૪. ચતુત્થો પરિચ્છેદો

વિઞ્ઞાણક્ખન્ધપકિણ્ણકનયસઙ્ખેપો

૧૯૨. એકધાદિનયોદાનિ, પટુવડ્ઢાય યોગિનં;

વુચ્ચતે વિસયગ્ગાહા, સબ્બમેકવિધં મનં.

૧૯૩. એકાસીતિ તિભૂમટ્ઠં, લોકિયં સુત્તરઞ્ચ તં;

સેસં લોકુત્તરં અટ્ઠ, અનુત્તરઞ્ચિતી દ્વિધા.

૧૯૪. લોકપાકક્રિયાહેતૂ, ચેકહેતૂતિ સત્તહિ;

તિંસ નાધિપતિ સાધિ-પતિ સેસાતિપી દ્વિધા.

૧૯૫. છન્દચિત્તીહવીમંસા-સ્વેકેન મતિમા યુતં;

વિના વીમંસમેકેન, ઞાણહીનમનં યુતં.

૧૯૬. પરિત્તાનપ્પમાણાનિ, મહગ્ગતમનાનિતિ;

તિધા છનવ ચટ્ઠ ચ, તિનવા ચ યથાક્કમં.

૧૯૭. દ્વિપઞ્ચ ચિત્તં વિઞ્ઞાણં, તિસ્સો હિ મનોધાતુયો;

છસત્તતિ મનોઞાણ-ધાતૂતિ તિવિધા પુન.

૧૯૮. એકારમ્મણચિત્તાનિ, અનભિઞ્ઞં મહગ્ગતં;

અમલં પઞ્ચવિઞ્ઞાણં, નવપઞ્ચ ભવન્તિમે.

૧૯૯. પઞ્ચાલમ્બં મનોધાતુ, સાભિઞ્ઞં કામધાતુજં;

સેસં છારમ્મણં તં હિ, તેચત્તાલીસ સઙ્ખ્યતો.

૨૦૦. કામપાકદુસા ચાદિ-મગ્ગો ચાદિક્રિયા દુવે;

રૂપા સબ્બેતિરૂપે ન, તેચત્તાલીસ હોન્તિમે.

૨૦૧. વિનાવ રૂપેનારુપ્પ-વિપાકા ચતુરો સિયું;

દ્વેચત્તાલીસ સેસાનિ, વત્તન્તુભયથાપિ ચ.

૨૦૨. ચતુધાપિ અહેત્વેકદ્વિહેતુકતિહેતુતો;

અટ્ઠારસ દ્વે બાવીસ, સત્તચત્તાલિસં ભવે.

૨૦૩. કામે જવા સવોટ્ઠબ્બા, અભિઞ્ઞાદ્વયમેવ ચ;

રૂપિરિયાપથવિઞ્ઞત્તિકરામે ચતુરટ્ઠકા.

૨૦૪. છબ્બીસતિ જવા સેસા, કરા રૂપિરિયાપથે;

દ્વિપઞ્ચમનવજ્જાનિ, કામરૂપફલાનિ ચ.

૨૦૫. આદિક્રિયાતિ ચેકૂન-વીસ રૂપકરા ઇમે;

સેસા ચુદ્દસ ભિન્નાવચુતિ સન્ધિ ન તીણિપિ.

૨૦૬. એકકિચ્ચાદિતો પઞ્ચ-વિધા તત્થેકકિચ્ચકા;

દ્વિપઞ્ચચિત્તં જવનં, મનોધાતુટ્ઠસટ્ઠિમે.

૨૦૭. દ્વિકિચ્ચાદીનિ વોટ્ઠબ્બં, સુખતીરં મહગ્ગતે;

પાકા કામમહાપાકા, સેસા તીરા યથાક્કમં.

૨૦૮. દસ્સનં સવનં દિટ્ઠં, સુતં ઘાયનકાદિકં;

તયં મુતં મનોધાતુત્તયં દિટ્ઠં સુતં મુતં.

