૧. સેખબલવગ્ગો

૧. સંખિત્તસુત્તવણ્ણના

૧. પઞ્ચકનિપાતસ્સ પઠમે કામં સમ્પયુત્તધમ્મેસુ થિરભાવોપિ બલટ્ઠો એવ, પટિપક્ખેહિ પન અકમ્પનીયત્તં સાતિસયં બલટ્ઠોતિ વુત્તં – ‘‘અસ્સદ્ધિયે ન કમ્પતી’’તિ.

સંખિત્તસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૨-૬. વિત્થતસુત્તાદિવણ્ણના

૨-૬. દુતિયે હિરીયતીતિ લજ્જતિ વિરજ્જતિ. યસ્મા હિરી પાપજિગુચ્છનલક્ખણા, તસ્મા ‘‘જિગુચ્છતીતિ અત્થો’’તિ વુત્તં. ઓત્તપ્પતીતિ ઉત્રસતિ. પાપુત્રાસલક્ખણઞ્હિ ઓત્તપ્પં.

પગ્ગહિતવીરિયોતિ સઙ્કોચં અનાપન્નવીરિયો. તેનાહ ‘‘અનોસક્કિતમાનસો’’તિ. પહાનત્થાયાતિ સમુચ્છિન્નત્થાય. કુસલાનં ધમ્માનં ઉપસમ્પદા નામ સમધિગમો એવાતિ આહ ‘‘પટિલાભત્થાયા’’તિ.

ગતિઅત્થા ધાતુસદ્દા બુદ્ધિઅત્થા હોન્તીતિ આહ ‘‘ઉદયઞ્ચ વયઞ્ચ પટિવિજ્ઝિતું સમત્થાયા’’તિ. મિસ્સકનયેનાયં દેસના ગતાતિ આહ ‘‘વિક્ખમ્ભનવસેન ચ સમુચ્છેદવસેન ચા’’તિ. તેનાહ ‘‘વિપસ્સનાપઞ્ઞાય ચેવ મગ્ગપઞ્ઞાય ચા’’તિ. વિપસ્સનાપઞ્ઞાય વિક્ખમ્ભનકિરિયતો સા ચ ખો પદેસિકાતિ નિપ્પદેસિકં કત્વા દસ્સેતું ‘‘મગ્ગપઞ્ઞાય પટિલાભસંવત્તનતો’’તિ વુત્તં. દુક્ખક્ખયગામિનિભાવેપિ એસેવ નયો. સમ્માતિ યાથાવતો. અકુપ્પધમ્મતાય હિ મગ્ગપઞ્ઞાય ખેપિતં ખેપિતમેવ, નાસ્સ પુન ખેપનકિચ્ચં અત્થીતિ ઉપાયેન ઞાયેન સા પવત્તતીતિ આહ ‘‘હેતુના નયેના’’તિ. તતિયાદીસુ નત્થિ વત્તબ્બં.

વિત્થતસુત્તાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૭. કામસુત્તવણ્ણના

૭. સત્તમે અસન્તિ લૂનન્તિ તેનાતિ અસિતં, દાત્તં. વિવિધા આભઞ્જન્તિ ભારં ઓલમ્બેન્તિ તેનાતિ બ્યાભઙ્ગી, વિધં. કુલપુત્તોતિ એત્થ દુવિધો કુલપુત્તો જાતિકુલપુત્તો, આચારકુલપુત્તો ચ. તત્થ ‘‘તેન ખો પન સમયેન રટ્ઠપાલો નામ કુલપુત્તો તસ્મિંયેવ થુલ્લકોટ્ઠિકે અગ્ગકુલિકસ્સ પુત્તો’’તિ (મ. નિ. ૨.૨૯૪) એવં આગતો ઉચ્ચકુલપ્પસુતો જાતિકુલપુત્તો નામ. ‘‘યે તે કુલપુત્તા સદ્ધા અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજિતા’’તિ (મ. નિ. ૧.૩૪) એવં આગતા પન યત્થ કત્થચિ કુલે પસુતાપિ આચારસમ્પન્ના આચારકુલપુત્તો નામ. ઇધ પન આચારકુલપુત્તો અધિપ્પેતો. તેનાહ ‘‘કુલપુત્તોતિ આચારકુલપુત્તો’’તિ. યુત્તન્તિ અનુચ્છવિકં, એવં વત્તબ્બતં અરહતીતિ અત્થો. સેસમેત્થ ઉત્તાનમેવ.

કામસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૮. ચવનસુત્તવણ્ણના

૮. અટ્ઠમે સદ્ધાયાતિ ઇમિના અધિગમસદ્ધા દસ્સિતા. ચતુબ્બિધા હિ સદ્ધા – આગમનીયસદ્ધા, અધિગમસદ્ધા, પસાદસદ્ધા, ઓકપ્પનસદ્ધાતિ. તત્થ આગમનીયસદ્ધા સબ્બઞ્ઞુબોધિસત્તાનં પવત્તા હોતિ. આગમનીયપ્પટિપદાય આગતા હિ સદ્ધા સાતિસયા મહાબોધિસત્તાનં પરોપદેસેન વિના સદ્ધેય્યવત્થું અવિપરીતતો ગહેત્વા અધિમુચ્ચનતો. સચ્ચપ્પટિવેધતો આગતસદ્ધા અધિગમસદ્ધા સુપ્પબુદ્ધાદીનં વિય. ‘‘સમ્માસમ્બુદ્ધો ભગવા’’તિઆદિના બુદ્ધાદીસુ ઉપ્પજ્જનકપ્પસાદો પસાદસદ્ધા મહાકપ્પિનરાજાદીનં વિય. ‘‘એવમેત’’ન્તિ ઓક્કન્દિત્વા પક્ખન્દિત્વા સદ્દહનવસેન કપ્પનં ઓકપ્પનં, તદેવ સદ્ધાતિ ઓકપ્પનસદ્ધા. તત્થ પસાદસદ્ધા પરનેય્યરૂપા હોતિ, સવનમત્તેનપિ પસીદનતો. ઓકપ્પનસદ્ધા સદ્ધેય્યં વત્થું ઓગાહિત્વા અનુપવિસિત્વા ‘‘એવમેત’’ન્તિ પચ્ચક્ખં કરોન્તી વિય પવત્તતિ.

ચવનસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૯. પઠમઅગારવસુત્તવણ્ણના

૯. નવમે અપ્પતિસ્સયોતિ અપ્પતિસ્સવો વ-કારસ્સ ય-કારં કત્વા નિદ્દેસો. ગરુના કિસ્મિઞ્ચિ વુત્તો ગારવવસેન પતિસ્સવનં, પતિસ્સવો, પતિસ્સવભૂતં, તંસભાવઞ્ચ યં કિઞ્ચિ ગારવં. નત્થિ એતસ્મિં પતિસ્સવોતિ અપ્પતિસ્સવો, ગારવવિરહિતો. તેનાહ ‘‘અજેટ્ઠકો અનીચવુત્તી’’તિ.

પઠમઅગારવસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૧૦. દુતિયઅગારવસુત્તવણ્ણના

૧૦. દસમે વુદ્ધિન્તિઆદીસુ સીલેન વુદ્ધિં, મગ્ગેન વિરુળ્હિં, નિબ્બાનેન વેપુલ્લં. સીલસમાધીહિ વા વુદ્ધિં, વિપસ્સનામગ્ગેહિ વિરુળ્હિં, ફલનિબ્બાનેહિ વેપુલ્લં. એત્થ ચ યસ્સ ચતુબ્બિધં સીલં અખણ્ડાદિભાવપ્પવત્તિયા સુપરિસુદ્ધં વિસેસભાગિયત્તા અપ્પકસિરેનેવ મગ્ગફલાવહં સઙ્ઘરક્ખિતત્થેરસ્સ વિય, સો તાદિસેન સીલેન ઇમસ્મિં ધમ્મવિનયે વુદ્ધિં આપજ્જિસ્સતિ. તેન વુત્તં – ‘‘સીલેન વુદ્ધિ’’ન્તિ. યસ્સ પન અરિયમગ્ગો ઉપ્પન્નો, સો વિરૂળ્હમૂલો વિય પાદપો સુપ્પતિટ્ઠિતત્તા સાસને વિરૂળ્હિં આપન્નો નામ હોતિ. તેન વુત્તં – ‘‘મગ્ગેન વિરૂળ્હિ’’ન્તિ. યો સબ્બકિલેસનિબ્બાનપ્પત્તો, સો અરહા સીલાદિધમ્મક્ખન્ધપારિપૂરિયા સતિ વેપુલ્લપ્પત્તો હોતિ. તેન વુત્તં ‘‘નિબ્બાનેન વેપુલ્લ’’ન્તિ. દુતિયવિકપ્પે અત્થો વુત્તનયાનુસારેન વેદિતબ્બો.

દુતિયઅગારવસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

સેખબલવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.