૬. છટ્ઠો પરિચ્છેદો

રૂપવિભાગો

૪૮૧. ઇતિ પઞ્ચપરિચ્છેદ-પરિચ્છિન્નત્થસઙ્ગહં;

નામધમ્મમસેસેન, વિભાવેત્વા સભાવતો.

૪૮૨. સપ્પભેદં પવક્ખામિ, રૂપધમ્મમિતો પરં;

ભૂતોપાદાયભેદેન, દુવિધમ્પિ પકાસિતં.

૪૮૩. ઉદ્દેસલક્ખણાદીહિ, વિભાગજનકા તથા;

કલાપુપ્પત્તિતો ચાપિ, યથાનુક્કમતો કથં?

૪૮૪. રુપ્પતીતિ ભવે રૂપવિકારપ્પચ્ચયેસતિ;

રૂપરૂપં તથા રૂપપરિયાપન્નતોપરં.

૪૮૫. ભૂતરૂપં તુ પથવી, આપો તેજો તથાપરો;

વાયો ચ ભવતૂપાદારૂપમેત્થાતિ ભાસિતં.

૪૮૬. ભૂતરૂપમુપાદાય, પવત્તતિ ન ચઞ્ઞથા;

ઇચ્ચુપાદાયરૂપન્તિ, રૂપં સેસમુદીરિતં.

૪૮૭. ચક્ખુ સોતઞ્ચ ઘાનઞ્ચ, જિવ્હા કાયોતિ પઞ્ચધા;

પસાદરૂપમક્ખાતં, નોપસાદં પનેતરં.

૪૮૮. રૂપસદ્દગન્ધરસા, ફોટ્ઠબ્બમિતિ પઞ્ચધા;

રૂપં પસાદવિસયં, પસાદો ગોચરંપરં.

૪૮૯. ઇત્થત્તં પુરિસત્તઞ્ચ, ભાવરૂપમુદીરિતં;

જીવિતિન્દ્રિયરૂપન્તિ, ઉપાદિન્નપવત્તિકં.

૪૯૦. વત્થુરૂપં તુ હદયં, યં ધાતુદ્વયનિસ્સયં;

કબળીકારમાહારરૂપમિચ્ચાહુ પણ્ડિતા.

૪૯૧. રૂપધમ્મસભાવત્તા, રૂપન્તિ પરિદીપિતં;

ઇચ્ચેવમટ્ઠારસધા, રૂપરૂપમુદીરિતં.

૪૯૨. અનિપ્ફન્નસભાવત્તા, રૂપાકારોપલક્ખિતં;

અનિપ્ફન્નં નામ રૂપં, દસધા પરિદીપિતં.

૪૯૩. રૂપપ્પરિચ્છેદં રૂપમિચ્ચાકાસો પકાસિતો;

કાયબ્બચીવિઞ્ઞત્તિકં, દ્વયં વિઞ્ઞત્તિરૂપકં.

૪૯૪. લહુતા મુદુતા કમ્મ-ઞ્ઞતા વિઞ્ઞત્તિયા સહ;

વિકારરૂપમિચ્ચાહુ, પઞ્ચધા ચ વિભાવિનો.

૪૯૫. ઉપચયો સન્તતિ ચ, જરતાનિચ્ચતાતિ ચ;

ચતુધા લક્ખણરૂપં, રૂપકણ્ડે વિભાવિતં.

૪૯૬. ઇચ્ચેવમટ્ઠવીસતિવિધાનિપિ વિચક્ખણો;

રૂપાનિ લક્ખણાદીહિ, વિભાવેય્ય યથાક્કમં.

૪૯૭. ખરતા પથવીધાતુ, સાયં કક્ખળલક્ખણા;

કલાપાધિટ્ઠાનરસા, પટિગ્ગાહોતિ ગય્હતિ.

૪૯૮. આબન્ધનમાપોધાતુ, સા પગ્ઘરણલક્ખણા;

કલાપાબન્ધનરસા, સઙ્ગહત્તેન ગય્હતિ.

