૨૨. બાવીસતિમો પરિચ્છેદો
ઞાણદસ્સનવિસુદ્ધિનિદ્દેસો
૧૩૧૯. ઇતો પરં તુ ભિક્ખુસ્સ, હોતિ ગોત્રભુમાનસં;
આવજ્જનિયઠાનત્તા, મગ્ગચિત્તસ્સ તં પન.
૧૩૨૦. ન ચપ્પટિપદાઞાણ-દસ્સનં વા તથેવ ચ;
ઞાણદસ્સનસુદ્ધિં વા, ભજતે ન કુદાચનં.
૧૩૨૧. ઉભિન્નમન્તરા એતં, અબ્બોહારિકમેવ તં;
વિપસ્સનાય સોતસ્મિં, પતિતત્તા વિપસ્સના.
૧૩૨૨. પોથુજ્જનિકગોત્તં વા, અભિભુય્ય પવત્તિતો;
ગોત્તં વુચ્ચતિ નિબ્બાનં, તતો ભવતિ ગોત્રભુ.
૧૩૨૩. ઞાણં ચતૂસુ મગ્ગેસુ, ઞાણદસ્સનસુદ્ધિકં;
તત્થ તં પઠમં મગ્ગં, સમ્પાદેતું પનિચ્છતા.
૧૩૨૪. અઞ્ઞં કિઞ્ચિપિ કાતબ્બં, ભિક્ખુના તેન નત્થિ તં;
યઞ્હિ તેન ચ કાતબ્બં, સિયા તં કતમેવ તુ.
૧૩૨૫. અનુલોમાવસાનઞ્હિ, સૂરં તિક્ખં વિપસ્સનં;
ઉપ્પાદેન્તેન તં સબ્બં, કતમેવ ચ યોગિના.
૧૩૨૬. તસ્સાનુલોમઞાણસ્સ, અન્તે તુ અનિમિત્તકં;
વિસઙ્ખારં નિરોધઞ્ચ, નિબ્બાનં અમતં પદં.
૧૩૨૭. ગોચરં કુરુમાનં તં, નિબ્બાનારમ્મણે પન;
પઠમાવજ્જનઞ્ચેવ, પઠમાભોગતાપિ ચ.
૧૩૨૮. મગ્ગસ્સાનન્તરાદીહિ, પચ્ચયેહિ પનચ્છહિ;
તસ્સ પચ્ચયભાવઞ્ચ, સાધયન્તં તતો પન.
૧૩૨૯. વિપસ્સનાય મુદ્ધઞ્હિ, સિખાપત્તાય તાય તં;
ઉપ્પજ્જતિ અનાવત્તં-રમ્મણં તસ્સ ગોત્રભુ.
૧૩૩૦. એકેનાવજ્જનેનેવ, એકિસ્સાયેવ વીથિયા;
નાનારમ્મણતા ચાનુ-લોમગોત્રભુચેતસં.
૧૩૩૧. ઠત્વા આવજ્જનટ્ઠાને, તમનાવજ્જનમ્પિ ચ;
મગ્ગસ્સ પન તં સઞ્ઞં, દત્વા વિય નિરુજ્ઝતિ.
૧૩૩૨. મગ્ગોપિ તેન તં દિન્નં, અમુઞ્ચિત્વાવ સઞ્હિતં;
તં ઞાણમનુબન્ધન્તો, જાયતે તદનન્તરં.
૧૩૩૩. કદાચિપિ અનિબ્બિદ્ધપુબ્બં મગ્ગો પનેસ હિ;
લોભં દોસઞ્ચ મોહઞ્ચ, વિદ્ધંસન્તોવ જાયતિ.
૧૩૩૪. ન કેવલમયં મગ્ગો, દોસનાસનમેવ ચ;
કરોતિ અથ ખોપાયદ્વારાનિપિ પિધેતિ ચ.
૧૩૩૫. અનામતગ્ગસંસારવટ્ટદુક્ખમહોદધિં;
અપારમતિઘોરઞ્ચ, સોસેતિ ચ અસેસતો.
૧૩૩૬. મિચ્છામગ્ગં પનટ્ઠઙ્ગં, જાયમાનો ચ ઉજ્ઝતિ;
સબ્બવેરભયાનેત્થ, નિચ્ચં વૂપસમેતિ ચ.
૧૩૩૭. બુદ્ધસ્સોરસપુત્તત્તં, ઉપનેતિ નયં પન;
આનિસંસે અનેકેપિ, પવત્તયતિ યોગિનો.
