૬. છટ્ઠો પરિચ્છેદો

આરમ્મણવિભાગનિદ્દેસો

૨૯૧. એતેસં પન ચિત્તાનં, આરમ્મણમિતો પરં;

દસ્સયિસ્સામહં તેન, વિના નત્થિ હિ સમ્ભવો.

૨૯૨. રૂપં સદ્દં ગન્ધં રસં, ફોટ્ઠબ્બં ધમ્મમેવ ચ;

છધા આરમ્મણં આહુ, છળારમ્મણકોવિદા.

૨૯૩. તત્થ ભૂતે ઉપાદાય, વણ્ણો ચતુસમુટ્ઠિતો;

સનિદસ્સનપટિઘો, રૂપારમ્મણસઞ્ઞિતો.

૨૯૪. દુવિધો હિ સમુદ્દિટ્ઠો, સદ્દો ચિત્તોતુસમ્ભવો;

સવિઞ્ઞાણકસદ્દોવ, હોતિ ચિત્તસમુટ્ઠિતો.

૨૯૫. અવિઞ્ઞાણકસદ્દો યો,

સો હોતૂતુસમુટ્ઠિતો;

દુવિધોપિ અયં સદ્દો,

સદ્દારમ્મણતં ગતો.

૨૯૬. ધરીયતીતિ ગચ્છન્તો, ગન્ધો સૂચનતોપિ વા;

અયં ચતુસમુટ્ઠાનો, ગન્ધારમ્મણસમ્મતો.

૨૯૭. રસમાના રસન્તીતિ, રસોતિ પરિકિત્તિતો;

સોવ ચતુસમુટ્ઠાનો, રસારમ્મણનામકો.

૨૯૮. ફુસીયતીતિ ફોટ્ઠબ્બં, પથવીતેજવાયવો;

ફોટ્ઠબ્બં ચતુસમ્ભૂતં, ફોટ્ઠબ્બારમ્મણં મતં.

૨૯૯. સબ્બં નામઞ્ચ રૂપઞ્ચ, હિત્વા રૂપાદિપઞ્ચકં;

લક્ખણાનિ ચ પઞ્ઞત્તિ-ધમ્મારમ્મણસઞ્ઞિતં.

૩૦૦. છારમ્મણાનિ લબ્ભન્તિ, કામાવચરભૂમિયં;

તીણિ રૂપે પનારૂપે, ધમ્મારમ્મણમેકકં.

૩૦૧. ખણવત્થુપરિત્તત્તા, આપાથં ન વજન્તિ યે;

તે ધમ્મારમ્મણા હોન્તિ, યેસં રૂપાદયો કિર.

૩૦૨. તે પટિક્ખિપિતબ્બાવ, અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ ગોચરં;

નેવ પચ્ચનુભોન્તાનં, મનો તેસં તુ ગોચરં.

૩૦૩. તઞ્ચ ‘‘પચ્ચનુભોતી’’તિ, વુત્તત્તા પન સત્થુના;

રૂપાદારમ્મણાનેવ, હોન્તિ રૂપાદયો પન.

૩૦૪. દિબ્બચક્ખાદિઞાણાનં, રૂપાદીનેવ ગોચરા;

અનાપાથગતાનેવ, તાનીતિપિ ન યુજ્જતિ.

૩૦૫. યં રૂપારમ્મણં હોન્તં, તં ધમ્મારમ્મણં કથં;

એવં સતિ પનેતેસં, નિયમોતિ કથં ભવે.

૩૦૬. સબ્બં આરમ્મણં એતં, છબ્બિધં સમુદીરિતં;

તં પરિત્તત્તિકાદીનં, વસેન બહુધા મતં.

૩૦૭. સબ્બો કામવિપાકો ચ, ક્રિયાહેતુદ્વયમ્પિ ચ;

પઞ્ચવીસતિ એકન્તં, પરિત્તારમ્મણા સિયું.