૪૯૯. તેજનત્તં તેજોધાતુ, સાયમુણ્હત્તલક્ખણા;

પાચનરસા મદ્દવા-નુપ્પાદનન્તિ ગય્હતિ.

૫૦૦. વાયોધાતુ વાયનત્તં, સા વિત્થમ્ભનલક્ખણા;

સમીરણરસાભિનિ-હારભાવેન ગય્હતિ.

૫૦૧. સબ્બત્થાવિનિભુત્તાપિ, અસમ્મિસ્સિતલક્ખણા;

તંતંભાવસમુસ્સન્નસમ્ભારેસુપલક્ખિતા.

૫૦૨. અઞ્ઞમઞ્ઞેનુપત્થદ્ધા, સેસરૂપસ્સ નિસ્સયા;

ચતુદ્ધેવં કલાપેસુ, મહાભૂતા પવત્તરે.

૫૦૩. ચક્ખુ સમ્ભારચક્ખુમ્હિ, સત્તક્ખિપટલોચિતે;

કણ્હમણ્ડલમજ્ઝમ્હિ, પસાદોતિ પવુચ્ચતિ.

૫૦૪. યેન ચક્ખુપસાદેન, રૂપાનિ અનુપસ્સતિ;

પરિત્તં સુખુમં ચેતં, ઊકાસિરસમૂપમં.

૫૦૫. સોતં સોતબિલસ્સન્તો,

તમ્બલોમાચિતે તથા;

અઙ્ગુલિવેધનાકારે,

પસાદોતિ પવુચ્ચતિ.

૫૦૬. અન્તો અજપદટ્ઠાને, ઘાનં ઘાનબિલે ઠિતં;

જિવ્હા જિવ્હાય મજ્ઝમ્હિ, ઉપ્પલાકારસન્નિભે.

૫૦૭. ઇચ્ચેવં પન ચત્તારો, તંતંદેસવવત્થિતા;

કાયપ્પસાદો કાયમ્હિ, ઉપાદિન્નેતિ પઞ્ચધા.

૫૦૮. કપ્પાસપટલસ્નેહ-સન્નિભા ભૂતનિસ્સિતા;

પસાદા જીવિતારક્ખા, રૂપાદિપરિવારિતા.

૫૦૯. ધીતા રાજકુમારાવ, કલાપન્તરવુત્તિનો;

દ્વારભૂતાવ પચ્ચેકં, પઞ્ચવિઞ્ઞાણવીથિયા.

૫૧૦. રૂપાદાભિઘાતારહભૂતાનં વા યથાક્કમં;

દટ્ઠુકામનિદાનાદિકમ્મભૂતાનમેવ વા.

૫૧૧. પસાદલક્ખણા રૂપા-દાવિઞ્જનરસા તથા;

પઞ્ચવિઞ્ઞાણયુગળં, દ્વારભાવેન ગય્હરે.

૫૧૨. રૂપં નિભાસો ભૂતાનં, સદ્દો નિગ્ઘોસનં તથા;

ગન્ધોવ ગન્ધનં તત્થ, રસો ચ રસનીયતા.

૫૧૩. ઇચ્ચેવં પન ચત્તારો, ગોચરા ભૂતનિસ્સિતા;

ભૂતત્તયઞ્ચ ફોટ્ઠબ્બમાપોધાતુવિવજ્જિતં.

૫૧૪. સદ્દો અનિયતો તત્થ, તદઞ્ઞો સહવુત્તિનો;

તંતંસભાવભેદેન, તંતંદ્વારોપલક્ખિતો.

૫૧૫. પઞ્ચેવ પઞ્ચવિઞ્ઞાણવીથિયા વિસયા મતા;

ચક્ખાદિપટિહનનલક્ખણાવ યથાક્કમં.