૧૩૩૮. દાયકેનાનિસંસાનં, અનેકેસમનેન ચ;
આદિમગ્ગેન સંયુત્તં, ઞાણન્તિ ઞાણદસ્સનં.
પઠમમગ્ગઞાણં.
૧૩૩૯. તસ્સેવાનન્તરં તસ્સ, વિપાકા દ્વેપિ તીણિ વા;
ફલચિત્તાનિ જાયન્તે, ન જાયન્તે તતો પરં.
૧૩૪૦. કેચિ એકઞ્ચ દ્વે તીણિ, ચત્તારીતિ વદન્તિ તુ;
ન પનેતં ગહેતબ્બં, અજાનિત્વા વદન્તિ તે.
૧૩૪૧. એકસ્સાસેવનં નત્થિ, તસ્મા દ્વે અનુલોમકા;
તેહિ આસેવનં લદ્ધા, તતિયં હોતિ ગોત્રભુ.
૧૩૪૨. ચતુત્થં મગ્ગચિત્તં તુ,
તસ્મા તીણિ ફલાનિ હિ;
અનુલોમા તયો હોન્તિ,
ચતુત્થં હોતિ ગોત્રભુ.
૧૩૪૩. પઞ્ચમં મગ્ગચિત્તઞ્ચ, ફલાનિ દ્વે તતો પન;
સત્તચિત્તપરમાવ, એકાવજ્જનવીથિ હિ.
૧૩૪૪. એત્તાવતા પનેસો હિ, સોતાપન્નોતિ વુચ્ચતિ;
ફલસ્સ પરિયોસાને, ભવઙ્ગોત્તરણં સિયા.
૧૩૪૫. તતો ભવઙ્ગં છિન્દિત્વા, મગ્ગપેક્ખનહેતુકં;
ઉપ્પજ્જતિ મનોદ્વારે, આવજ્જનમનો પન.
૧૩૪૬. તસ્મિં નિરુદ્ધે મગ્ગસ્સ, પચ્ચવેક્ખણસઞ્ઞિતા;
જવનાનિ હિ જાયન્તે, સત્તેવ પટિપાટિયા.
૧૩૪૭. એસેવ ચ નયો ઞેય્યો, ફલાદીનમ્પિ પેક્ખને;
પચ્ચવેક્ખણઞાણાનિ, ભવન્તેકૂનવીસતિ.
૧૩૪૮. મગ્ગો ફલં પહીના ચ, કિલેસા અવસિટ્ઠકા;
નિબ્બાનઞ્ચેતિ પઞ્ચેતે, પચ્ચવેક્ખણભૂમિયો.
૧૩૪૯. એવં સો પચ્ચવેક્ખિત્વા, સોતાપન્નોપપત્તિયા;
યોગમારભતે ધીરો, દુતિયાય ચ ભૂમિયા.
૧૩૫૦. ખન્ધપઞ્ચકસઙ્ખાતં, તં સઙ્ખારગતં પુન;
અનિચ્ચં દુક્ખમનત્તાતિ, ઞાણેન પરિમજ્જતિ.
૧૩૫૧. તતો વિપસ્સનાવીથિ-મોગાહતિ ચ તાવદે;
તસ્સેવં પટિપન્નસ્સ, હેટ્ઠા વુત્તનયેન તુ.
૧૩૫૨. તતો સઙ્ખારુપેક્ખાય, અવસાને તથેવ ચ;
એકાવજ્જનવારસ્મિં, ગોત્રભુસ્સ અનન્તરં.
૧૩૫૩. બ્યાપાદકામરાગાનં, તનુભાવં તુ સાધયં;
સકદાગામિમગ્ગોયં, જાયતે દુતિયો પન.
દુતિયમગ્ગઞાણં.
૧૩૫૪. ઇમસ્સાપિ ચ ઞાણસ્સ, હેટ્ઠા વુત્તનયેનિધ;
ફલચિત્તાનિ ઞેય્યાનિ, વિઞ્ઞુના દ્વેપિ તીણિ વા.
૧૩૫૫. એત્તાવતા પનેસો હિ, સકદાગામિ નામયં;
સકિદેવ ઇમં લોકં, આગન્ત્વાન્તકરો ભવે.
