૯. સુખુમાલસુત્તવણ્ણના
૩૯. નવમે નિદ્દુક્ખોતિ કાયિકચેતસિકદુક્ખવિરહિતો. સદુક્ખે હિ સવિઘાતે સુખુમાલત્તા અનવસરા, તસ્મા સુખિતો નિદ્દુક્ખતાય સુખુમાલો નામ. યાવસ્સ સુખુમાલત્તા પરમુક્કંસગતાતિ આહ ‘‘પરમસુખુમાલો’’તિ. અતિવિય સુખુમાલોતિ અત્થો. અન્તમતીતં અચ્ચન્તં. સબ્બદા સુખુમાલોતિ આહ ‘‘સતતનિદ્દુક્ખો’’તિ. ચરિયકાલેતિ બોધિચરિયાય ચરણકાલે. તેનાતિ બોધિસત્તેન. અઞ્ઞત્થ પન પદુમન્તિ રત્તં કમલં. પુણ્ડરીકન્તિ સેતં વુચ્ચતિ. ઇતરાતિ ઇતરપોક્ખરણિયો. ‘‘બોધિસત્તસ્સ કિરા’’તિઆદિકં પોક્ખરણીનં ઉપ્પત્તિદસ્સનં. કુદ્દાલકમ્મકારેતિ ખણકે. પોક્ખરણિટ્ઠાનાનીતિ પોક્ખરણિખણનયોગ્ગટ્ઠાનાનિ. ગણ્હાપેસીતિ ખણાપેસિ. પોક્ખરણિસદ્દો ચેત્થ તાદિસે જલાસયે નિરુળ્હો દટ્ઠબ્બો પઙ્કજાદિસદ્દા વિય. સોપાનબાહુકાનં મત્થકટ્ઠાનં ઉણ્હીસન્તિ અધિપ્પેતં. ઉદકસેચનનાળિકાતિ ઉદકચ્છટાવિસ્સજ્જનનાળિયન્તાનિ. પઞ્ચવિધાતિ વણ્ણવસેન જાતિવસેન ચ.
ખો પનસ્સાતિ નિપાતમત્તં. કાસિક-સદ્દો અતિવિય સણ્હે સુખુમે મહગ્ઘવત્થે નિરુળ્હો, અઞ્ઞસ્મિમ્પિ તથાજાતિકે રુળ્હિવસેન પવત્તતીતિ દટ્ઠબ્બં. તેનાહ ‘‘અકાસિકં ચન્દન’’ન્તિ. હેમન્તે વાસો હેમન્તં, હેમન્તં અરહતીતિ હેમન્તિકો, પાસાદો. ‘‘ઇતરેસુપિ એસેવ નયો’’તિ વત્વા તદેવ નેસં અરહતં દસ્સેતું ‘‘તત્થ હેમન્તિકો’’તિઆદિ વુત્તં. સજાલાનીતિ સજાલવાતપાનાનિ, ઉદકયન્તાનીતિ ઉદકધારાવિસ્સન્દનકયન્તાનિ. પાસાદમત્થકેતિ પાસાદસ્સ ઉપરિઆકાસતલે. બન્ધિત્વાતિ પયોજિતયન્તે સુક્ખમહિંસચમ્મં બન્ધિત્વા. યન્તં પરિવત્તેત્વાતિ યથાપયોજિતં યન્તં પાસાણારોપનત્થઞ્ચેવ પુન તેસં વિસ્સજ્જનત્થઞ્ચ પરિવત્તેત્વા. તસ્મિં વિસ્સજ્જેન્તીતિ છદનપિટ્ઠે બદ્ધસુક્ખમહિંસચમ્મે વિસ્સજ્જેન્તિ.
સહસ્સથામન્તિ પુરિસસહસ્સબલં, પુરિસસહસ્સેન વહિતબ્બભારવહં. પલ્લઙ્કે નિસિન્નોવાતિ રતનમયપલ્લઙ્કે યથાનિસિન્નો એવ. ઉપ્પતનાકારપત્તન્તિ ઉપ્પતિત્વા ઠિતં વિય. જિયં પોથેન્તસ્સાતિ જિયાઘાતં કરોન્તસ્સ. જિયપ્પહારસદ્દોતિ જિયાઘાતસદ્દો. યન્તે બદ્ધન્તિ યન્તબદ્ધં કત્વા ઠપિતં. સદ્દન્તરેતિ થામમજ્ઝિમસ્સ પુરિસસ્સ સદ્દસવનટ્ઠાને. ગાવુતસ્સ ચતુત્થો ભાગો કોસોતિપિ વુચ્ચતિ દ્વિસહસ્સદણ્ડપ્પમાણટ્ઠાનં.
સબ્બટ્ઠાનાનીતિ મહાપુરિસસ્સ તાનિ તાનિ સબ્બાનિ વસનટ્ઠાનાનિ. સિખાબદ્ધોતિ પુરિસસભાવસ્સેવ વિસેસતો દસ્સનમેતં. ન ઉપ્પિલાવિતભાવત્થન્તિ ઉપ્પિલાવિતભાવસઙ્ખાતં અત્થં ન કથેસીતિ અત્થો. તસ્સ હિ બોધિમૂલેયેવ સેતુઘાતો. તેનેવાતિ અપ્પમાદલક્ખણસ્સ દીપનતો એવ. અત્તાનં અતિક્કમિત્વાતિ અત્તનો જરાપત્તિં અચિન્તેત્વા અટ્ટીયતિ. ન પનેસ મગ્ગેન પહીનો તદા મગ્ગસ્સ અનધિગતત્તા. સિક્ખં પટિક્ખિપિત્વાતિ યથાસમાદિન્નસિક્ખં પહાય.
અવિપરીતબ્યાધિઆદિસભાવાવાતિ એકન્તેન બ્યાધિઆદિસભાવા એવ. એવં જિગુચ્છાવિહારેનાતિ એવં સકલસ્સેવ વટ્ટદુક્ખસ્સ જિગુચ્છનવિહારેન વિહરન્તસ્સ. એવં જિગુચ્છનન્તિ એવં પરસ્સ જિગુચ્છનં. પરં અજિગુચ્છમાનોતિ કરુણાયનેન એવં પરં અજિગુચ્છન્તો. અભિભોસ્મીતિ અભિભવિતા અસ્મિ. ઉસ્સાહો અહૂતિ ચતુરઙ્ગસમન્નાગતં વીરિયમેવ ચતુબ્બિધસમ્મપ્પધાનવીરિયઞ્ચ અહોસિ, યેન મગ્ગબ્રહ્મચરિયપરાયણો જાતો.
સુખુમાલસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.