૧. પઠમરહોગતસુત્તં

૮૯૯. એવં મે સુતં – એકં સમયં આયસ્મા અનુરુદ્ધો સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. અથ ખો આયસ્મતો અનુરુદ્ધસ્સ રહોગતસ્સ પટિસલ્લીનસ્સ એવં ચેતસો પરિવિતક્કો ઉદપાદિ – ‘‘યેસં કેસઞ્ચિ ચત્તારો સતિપટ્ઠાના વિરદ્ધા, વિરદ્ધો તેસં અરિયો મગ્ગો સમ્મા દુક્ખક્ખયગામી. યેસં કેસઞ્ચિ ચત્તારો સતિપટ્ઠાના આરદ્ધા, આરદ્ધો તેસં અરિયો મગ્ગો સમ્મા દુક્ખક્ખયગામી’’તિ.

અથ ખો આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો આયસ્મતો અનુરુદ્ધસ્સ ચેતસા ચેતોપરિવિતક્કમઞ્ઞાય – સેય્યથાપિ નામ બલવા પુરિસો સમિઞ્જિતં વા બાહં પસારેય્ય, પસારિતં વા બાહં સમિઞ્જેય્ય, એવમેવ – આયસ્મતો અનુરુદ્ધસ્સ સમ્મુખે પાતુરહોસિ. અથ ખો આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો આયસ્મન્તં અનુરુદ્ધં એતદવોચ – ‘‘કિત્તાવતા નુ ખો, આવુસો અનુરુદ્ધ, ભિક્ખુનો ચત્તારો સતિપટ્ઠાના આરદ્ધા હોન્તી’’તિ?

‘‘ઇધાવુસો, ભિક્ખુ અજ્ઝત્તં કાયે સમુદયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ, અજ્ઝત્તં કાયે વયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ, અજ્ઝત્તં કાયે સમુદયવયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ આતાપી સમ્પજાનો સતિમા, વિનેય્ય લોકે અભિજ્ઝાદોમનસ્સં. બહિદ્ધા કાયે સમુદયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ, બહિદ્ધા કાયે વયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ, બહિદ્ધા કાયે સમુદયવયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ આતાપી સમ્પજાનો સતિમા, વિનેય્ય લોકે અભિજ્ઝાદોમનસ્સં. અજ્ઝત્તબહિદ્ધા કાયે સમુદયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ, અજ્ઝત્તબહિદ્ધા કાયે વયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ, અજ્ઝત્તબહિદ્ધા કાયે સમુદયવયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ આતાપી સમ્પજાનો સતિમા, વિનેય્ય લોકે અભિજ્ઝાદોમનસ્સં.

‘‘સો સચે આકઙ્ખતિ – ‘અપ્પટિકૂલે પટિકૂલસઞ્ઞી વિહરેય્ય’ન્તિ, પટિકૂલસઞ્ઞી તત્થ વિહરતિ; સચે આકઙ્ખતિ – ‘પટિકૂલે અપ્પટિકૂલસઞ્ઞી વિહરેય્ય’ન્તિ, અપ્પટિકૂલસઞ્ઞી તત્થ વિહરતિ; સચે આકઙ્ખતિ – ‘અપ્પટિકૂલે ચ પટિકૂલે ચ પટિકૂલસઞ્ઞી વિહરેય્ય’ન્તિ, પટિકૂલસઞ્ઞી તત્થ વિહરતિ; સચે આકઙ્ખતિ – ‘પટિકૂલે ચ અપ્પટિકૂલે ચ અપ્પટિકૂલસઞ્ઞી વિહરેય્ય’ન્તિ, અપ્પટિકૂલસઞ્ઞી તત્થ વિહરતિ; સચે આકઙ્ખતિ – ‘અપ્પટિકૂલઞ્ચ પટિકૂલઞ્ચ તદુભયં અભિનિવજ્જેત્વા ઉપેક્ખકો વિહરેય્યં સતો સમ્પજાનો’તિ, ઉપેક્ખકો તત્થ વિહરતિ સતો સમ્પજાનો.

‘‘અજ્ઝત્તં વેદનાસુ સમુદયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ, અજ્ઝત્તં વેદનાસુ વયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ, અજ્ઝત્તં વેદનાસુ સમુદયવયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ આતાપી સમ્પજાનો સતિમા, વિનેય્ય લોકે અભિજ્ઝાદોમનસ્સં. બહિદ્ધા વેદનાસુ સમુદયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ, બહિદ્ધા વેદનાસુ વયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ, બહિદ્ધા વેદનાસુ સમુદયવયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ આતાપી સમ્પજાનો સતિમા, વિનેય્ય લોકે અભિજ્ઝાદોમનસ્સં. અજ્ઝત્તબહિદ્ધા વેદનાસુ સમુદયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ, અજ્ઝત્તબહિદ્ધા વેદનાસુ વયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ, અજ્ઝત્તબહિદ્ધા વેદનાસુ સમુદયવયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ આતાપી સમ્પજાનો સતિમા, વિનેય્ય લોકે અભિજ્ઝાદોમનસ્સં.

‘‘અજ્ઝત્તં ચિત્તે…પે… બહિદ્ધા ચિત્તે…પે… અજ્ઝત્તબહિદ્ધા ચિત્તે સમુદયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ… અજ્ઝત્તબહિદ્ધા ચિત્તે વયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ… અજ્ઝત્તબહિદ્ધા ચિત્તે સમુદયવયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ આતાપી…પે… અભિજ્ઝાદોમનસ્સં.

‘‘સો સચે આકઙ્ખતિ – ‘અપ્પટિકૂલે પટિકૂલસઞ્ઞી વિહરેય્ય’ન્તિ, પટિકૂલસઞ્ઞી તત્થ વિહરતિ…પે… ઉપેક્ખકો તત્થ વિહરતિ સતો સમ્પજાનો.

‘‘અજ્ઝત્તં ધમ્મેસુ…પે… બહિદ્ધા ધમ્મેસુ…પે… અજ્ઝત્તબહિદ્ધા ધમ્મેસુ સમુદયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ… અજ્ઝત્તબહિદ્ધા ધમ્મેસુ વયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ… અજ્ઝત્તબહિદ્ધા ધમ્મેસુ સમુદયવયધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ આતાપી સમ્પજાનો સતિમા, વિનેય્ય લોકે અભિજ્ઝાદોમનસ્સં.

‘‘સો સચે આકઙ્ખતિ – ‘અપ્પટિકૂલે પટિકૂલસઞ્ઞી વિહરેય્ય’ન્તિ, પટિકૂલસઞ્ઞી તત્થ વિહરતિ…પે… ઉપેક્ખકો તત્થ વિહરતિ સતો સમ્પજાનો. એત્તાવતા ખો, આવુસો, ભિક્ખુનો ચત્તારો સતિપટ્ઠાના આરદ્ધા હોન્તી’’તિ. પઠમં.