૩૦૮. ઇટ્ઠાદિભેદા પઞ્ચેવ, રૂપસદ્દાદયો પન;

વિઞ્ઞાણાનં દ્વિપઞ્ચન્નં, ગોચરા પટિપાટિયા.

૩૦૯. રૂપાદિપઞ્ચકં સબ્બં, મનોધાતુત્તયસ્સ તુ;

તેરસન્નં પનેતેસં, રૂપક્ખન્ધોવ ગોચરો.

૩૧૦. નારૂપં ન ચ પઞ્ઞત્તિં, નાતીતં ન ચનાગતં;

આરમ્મણં કરોન્તે ચ, વત્તમાનો હિ ગોચરો.

૩૧૧. તેરસેતાનિ ચિત્તાનિ, જાયન્તે કામધાતુયં;

ચત્તારિ રૂપાવચરે, નેવ કિઞ્ચિ અરૂપિસુ.

૩૧૨. મહાપાકાનમટ્ઠન્નં, સન્તીરણત્તયસ્સપિ;

છસુ દ્વારેસુ રૂપાદિછપરિત્તાનિ ગોચરા.

૩૧૩. રૂપાદયો પરિત્તા છ, હસિતુપ્પાદગોચરા;

પઞ્ચદ્વારે પટુપ્પન્ના, મનોદ્વારે તિકાલિકા.

૩૧૪. દુતિયારુપ્પચિત્તઞ્ચ, ચતુત્થારુપ્પમાનસં;

છબ્બિધં નિયતં હોતિ, તં મહગ્ગતગોચરં.

૩૧૫. નિબ્બાનારમ્મણત્તા હિ, એકન્તેન અનઞ્ઞતો;

અટ્ઠાનાસવચિત્તાનં, અપ્પમાણોવ ગોચરો.

૩૧૬. ચત્તારો ઞાણહીના ચ, કામાવચરપુઞ્ઞતો;

ક્રિયતોપિ ચ ચત્તારો, દ્વાદસાકુસલાનિ ચ.

૩૧૭. પરિત્તારમ્મણા ચેવ, તે મહગ્ગતગોચરા;

પઞ્ઞત્તારમ્મણત્તા હિ, નવત્તબ્બાવ હોન્તિ તે.

૩૧૮. ચત્તારો ઞાણસંયુત્તા, પુઞ્ઞતો ક્રિયતોપિ ચ;

તથાભિઞ્ઞાદ્વયઞ્ચેવ, ક્રિયાવોટ્ઠબ્બનમ્પિ ચ.

૩૧૯. એકાદસન્નમેતેસં, તિવિધો હોતિ ગોચરો;

પઞ્ઞત્તારમ્મણત્તા હિ, નવત્તબ્બાપિ હોન્તિમે.

૩૨૦. યાનિ વુત્તાવસેસાનિ, ચિત્તાનિ પન તાનિ હિ;

નવત્તબ્બારમ્મણાનીતિ, વિઞ્ઞેય્યાનિ વિભાવિના.

પરિત્તારમ્મણત્તિકં સમત્તં.

૩૨૧. દુતિયારુપ્પચિત્તઞ્ચ, ચતુત્થારુપ્પમાનસં;

છબ્બિધં પન એકન્ત-અતીતારમ્મણં સિયા.

૩૨૨. વિઞ્ઞાણાનં દ્વિપઞ્ચન્નં, મનોધાતુત્તયસ્સ ચ;

પઞ્ચ રૂપાદયો ધમ્મા, પચ્ચુપ્પન્નાવ ગોચરા.

૩૨૩. અટ્ઠ કામમહાપાકા, સન્તીરણત્તયમ્પિ ચ;

હસિતુપ્પાદચિત્તન્તિ, દ્વાદસેતે તુ માનસા.

૩૨૪. સિયાતીતારમ્મણા પચ્ચુ-પ્પન્નાનાગતગોચરા;

કુસલાકુસલા કામે, ક્રિયતો નવ માનસા.