૨૦૯. દિટ્ઠં સુતં મુતં ઞાતં, સાભિઞ્ઞં સેસકામિકં;

વિઞ્ઞાતારમ્મણં સેસમેવં છબ્બિધમીરયે.

૨૧૦. સત્તધા સત્તવિઞ્ઞાણધાતૂનં તુ વસા ભવે;

વુચ્ચતેદાનિ તસ્સેવ, અનન્તરનયક્કમો.

૨૧૧. પુઞ્ઞેસ્વાદિદ્વયા કામે, રૂપપુઞ્ઞમનન્તકં;

તપ્પાદકુત્તરાનન્તં, ભવઙ્ગઞ્ચાદિતીરણં.

૨૧૨. દુતિયન્તદ્વયા તીરં, ભવઙ્ગં તતિયદ્વયા;

તે અનન્તામલં પુઞ્ઞં, મજ્ઝત્તઞ્ચ મહગ્ગતં.

૨૧૩. સબ્બવારે સયઞ્ચેતિ, તેપઞ્ઞાસ તિસત્ત ચ;

તેત્તિંસ ચ ભવન્તેતે, રૂપેસુ પન પુઞ્ઞતો.

૨૧૪. તપ્પાકા ચ મતિયુત્ત-કામપાકા સયં દસ;

આરુપ્પપુઞ્ઞતો તે ચ, સકો પાકો સયં પુન.

૨૧૫. અધોપાકા ચ અન્તમ્હા, તતિયઞ્ચ ફલન્તિમે;

દસેકદ્વિતિપઞ્ચાહિ, મગ્ગા ચેકં સકં ફલં.

૨૧૬. લોભમૂલેકહેતૂહિ, અન્તકામસુભા વિય;

સત્ત દોસદ્વયા કામ-ભવઙ્ગપેક્ખવા સયં.

૨૧૭. મહાપાકતિહેતૂહિ, સાવજ્જા સબ્બસન્ધિયો;

કામચ્ચુતીહિ સેસાહિ, સાવજ્જા કામસન્ધિયો.

૨૧૮. કામચ્ચુતિ ચ વોટ્ઠબ્બં, સયઞ્ચ સુખતીરતો;

પટિચ્છા તીરણાનિ દ્વે, ઇતરા સકતીરણં.

૨૧૯. સકં સકં પટિચ્છં તુ, વિઞ્ઞાણેહિ દ્વિપઞ્ચહિ;

રૂપપાકેહિ સાવજ્જા, સન્ધિયોહેતુવજ્જિતા.

૨૨૦. અરૂપપાકેસ્વાદિમ્હા, કામપાકા તિહેતુકા;

અન્તાવજ્જમ્પિ ચારુપ્પ-પાકા ચ નવ હોન્તિમે.

૨૨૧. દુતિયાદીહિ તેયેવ, અધોપાકં વિના વિના;

ફલા તિહેતુકા પાકા, સયઞ્ચેતિ ચતુદ્દસ.

૨૨૨. દ્વિપઞ્ચાદિક્રિયા હાસા, સયઞ્ચારુપ્પવજ્જિતા;

ઞાણયુત્તભવઙ્ગાતિ, દસ વોટ્ઠબ્બતો પન.

૨૨૩. કામે જવા ભવઙ્ગા ચ, કામરૂપે સયમ્પિ વા;

નવપઞ્ચ સહેતાદિ-કિરિયદ્વયતો પન.

૨૨૪. સયં ભવઙ્ગમતિમા, રૂપે સાતક્રિયાપિ ચ;

તપ્પાદકન્તિમઞ્ચેતિ, બાવીસ તતિયા પન.

૨૨૫. તે ચ પાકા સયઞ્ચન્તે, ફલં મજ્ઝા મહગ્ગતા;

ક્રિયાતિ વીસતિ હોન્તિ, સેસદ્વીહિ દુકેહિ તુ.

૨૨૬. વુત્તપાકા સયઞ્ચેતિ, ચુદ્દસેવં ક્રિયાજવા;

તદારમ્મણં મુઞ્ચિત્વા, પટ્ઠાનનયતો નયે.