૧૩૫૬. હેટ્ઠા વુત્તનયેનેવ, પઞ્ચધા પચ્ચવેક્ખણં;
એવં સો પચ્ચવેક્ખિત્વા, સકદાગામિપત્તિયા.
૧૩૫૭. યોગમારભતે ધીરો, તતિયાય ચ ભૂમિયા;
બ્યાપાદકામરાગાનં, પહાનાય ચ પણ્ડિતો.
૧૩૫૮. ખન્ધપઞ્ચકસઙ્ખાતં, તં સઙ્ખારગતં પન;
અનિચ્ચં દુક્ખમનત્તાતિ, ઞાણેન પરિમજ્જતિ.
૧૩૫૯. તતો વિપસ્સનાવીથિ-મોગાહતિ ચ તાવદે;
તસ્સેવં પટિપન્નસ્સ, હેટ્ઠા વુત્તનયેન તુ.
૧૩૬૦. તતો સઙ્ખારુપેક્ખાય, અવસાને તથેવ ચ;
એકાવજ્જનવીથિમ્હિ, ગોત્રભુસ્સ અનન્તરં.
૧૩૬૧. બ્યાપાદકામરાગાનં, મૂલઘાતં તુ સાધયં;
તસ્સાનાગામિમગ્ગોયં, જાયતે તતિયો પન.
તતિયમગ્ગઞાણં.
૧૩૬૨. ઇમસ્સાપિ ચ ઞાણસ્સ, હેટ્ઠા વુત્તનયેનિધ;
પવત્તિ ફલચિત્તાનં, વેદિતબ્બા વિભાવિના.
૧૩૬૩. એત્તાવતા પનેસોપિ, હોતિનાગામિ નામયં;
તત્થેવ પરિનિબ્બાયી, અનાવત્તિસભાવતો.
૧૩૬૪. હેટ્ઠા વુત્તનયેનેવ, પઞ્ચધા પચ્ચવેક્ખણં;
એવં સો પચ્ચવેક્ખિત્વા, અનાગામિરિયસાવકો.
૧૩૬૫. યોગમારભતે ધીરો, ચતુત્થાય ચ ભૂમિયા;
પત્તિયારૂપરાગાદિ-પહાનાય ચ પણ્ડિતો.
૧૩૬૬. તથેવ સઙ્ખારગતં, અનિચ્ચાદિવસેન સો;
પરિવત્તતિ ઞાણેન, તથેવ પરિમજ્જતિ.
૧૩૬૭. તતો વિપસ્સનાવીથિ-મોગાહતિ ચ તાવદે;
તસ્સેવં પટિપન્નસ્સ, હેટ્ઠા વુત્તનયેન તુ.
૧૩૬૮. તતો સઙ્ખારુપેક્ખાય, અવસાને તથેવ ચ;
એકાવજ્જનવારસ્મિં, ગોત્રભુસ્સ અનન્તરં.
૧૩૬૯. તસ્સારહત્તમગ્ગોયં,
જાયતે તુ તતો પરં;
રૂપરાગાદિદોસાનં,
વિદ્ધંસાય કરો પન.
ચતુત્થમગ્ગઞાણં.
૧૩૭૦. ઇમસ્સાપિ ચ ઞાણસ્સ, હેટ્ઠા વુત્તનયેનિધ;
પવત્તિ ફલચિત્તાનં, વેદિતબ્બા વિભાવિના.
૧૩૭૧. એત્તાવતા પનેસો હિ,
અરહા નામ અટ્ઠમો;
અરિયો પુગ્ગલો હોતિ,
મહાખીણાસવો અયં.
૧૩૭૨. અનુપ્પત્તસદત્થો ચ,
ખીણસંયોજનો મુનિ;
સદેવકસ્સ લોકસ્સ,
દક્ખિણેય્યો અનુત્તરો.
૧૩૭૩. એત્તાવતા ચતસ્સોપિ, ઞાણદસ્સનસુદ્ધિયો;
હિતત્થાય ચ ભિક્ખૂનં, સઙ્ખેપેનેવ દસ્સિતા.
૧૩૭૪. સદ્ધેન સમ્મા પન ભાવનીયા,
અરિયાય પઞ્ઞાય ચ ભાવનાય;
વિસુદ્ધિકામેન તપોધનેન,
ભવક્ખયં પત્થયતા બુધેન.
ઇતિ અભિધમ્માવતારે ઞાણદસ્સનવિસુદ્ધિનિદ્દેસો નામ
બાવીસતિમો પરિચ્છેદો.