૩૨૫. અભિઞ્ઞામાનસા દ્વેપિ, સિયાતીતાદિગોચરા;

સન્તપઞ્ઞત્તિકાલેપિ, નવત્તબ્બા ભવન્તિમે.

૩૨૬. સેસાનિ પન સબ્બાનિ, રૂપારૂપભવેસુપિ;

નવત્તબ્બાનિ હોન્તેવ, અતીતારમ્મણાદિના.

૩૨૭. કામતો ચ ક્રિયા પઞ્ચ, રૂપતો પઞ્ચમી ક્રિયા;

ચિત્તાનં છન્નમેતેસં, નત્થિ કિઞ્ચિ અગોચરં.

૩૨૮. નિબ્બાનઞ્ચ ફલં મગ્ગં, રૂપઞ્ચારૂપમેવ ચ;

સક્કોન્તિ ગોચરં કાતું, કતિ ચિત્તાનિ મે વદ.

૩૨૯. ચત્તારો ઞાણસંયુત્તા,

પુઞ્ઞતો ક્રિયતો તથા;

અભિઞ્ઞાહદયા દ્વેપિ,

ક્રિયા વોટ્ઠબ્બનમ્પિ ચ.

૩૩૦. સક્કોન્તિ ગોચરં કાતું, ચિત્તાનેકાદસાપિ ચ;

નિબ્બાનઞ્ચ ફલં મગ્ગં, રૂપઞ્ચારૂપમેવ ચ.

૩૩૧. ચિત્તેસુ પન સબ્બેસુ, કતિ ચિત્તાનિ મે વદ;

અરહત્તફલં મગ્ગં, કાતું સક્કોન્તિ ગોચરં.

૩૩૨. સબ્બેસુ પન ચિત્તેસુ, છ ચ ચિત્તાનિ મે સુણ;

અરહત્તફલં મગ્ગં, કાતું સક્કોન્તિ ગોચરં.

૩૩૩. ચત્તારો ઞાણસંયુત્તા, ક્રિયા વોટ્ઠબ્બનમ્પિ ચ;

ક્રિયાભિઞ્ઞા મનોધાતુ, છ ચ સક્કોન્તિ ગોચરં.

૩૩૪. ચત્તારો ઞાણસંયુત્તા-ભિઞ્ઞાચિત્તઞ્ચ પુઞ્ઞતો;

નારહત્તં ફલં મગ્ગં, કાતું સક્કોન્તિ ગોચરં.

૩૩૫. કસ્મા અરહતો મગ્ગ-ચિત્તં વા ફલમાનસં;

પુથુજ્જના વા સેક્ખા વા, ન સક્કોન્તિ હિ જાનિતું.

૩૩૬. પુથુજ્જનો ન જાનાતિ,

સોતાપન્નસ્સ માનસં;

સોતાપન્નો ન જાનાતિ,

સકદાગામિસ્સ માનસં.

૩૩૭. સકદાગામી ન જાનાતિ, અનાગામિસ્સ માનસં;

અનાગામી ન જાનાતિ, અરહન્તસ્સ માનસં.

૩૩૮. હેટ્ઠિમો હેટ્ઠિમો નેવ, જાનાતિ ઉપરૂપરિ;

ઉપરૂપરિ જાનાતિ, હેટ્ઠિમસ્સ ચ માનસં.

૩૩૯. યો ધમ્મો યસ્સ ધમ્મસ્સ,

હોતિ આરમ્મણં પન;

તમુદ્ધરિત્વા એકેકં,

પવક્ખામિ ઇતો પરં.

૩૪૦. કુસલારમ્મણં કામે, કુસલાકુસલસ્સ ચ;

અભિઞ્ઞામાનસસ્સાપિ, કુસલસ્સ ક્રિયસ્સ ચ.

૩૪૧. કામાવચરપાકસ્સ, તથા કામક્રિયસ્સ ચ;

એતેસં પન રાસીનં, છન્નં આરમ્મણં સિયા.

