૪. ઉપ્પાદાસુત્તવણ્ણના

૧૩૭. ચતુત્થે ઉપ્પાદા વા તથાગતાનન્તિ તથાગતાનં ઉપ્પાદેપિ વેનેય્યપુગ્ગલાનં મગ્ગફલુપ્પત્તિ વિય સઙ્ખારાનં અનિચ્ચાદિસભાવો ન તથાગતુપ્પાદાયત્તો, અથ ખો તથાગતાનં ઉપ્પાદેપિ અનુપ્પાદેપિ હોતિમેવાતિ વુત્તં હોતિ. ઠિતાવ સા ધાતૂતિ ઠિતો એવ સો અનિચ્ચસભાવો બ્યભિચારાભાવતો ન કદાચિ સઙ્ખારા અનિચ્ચા ન હોતિ. કામં અસઙ્ખતા વિય ધાતુ ન નિચ્ચો સો સભાવો, તથાપિ સબ્બકાલિકોયેવાતિ અધિપ્પાયો.

અપરો નયો – ઠિતાવ સા ધાતૂતિ ‘‘સબ્બે સઙ્ખારા અનિચ્ચા’’તિ એસા ધાતુ એસ સભાવો તથાગતાનં ઉપ્પાદતો પુબ્બે ઉદ્ધઞ્ચ અપ્પટિવિજ્ઝિયમાનો ન તથાગતેહિ ઉપ્પાદિતો, અથ ખો સબ્બકાલં સબ્બે સઙ્ખારા અનિચ્ચા, ઠિતાવ સા ધાતુ, કેવલં પન સયમ્ભુઞાણેન અભિસમ્બુજ્ઝનતો ‘‘અયં ધમ્મો તથાગતેન અભિસમ્બુદ્ધો’’તિ પવેદનતો ચ તથાગતો ધમ્મસ્સામીતિ વુચ્ચતિ અપુબ્બસ્સ તસ્સ ઉપ્પાદનતો. તેન વુત્તં ‘‘ઠિતાવ સા ધાતૂ’’તિ.

અભિસમ્બુજ્ઝતીતિ ઞાણેન અભિસમ્બુજ્ઝતિ. અભિસમેતીતિ ઞાણેન અભિસમાગચ્છતિ. આચિક્ખતીતિ કથેતિ. દેસેતીતિ દસ્સેતિ. પઞ્ઞાપેતીતિ જાનાપેતિ. પટ્ઠપેતીતિ ઞાણમુખે ઠપેતિ. વિવરતીતિ વિવરિત્વા દસ્સેતિ. વિભજતીતિ વિભાગતો દસ્સેતિ. ઉત્તાનીકરોતીતિ પાકટં કરોતિ.

અથ વા અભિસમ્બુજ્ઝતીતિ પચ્ચક્ખકરણેન અભિમુખં બુજ્ઝતિ, યાથાવતો પટિવિજ્ઝતિ. તતો એવ અભિસમેતિ અભિમુખં સમાગચ્છતિ. આદિતો કથેન્તો આચિક્ખતિ, ઉદ્દિસતીતિ અત્થો. તમેવ ઉદ્દેસં પરિયોસાપેન્તો દેસેતિ. યથાઉદ્દિટ્ઠમત્થં નિદસ્સનવસેન પકારેહિ ઞાપેન્તો પઞ્ઞાપેતિ. પકારેહિ એતમત્થં પતિટ્ઠપેન્તો પટ્ઠપેતિ. યથાઉદ્દિટ્ઠં પટિનિદસ્સનવસેન વિવરતિ વિભજતિ. વિવટં વિભત્તઞ્ચ અત્થં હેતૂદાહરણદસ્સનેહિ પાકટં કરોન્તો ઉત્તાનીકરોતિ.

ઉપ્પાદાસુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.