૧-૨. પઠમચેતોવિમુત્તિફલસુત્તાદિવણ્ણના

૭૧-૭૨. તતિયસ્સ પઠમે અવિજ્જાપલિઘન્તિ એત્થ અવિજ્જાતિ વટ્ટમૂલિકા અવિજ્જા, અયં પચુરજનેહિ ઉક્ખિપિતું અસક્કુણેય્યભાવતો દુક્ખિપનટ્ઠેન નિબ્બાનદ્વારપ્પવેસવિબન્ધનેન ચ ‘‘પલિઘો વિયાતિ પલિઘો’’તિ વુચ્ચતિ. તેનેસ તસ્સા ઉક્ખિત્તત્તા ‘‘ઉક્ખિત્તપલિઘો’’તિ વુત્તો. પુનબ્ભવસ્સ કરણસીલો, પુનબ્ભવં વા ફલં અરહતીતિ પોનોભવિકા, પુનબ્ભવદાયિકાતિ અત્થો. જાતિસંસારોતિ જાયનવસેન ચેવ સંસરણવસેન ચ એવંલદ્ધનામાનં પુનબ્ભવક્ખન્ધાનં પચ્ચયો કમ્માભિસઙ્ખારો. જાતિસંસારોતિ હિ ફલૂપચારેન કારણં વુત્તં. તઞ્હિ પુનપ્પુનં ઉપ્પત્તિકારણવસેન પરિક્ખિપિત્વા ઠિતત્તા ‘‘પરિખા’’તિ વુચ્ચતિ સન્તાનસ્સ પરિક્ખિપનતો. તેનેસ તસ્સ સંકિણ્ણત્તા વિકિણ્ણત્તા સબ્બસો ખિત્તત્તા વિનાસિતત્તા ‘‘સંકિણ્ણપરિખો’’તિ વુત્તો.

તણ્હાસઙ્ખાતન્તિ એત્થ તણ્હાતિ વટ્ટમૂલિકા તણ્હા. અયઞ્હિ ગમ્ભીરાનુગતટ્ઠેન ‘‘એસિકા’’તિ વુચ્ચતિ. લુઞ્ચિત્વા ઉદ્ધરિત્વા. ઓરમ્ભાગિયાનીતિ ઓરમ્ભાગજનકાનિ કામભવે ઉપપત્તિપચ્ચયાનિ કામરાગસંયોજનાદીનિ. એતાનિ હિ કવાટં વિય નગરદ્વારં ચિત્તં પિદહિત્વા ઠિતત્તા ‘‘અગ્ગળા’’તિ વુચ્ચન્તિ. તેનેસ તેસં નિગ્ગતત્તા ભિન્નત્તા ‘‘નિરગ્ગળો’’તિ વુત્તોતિ. અગ્ગમગ્ગેન પન્નો અપચિતો માનદ્ધજો એતસ્સાતિ પન્નદ્ધજો. પન્નભારોતિ ખન્ધભારકિલેસભારઅભિસઙ્ખારભારા ઓરોપિતા અસ્સાતિ પન્નભારો. વિસંયુત્તોતિ ચતૂહિ યોગેહિ સબ્બકિલેસેહિ ચ વિસંયુત્તો. અસ્મિમાનોતિ રૂપે અસ્મીતિ માનો, વેદનાય, સઞ્ઞાય, સઙ્ખારેસુ, વિઞ્ઞાણે અસ્મિમાનો. એત્થ હિ પઞ્ચપિ ખન્ધે અવિસેસતો ‘‘અસ્મી’’તિ ગહેત્વા પવત્તમાનો અસ્મિમાનોતિ અધિપ્પેતો.

નગરદ્વારસ્સ પરિસ્સયપટિબાહનત્થઞ્ચેવ સોધનત્થઞ્ચ ઉભોસુ પસ્સેસુ એસિકાથમ્ભે નિખણિત્વા ઠપેતીતિ આહ ‘‘નગરદ્વારે ઉસ્સાપિતે એસિકાથમ્ભે’’તિ. પાકારવિદ્ધંસનેનેવ પરિખાભૂમિસમકરણં હોતીતિ આહ ‘‘પાકારં ભિન્દિત્વા પરિખં વિકિરિત્વા’’તિ. ‘‘એવ’’ન્તિઆદિ ઉપમાસંસન્દનં. સન્તો સંવિજ્જમાનો કાયો ધમ્મસમૂહોતિ સક્કાયો, ઉપાદાનક્ખન્ધપઞ્ચકં. દ્વત્તિંસકમ્મકારણા દુક્ખક્ખન્ધે આગતદુક્ખાનિ. અક્ખિરોગસીસરોગાદયો. અટ્ઠનવુતિ રોગા, રાજભયાદીનિ પઞ્ચવીસતિમહાભયાનિ. દુતિયં ઉત્તાનમેવ.

પઠમચેતોવિમુત્તિફલસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.