૩૪૨. રૂપાવચરપુઞ્ઞાનિ, કામપાકં તતો વિના;

પઞ્ચન્નં પન રાસીનં, હોન્તિ આરમ્મણાનિ હિ.

૩૪૩. આરુપ્પકુસલઞ્ચાપિ, તેભૂમકુસલસ્સ ચ;

તેભૂમકક્રિયસ્સાપિ, તથેવાકુસલસ્સપિ.

૩૪૪. અરૂપાવચરપાકાનં, દ્વિન્નં પન ચતુત્થદુ;

ઇમેસં અટ્ઠરાસીનં, હોતારમ્મણપચ્ચયો.

૩૪૫. અપરિયાપન્નપુઞ્ઞમ્પિ, કામાવચરતોપિ ચ;

રૂપતો પઞ્ચમસ્સાપિ, કુસલસ્સ ક્રિયસ્સ ચ.

૩૪૬. ચતુન્નં પન રાસીનં, હોતિ આરમ્મણં સદા;

તથેવાકુસલં કામ-રૂપાવચરતો પન.

૩૪૭. કુસલસ્સ ક્રિયસ્સાપિ, તથેવાકુસલસ્સ ચ;

કામાવચરપાકાનં, છન્નં રાસીનમીરિતં.

૩૪૮. વિપાકારમ્મણં કામે, કામાવચરતોપિ ચ;

રૂપાવચરતો ચેવ, કુસલસ્સ ક્રિયસ્સ ચ.

૩૪૯. કામાવચરપાકાનં, તથેવાકુસલસ્સ ચ;

છન્નઞ્ચ પન રાસીનં, હોતારમ્મણપચ્ચયો.

૩૫૦. વિપાકારમ્મણં રૂપે, કામાવચરતોપિ ચ;

રૂપાવચરતો ચેવ, કુસલસ્સ ક્રિયસ્સ ચ.

૩૫૧. અપુઞ્ઞસ્સાતિ પઞ્ચન્નં, રાસીનં હોતિ ગોચરો;

અરૂપાવચરપાકેસુ, અયમેવ નયો મતો.

૩૫૨. અપરિયાપન્નપાકમ્પિ, કામતો રૂપતોપિ ચ;

કુસલસ્સ ક્રિયસ્સાપિ, હોતિ આરમ્મણં પન.

૩૫૩. ક્રિયચિત્તમિદં કામે, કામાવચરતોપિ ચ;

રૂપાવચરતો ચેવ, કુસલસ્સ ક્રિયસ્સ ચ.

૩૫૪. કામાવચરપાકસ્સ, તથેવાકુસલસ્સ ચ;

છન્નં રાસીનમેતેસં, હોતારમ્મણપચ્ચયો.

૩૫૫. યં ક્રિયામાનસં રૂપે, કામપાકં તતો વિના;

પઞ્ચન્નં પન રાસીનં, હોતિ આરમ્મણં પન.

૩૫૬. ક્રિયાચિત્તં પનારુપ્પે, તેસં પઞ્ચન્નમેવ ચ;

આરુપ્પસ્સ ક્રિયસ્સાપિ, છન્નં હોતેવ ગોચરો.

૩૫૭. રૂપં ચતુસમુટ્ઠાનં, રૂપારમ્મણસઞ્ઞિતં;

કામાવચરપુઞ્ઞસ્સ, તથેવ કુસલસ્સ ચ.

૩૫૮. અભિઞ્ઞાદ્વયચિત્તસ્સ, કામપાકક્રિયસ્સ ચ;

છન્નં રાસીનમેતેસં, હોતારમ્મણપચ્ચયો.

૩૫૯. નિબ્બાનારમ્મણં કામ-રૂપાવચરતો પન;

કુસલસ્સુભયસ્સાપિ, કામરૂપક્રિયસ્સ ચ.

૩૬૦. અપરિયાપન્નતો ચેવ, ફલસ્સ કુસલસ્સ ચ;