૨૨૭. અથ સાતક્રિયા સાતં, સેસં સેસક્રિયાપિ ચ;

તદાલમ્બં યથાયોગં, વદે અટ્ઠકથાનયા.

૨૨૮. મહગ્ગતા ક્રિયા સબ્બા, સકપુઞ્ઞસમા તહિં;

અન્તા ફલન્તિમં હોતિ, અયમેવ વિસેસતા.

૨૨૯. ઇમસ્સાનન્તરા ધમ્મા, એત્તકાતિ પકાસિતા;

ઇમં પનેત્તકેહીતિ, વુચ્ચતેયં નયોધુના.

૨૩૦. દ્વીહિ કામજવા તીહિ, રૂપારૂપા ચતૂહિ તુ;

મગ્ગા છહિ ફલાદિ દ્વે, સેસા દ્વે પન સત્તહિ.

૨૩૧. એકમ્હા દસ પઞ્ચહિ, પટિચ્છા સુખતીરણં;

કામે દોસક્રિયાહીન-જવેહિ ગહતો સકા.

૨૩૨. કામે જવા ક્રિયાહીના, તદાલમ્બા સવોટ્ઠબ્બા;

સગહઞ્ચેતિ તેત્તિંસચિત્તેહિ પરતીરણા.

૨૩૩. કામપુઞ્ઞસુખીતીરકણ્હવોટ્ઠબ્બતો દ્વયં;

મહાપાકન્તિમં હોતિ, અનારુપ્પચુતીહિ ચ.

૨૩૪. સત્તતિંસ પનેતાનિ, એત્થ હિત્વા દુસદ્વયં;

એતેહિ પઞ્ચતિંસેહિ, જાયતે દુતિયદ્વયં.

૨૩૫. સુખતીરાદિ સત્તેતે, ક્રિયતો ચાપિ સમ્ભવા;

ઞેય્યા સેસાનિ ચત્તારિ, ભવઙ્ગેન ચ લબ્ભરે.

૨૩૬. મગ્ગવજ્જા સવોટ્ઠબ્બસુખિતીરજવાખિલા;

ચુતીતિ નવકટ્ઠાહિ, તતિયદ્વયમાદિસે.

૨૩૭. એતેહિ દોસવજ્જેહિ, સત્તતીહિતરદ્વયં;

રૂપપાકા વિનારુપ્પપાકાહેતુદુહેતુકે.

૨૩૮. તેહેવેકૂનસટ્ઠીહિ, હોન્તિરુપ્પાદિકં વિના;

હાસાવજ્જે જવે રૂપે, અટ્ઠછક્કેહિ તેહિ તુ.

૨૩૯. સાધોપાકેહિ તેહેવ, દુતિયાદીનિ અત્તના;

અધોધોજવહીનેહિ, એકેકૂનેહિ જાયરે.

૨૪૦. સુખતીરભવઙ્ગાનિ, સયઞ્ચાતિ તિસત્તહિ;

અન્તાવજ્જં અનારુપ્પભવઙ્ગેહિ પનેતરં.

૨૪૧. વુત્તાનન્તરસઙ્ખાતો, નયો દાનિ અનેકધા;

પુગ્ગલાદિપ્પભેદાપિ, પવત્તિ તસ્સ વુચ્ચતે.

૨૪૨. પુથુજ્જનસ્સ જાયન્તે, દિટ્ઠિકઙ્ખાયુતાનિ વે;

સેક્ખસ્સેવામલા સત્ત, અનન્તાનિતરસ્સ તુ.

૨૪૩. અન્તામલં અનાવજ્જક્રિયા ચેકૂનવીસતિ;

કુસલાકુસલા સેસા, હોન્તિ સેક્ખપુથુજ્જને.

૨૪૪. ઇતરાનિ પનાવજ્જદ્વયં પાકા ચ સાસવા;

તિણ્ણન્નમ્પિ સિયું એવં, પઞ્ચધા સત્તભેદતો.

૨૪૫. કામે સોળસ ઘાનાદિત્તયં દોસમહાફલા;

રૂપારૂપે સપાકોતિ, પઞ્ચવીસતિ એકજા.

