટ્ઠાભિઞ્ઞાય અરહત્તં વા કારણં, અરહત્તસ્સ વિપસ્સના વાતિ વેદિતબ્બં. યઞ્હિ તં તત્ર તત્ર સક્ખિભબ્બતાસઙ્ખાતં ઇદ્ધિવિધપચ્ચનુભવનાદિ, તસ્સ અભિઞ્ઞા કારણં. અથ ઇદ્ધિવિધપચ્ચનુભવનાદિ અભિઞ્ઞા, એવં સતિ અભિઞ્ઞાપાદકજ્ઝાનં કારણં. અરહત્તમ્પિ ‘‘કુદાસ્સુ નામાહં તદાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરિસ્સામી’’તિ અનુત્તરેસુ વિમોક્ખેસુ પિહં ઉપટ્ઠપેત્વા છટ્ઠાભિઞ્ઞં નિબ્બત્તેન્તસ્સ કારણં. ઇદઞ્ચ સબ્બસાધારણં ન હોતિ, સાધારણવસેન પન અરહત્તસ્સ વિપસ્સના કારણં. અથ વા સતિ આયતનેતિ તસ્સ તસ્સ વિસેસાધિગમસ્સ ઉપનિસ્સયસઙ્ખાતે કારણે સતીતિ એવમેત્થ અત્થો દટ્ઠબ્બો.

હાનભાગિયાદીસુ ‘‘પઠમજ્ઝાનસ્સ લાભિં કામસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ, હાનભાગિયો સમાધિ. તદનુધમ્મતા સતિ સન્તિટ્ઠતિ, ઠિતિભાગિયો સમાધિ. અવિતક્કસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ, વિસેસભાગિયો સમાધિ. નિબ્બિદાસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ વિરાગૂપસંહિતા, નિબ્બેધભાગિયો સમાધી’’તિ (વિભ. ૭૯૯) ઇમિના નયેન સબ્બસમાપત્તિયો વિત્થારેત્વા હાનભાગિયાદિઅત્થો વેદિતબ્બો. તત્થ પઠમજ્ઝાનસ્સ લાભિન્તિ ય્વાયં અપ્પગુણસ્સ પઠમસ્સ ઝાનસ્સ લાભી, તં. કામસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તીતિ તતો વુટ્ઠિતં આરમ્મણવસેન કામસહગતા હુત્વા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ તુદન્તિ, તસ્સ કામાનતીતસ્સ કામાનુપક્ખન્દાનં સઞ્ઞામનસિકારાનં વસેન સો પઠમજ્ઝાનસમાધિ હાયતિ પરિહાયતિ, તસ્મા હાનભાગિયો વુત્તો. તદનુધમ્મતાતિ તદનુરૂપસભાવો. સતિ સન્તિટ્ઠતીતિ ઇદં મિચ્છાસતિં સન્ધાય વુત્તં. યસ્સ હિ પઠમજ્ઝાનાનુરૂપસભાવા પઠમજ્ઝાનં સન્તતો પણીતતો દિસ્વા અસ્સાદયમાના અભિનન્દમાના નિકન્તિ હોતિ, તસ્સ નિકન્તિવસેન સો પઠમજ્ઝાનસમાધિ નેવ હાયતિ ન વડ્ઢતિ, ઠિતિકોટ્ઠાસિકો હોતિ. તેન વુત્તં ‘‘ઠિતિભાગિયો સમાધી’’તિ. અવિતક્કસહગતાતિ અવિતક્કં દુતિયજ્ઝાનં સન્તતો પણીતતો મનસિકરોતો આરમ્મણવસેન અવિતક્કસહગતા. સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તીતિ પગુણપઠમજ્ઝાનતો વુટ્ઠિતં દુતિયજ્ઝાનાધિગમત્થાય ચોદેન્તિ તુદન્તિ. તસ્સ ઉપરિ દુતિયજ્ઝાનાનુપક્ખન્દાનં સઞ્ઞામનસિકારાનં વસેન સો પઠમજ્ઝાનસમાધિ વિસેસભૂતસ્સ દુતિયજ્ઝાનસ્સ ઉપ્પત્તિપદટ્ઠાનતાય ‘‘વિસેસભાગિયો’’તિ વુત્તો.

નિબ્બિદાસહગતાતિ તમેવ પઠમજ્ઝાનલાભિં ઝાનતો વુટ્ઠિતં નિબ્બિદાસઙ્ખાતેન વિપસ્સનાઞાણેન સહગતા. વિપસ્સનાઞાણઞ્હિ ઝાનઙ્ગેસુ પભેદેન ઉપટ્ઠહન્તેસુ નિબ્બિન્દતિ ઉક્કણ્ઠતિ, તસ્મા ‘‘નિબ્બિદા’’તિ વુચ્ચતિ. સમુદાચરન્તીતિ નિબ્બાનસચ્છિકિરિયત્થાય ચોદેન્તિ તુદન્તિ. વિરાગૂપસંહિતાતિ વિરાગસઙ્ખાતેન નિબ્બાનેન ઉપસંહિતા. વિપસ્સનાઞાણઞ્હિ સક્કા ઇમિના મગ્ગેન વિરાગં નિબ્બાનં સચ્છિકાતુન્તિ પવત્તિતો ‘‘વિરાગૂપસંહિત’’ન્તિ વુચ્ચતિ. તંસમ્પયુત્તા સઞ્ઞામનસિકારા વિરાગૂપસંહિતા એવ નામ. તસ્સ તેસં સઞ્ઞામનસિકારાનં વસેન પઠમજ્ઝાનસમાધિ અરિયમગ્ગપ્પટિવેધસ્સ પદટ્ઠાનતાય ‘‘નિબ્બેધભાગિયો’’તિ વુત્તો. હાનં ભજન્તીતિ હાનભાગિયા, હાનભાગો વા એતેસં અત્થીતિ હાનભાગિયા, પરિહાનકોટ્ઠાસિકાતિ અત્થો. ઇમિના નયેન ઠિતિભાગિયો વેદિતબ્બો. અટ્ઠમાદીનિ ઉત્તાનત્થાનેવ.

સક્ખિભબ્બસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

દેવતાવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.