૫૧૬. પઞ્ચવિઞ્ઞાણયુગળાલમ્બભાવરસા તથા;

પઞ્ચવિઞ્ઞાણયુગળં, ગોચરત્તેન ગય્હરે.

૫૧૭. ઇત્થિન્દ્રિયં પનિત્થત્તમિત્થિભાવોતિ ભાસિતો;

પુરિસત્તં તથા ભાવો, પુરિસિન્દ્રિયનામકો.

૫૧૮. તં દ્વયં પનુપાદિન્નકાયે સબ્બત્થ લબ્ભતિ;

કલાપન્તરભિન્નઞ્ચ, ભિન્નસન્તાનવુત્તિ ચ.

૫૧૯. વસે વત્તેતિ લિઙ્ગાન-મિત્થિપુમ્ભાવલક્ખણં;

ઇત્થીતિ ચ પુરિસોતિ, પકાસનરસં તથા.

૫૨૦. ઇત્થીનં પુરિસાનઞ્ચ, લિઙ્ગસ્સ ચ યથાક્કમં;

નિમિત્તકુત્તાકપ્પાનં, કારણત્તેન ગય્હતિ.

૫૨૧. સત્તા મરન્તિ નાસેન, યસ્સ પાણન્તિ વુત્તિયા;

સજીવમતકાયાનં, ભેદો યેનોપલક્ખિતો.

૫૨૨. તદેતં કમ્મજાતાન-મનુપાલનલક્ખણં;

જીવિતં જીવનરસં, આયુબદ્ધોતિ ગય્હતિ.

૫૨૩. મનોધાતુયા ચ તથા, મનોવિઞ્ઞાણધાતુયા;

નિસ્સયલક્ખણં વત્થુ-રૂપં હદયસમ્મતં.

૫૨૪. સમાધાનરસં તાસ-મુબ્બાહત્તેન ગય્હતિ;

યસ્મિં કુપ્પિતકાલમ્હિ, વિક્ખિત્તા હોન્તિ પાણિનો.

૫૨૫. કાયો યસ્સાનુસારેન, ચિત્તક્ખેપેન ખિજ્જતિ;

યસ્મિં નિરુદ્ધે વિઞ્ઞાણ-સોતોપિ ચ નિરુજ્ઝતિ.

૫૨૬. યં નિસ્સાય પતિટ્ઠાતિ, પટિસન્ધિ ભવન્તરે;

તદેતં કમ્મસમ્ભૂતં, પઞ્ચવોકારભૂમિયં.

૫૨૭. મજ્ઝે હદયકોસમ્હિ, અડ્ઢપસતલોહિતે;

ભૂતરૂપમુપાદાય, ચક્ખાદિ વિય વત્તતિ.

૫૨૮. કબળીકારો આહારો, રૂપાહરણલક્ખણો;

કાયાનુયાપનરસો, ઉપત્થમ્ભોતિ ગય્હતિ.

૫૨૯. ઓજાય યાય યાપેન્તિ, આહારસ્નેહસત્તિયા;

પાણિનો કામલોકમ્હિ, સાયમેવં પવુચ્ચતિ.

૫૩૦. આકાસધાતુ રૂપાનં, પરિયોસાનલક્ખણા;

પરિચ્છેદરસા રૂપમરિયાદોતિ ગય્હતિ.

૫૩૧. સલક્ખણપરિચ્છિન્નરૂપધમ્મપરિગ્ગહે;

યોગીનમુપકારાય, યં દેસેસિ દયાપરો.

૫૩૨. પરિચ્છિન્નસભાવાનં, કલાપાનં યથારહં;

પરિયન્તાનમેવેસ, તદાકારો પવુચ્ચતિ.

૫૩૩. ગમનાદિવચીઘોસપવત્તમ્હિ યથાક્કમં;

વાયોપથવિધાતૂનં, યો વિકારો સમત્થતા.

