૪. સંવરસુત્તવણ્ણના

૧૪. ચતુત્થે સંવરાદીનં સાધનવસેન પદહતિ એતેહીતિ પધાનાનિ. સંવરન્તસ્સ ઉપ્પન્નવીરિયન્તિ યથા અભિજ્ઝાદયો ન ઉપ્પજ્જન્તિ, એવં સતિયા ઉપટ્ઠાને ચક્ખાદીનં પિદહને અનલસસ્સ ઉપ્પન્નવીરિયં. પજહન્તસ્સાતિ વિનોદેન્તસ્સ. ઉપ્પન્નવીરિયન્તિ તસ્સેવ પહાનસ્સ સાધનવસેન પવત્તવીરિયં. ભાવેન્તસ્સ ઉપ્પન્નવીરિયન્તિ એત્થાપિ એસેવ નયો. સમાધિનિમિત્તન્તિ સમાધિ એવ. પુરિમુપ્પન્નસમાધિ હિ પરતો ઉપ્પજ્જનકસમાધિસ્સ કારણં હોતીતિ ‘‘સમાધિનિમિત્ત’’ન્તિ વુત્તં.

ઉપધિવિવેકત્તાતિ ખન્ધૂપધિઆદિઉપધીહિ વિવિત્તત્તા વિનિસ્સટત્તા. તં આગમ્માતિ તં નિબ્બાનં મગ્ગેન અધિગમહેતુ. રાગાદયો વિરજ્જન્તિ એત્થ, એતેનાતિ વિરાગો. એવં નિરોધોપિ દટ્ઠબ્બો. યસ્મા ઇધ બોજ્ઝઙ્ગમિસ્સકવસેન ઇચ્છિતા, તસ્મા ‘‘આરમ્મણવસેન વા અધિગન્તબ્બવસેન વા’’તિ વુત્તં. તત્થ અધિગન્તબ્બવસેનાતિ તન્નિન્નતાવસેન. વોસ્સગ્ગપરિણામિન્તિ વોસ્સગ્ગવસેન પરિણામિતં પરિચ્ચજનવસેન ચેવ પક્ખન્દનવસેન ચ પરિણામનસીલં. તેનાહ ‘‘દ્વે વોસ્સગ્ગા’’તિઆદિ. ખન્ધાનં પરિચ્ચજનં નામ તપ્પટિબદ્ધકિલેસપ્પહાનવસેનાતિ યેનાકારેન વિપસ્સના કિલેસે પજહતિ, તેનેવાકારેન તન્નિમિત્તક્ખન્ધે ચ પજહતીતિ વત્તબ્બતં અરહતીતિ આહ ‘‘વિપસ્સના…પે… પરિચ્ચજતી’’તિ. યસ્મા વિપસ્સના વુટ્ઠાનગામિનિભાવં પાપુણન્તી નિન્નપોણપબ્ભારભાવેન એકંસતો નિબ્બાનં પક્ખન્દતીતિ વત્તબ્બતં લભતિ, મગ્ગો ચ સમુચ્છેદવસેન કિલેસે ખન્ધે ચ રાગં પરિચ્ચજતિ, તસ્મા યથાક્કમં વિપસ્સનામગ્ગાનં વસેન પક્ખન્દનપરિચ્ચાગવોસ્સગ્ગા વેદિતબ્બા. વોસગ્ગત્થાયાતિ પરિચ્ચાગવોસ્સગ્ગત્થાય ચેવ પક્ખન્દનવોસ્સગ્ગત્થાય ચ. પરિણમતીતિ પરિચ્ચજતિ. તં પન પરિણામનં વુટ્ઠાનગામિનિભાવપ્પત્તિયા ચેવ અરિયમગ્ગભાવપ્પત્તિયા ચ ઇચ્છિતન્તિ આહ ‘‘વિપસ્સનાભાવઞ્ચ મગ્ગભાવઞ્ચ પાપુણાતી’’તિ. સેસપદેસૂતિ ‘‘ધમ્મવિચયસમ્બોજ્ઝઙ્ગં ભાવેતી’’તિઆદીસુ સેસસમ્બોજ્ઝઙ્ગકોટ્ઠાસેસુ.

ભદ્દકન્તિ અભદ્દકાનં નીવરણાદિપાપધમ્માનં વિક્ખમ્ભનેન રાગવિગમનેન એકન્તહિતત્તા દુલ્લભત્તા ચ ભદ્દકં સુન્દરં. ન હિ અઞ્ઞં સમાધિનિમિત્તં એવં દુલ્લભં રાગસ્સ ઉજુવિપચ્ચનીકભૂતં અત્થિ. અનુરક્ખતીતિ એત્થ અનુરક્ખના નામ અધિગતસમાધિતો યથા પરિહાનિ ન હોતિ, એવં પટિપત્તિસાસન-તપ્પટિપક્ખવિગમનેનાતિ આહ ‘‘સમાધી’’તિઆદિ. અટ્ઠિકસઞ્ઞાદિકાતિ અટ્ઠિકજ્ઝાનાદિકા. સઞ્ઞાસીસેન હિ ઝાનં વદતિ. સેસમેત્થ ઉત્તાનમેવ.

સંવરસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.