૨૪૬. કામપાકા ચ સેસાદિમગ્ગો આદિક્રિયા દુવે;

રૂપે જવાતિ બાવીસ, દ્વિજા સેસા તિધાતુજા.

૨૪૭. વિત્થારોપિ ચ ભૂમીસુ, ઞેય્યો કામસુભાસુભં;

હાસવજ્જમહેતુઞ્ચ, અપાયે સત્તતિંસિમે.

૨૪૮. હિત્વા મહગ્ગતે પાકે, અસીતિ સેસકામિસુ;

ચક્ખુસોતમનોધાતુ, તીરણં વોટ્ઠબ્બમ્પિ ચ.

૨૪૯. દોસહીનજવા સો સો, પાકો રૂપે અનારિયે;

પઞ્ચસટ્ઠિ છસટ્ઠી તુ, પરિત્તાભાદીસુ તીસુ.

૨૫૦. આદિપઞ્ચામલા કઙ્ખાદિટ્ઠિયુત્તે વિના તહિં;

તેયેવ પઞ્ચપઞ્ઞાસ, જાયરે સુદ્ધભૂમિસુ.

૨૫૧. આદિમગ્ગદુસાહાસરૂપહીનજવા સકો;

પાકો વોટ્ઠબ્બનઞ્ચાતિ, તિતાલીસં સિયું નભે.

૨૫૨. અધોધોમનવજ્જા તે,

પાકો ચેવ સકો સકો;

દુતિયાદીસુ જાયન્તે,

દ્વે દ્વે ઊના તતો તતો.

૨૫૩. અરૂપેસ્વેકમેકસ્મિં, રૂપેસ્વાદિત્તિકેપિ ચ;

તિકે ચ તતિયે એકં, દ્વે હોન્તિ દુતિયત્તિકે.

૨૫૪. અન્તિમં રૂપપાકં તુ, છસુ વેહપ્ફલાદિસુ;

કામસુગતિયંયેવ, મહાપાકા પવત્તરે.

૨૫૫. ઘાયનાદિત્તયં કામે, પટિઘદ્વયમેવ ચ;

સત્તરસેસુ પઠમં, અમલં માનવાદિસુ.

૨૫૬. અરિયાપાયવજ્જેસુ, ચતુરોદિપ્ફલાદિકા;

અપાયારુપ્પવજ્જેસુ, હાસરૂપસુભક્રિયં.

૨૫૭. અપાયુદ્ધત્તયં હિત્વા, હોતાકાસસુભક્રિયં;

તથાપાયુદ્ધદ્વે હિત્વા, વિઞ્ઞાણકુસલક્રિયં.

૨૫૮. ભવગ્ગાપાયવજ્જેસુ, આકિઞ્ચઞ્ઞસુભક્રિયં;

દિટ્ઠિકઙ્ખાયુતા સુદ્ધે, વિના સબ્બાસુ ભૂમિસુ.

૨૫૯. અમલાનિ ચ તીણન્તે,

ભવગ્ગે ચ સુભક્રિયા;

મહાક્રિયા ચ હોન્તેતે,

તેરસેવાનપાયિસુ.

૨૬૦. અનારુપ્પે મનોધાતુ, દસ્સનં સવતીરણં;

કામે અનિટ્ઠસંયોગે, બ્રહ્માનં પાપજં ફલં.

૨૬૧. વોટ્ઠબ્બં કામપુઞ્ઞઞ્ચ, દિટ્ઠિહીનં સઉદ્ધવં;

ચુદ્દસેતાનિ ચિત્તાનિ, જાયરે તિંસભૂમિસુ.

૨૬૨. ઇન્દ્રિયાનિ દુવે અન્તદ્વયવજ્જેસ્વહેતુસુ;

તીણિ કઙ્ખેતરાહેતુપાપે ચત્તારિ તેરસ.

૨૬૩. છ ઞાણહીને તબ્બન્તસાસવે સત્ત નિમ્મલે;

ચત્તાલીસે પનટ્ઠેવં, ઞેય્યમિન્દ્રિયભેદતો.