૫૩૪. સહજોપાદિન્નકાનં, ક્રિયાવાચાપવત્તિયા;

વિપ્ફન્દઘટ્ટનાહેતુ, ચિત્તાનુપરિવત્તકો.

૫૩૫. સ વિકારવિસેસોયં, વિઞ્ઞત્તીતિ પકાસિતો;

વિઞ્ઞાપેતીતિ કાયેન, વાચાય ચ વિચિન્તિતં.

૫૩૬. વાયોપથવાધિકાનં, ભૂતાનમિતિ કેચન;

પવુત્તા તાદિના કાય-પરિગ્ગહસુખાય યા.

૫૩૭. કાયો યસ્સાનુભાવેન,

સહાભોગોવ ખાયતિ;

યં નિરોધા પરાભૂતો,

સેતિ નિચ્ચેતનો યથા.

૫૩૮. લોકે પપઞ્ચા વત્તન્તિ, બહુધા યાય નિમ્મિતા;

કપ્પેન્તિ કાયમત્તાનં, બાલા યાય ચ વઞ્ચિતા.

૫૩૯. સાયં કાયવચીકમ્મ-દ્વારભાવેન લક્ખિતા;

બ્યાપારઘટ્ટનાહેતુ-વિકારાકારલક્ખણા.

૫૪૦. કાયવાચાઅધિપ્પાય-પકાસનરસા તથા;

કાયવિપ્ફન્દઘટ્ટન-હેતુભાવેન ગય્હતિ.

૫૪૧. લહુતા પન રૂપાનં, અદન્ધાકારલક્ખણા;

અવિત્થાનરસા સલ્લ-હુકવુત્તીતિ ગય્હતિ.

૫૪૨. મુદુતાપિ ચ રૂપાનં, કક્ખળાભાવલક્ખણા;

કિચ્ચાવિરુજ્ઝનરસા, અનુકુલ્યન્તિ ગય્હતિ.

૫૪૩. કમ્મઞ્ઞતા ચ રૂપાનં, અલંકિચ્ચસ્સ લક્ખણા;

પવત્તિસમ્પત્તિરસા, યોગ્ગભાવોતિ ગય્હતિ.

૫૪૪. સપ્પાયમુતુમાહારં, લદ્ધા ચિત્તમનામયં;

લહૂ મુદુ ચ કમ્મઞ્ઞં, યદા રૂપં પવત્તતિ.

૫૪૫. તથા પવત્તરૂપસ્સ, પવત્તાકારભેદિતં;

લહુતાદિત્તયમ્પેતં, સહવુત્તિ તદા ભવે.

૫૪૬. સપ્પાયપટિવેધાય, પટિપત્તુપકારિકા;

સાકારા રૂપસમ્પત્તિ, પઞ્ઞત્તેવં મહેસિના.

૫૪૭. રૂપસ્સોપચયો નામ, રૂપસ્સાચયલક્ખણો;

રૂપુમ્મુજ્જાપનરસો, પારિપૂરીતિ ગય્હતિ.

૫૪૮. પવત્તિલક્ખણા રૂપ-સન્તતીતિ પકાસિતા;

અનુપ્પબન્ધનરસા, અવિચ્છેદોતિ ગય્હતિ.

૫૪૯. રૂપમાચયરૂપેન, જાયતિચ્ચુપરૂપરિ;

પેક્ખતોપચાયાકારા, જાતિ ગય્હતિ યોગિના.

૫૫૦. અનુપ્પબન્ધાકારેન, જાયતીતિ સમેક્ખતો;

તદાયં સન્તતાકારા, સમુપટ્ઠાસિ ચેતસિ.

૫૫૧. એવમાભોગભેદેન, જાતિરૂપં દ્વિધા કતં;

અત્થૂપલદ્ધિભાવેન, જાયન્તં વાથ કેવલં.

૫૫૨. રૂપવિવિત્તમોકાસં, પુરક્ખત્તેન ચીયતિ;

અભાવા પન ભાવાય, પવત્તમિતિ સન્તતિ.