૭. મક્કટસુત્તં
૩૭૩. ‘‘અત્થિ, ભિક્ખવે, હિમવતો પબ્બતરાજસ્સ દુગ્ગા વિસમા દેસા, યત્થ નેવ મક્કટાનં ચારી ન મનુસ્સાનં. અત્થિ, ભિક્ખવે, હિમવતો પબ્બતરાજસ્સ દુગ્ગા વિસમા દેસા, યત્થ મક્કટાનઞ્હિ ખો ચારી, ન મનુસ્સાનં. અત્થિ, ભિક્ખવે, હિમવતો પબ્બતરાજસ્સ સમા ભૂમિભાગા રમણીયા, યત્થ મક્કટાનઞ્ચેવ ચારી મનુસ્સાનઞ્ચ. તત્ર, ભિક્ખવે, લુદ્દા મક્કટવીથીસુ લેપં ઓડ્ડેન્તિ મક્કટાનં બાધનાય.
‘‘તત્ર, ભિક્ખવે, યે તે મક્કટા અબાલજાતિકા અલોલજાતિકા, તે તં લેપં દિસ્વા આરકા પરિવજ્જન્તિ. યો પન સો હોતિ મક્કટો બાલજાતિકો લોલજાતિકો, સો તં લેપં ઉપસઙ્કમિત્વા હત્થેન ગણ્હાતિ. સો તત્થ બજ્ઝતિ. ‘હત્થં મોચેસ્સામી’તિ દુતિયેન હત્થેન ગણ્હાતિ. સો તત્થ બજ્ઝતિ. ‘ઉભો હત્થે મોચેસ્સામી’તિ પાદેન ગણ્હાતિ. સો તત્થ બજ્ઝતિ. ‘ઉભો હત્થે મોચેસ્સામિ પાદઞ્ચા’તિ દુતિયેન પાદેન ગણ્હાતિ. સો તત્થ બજ્ઝતિ. ‘ઉભો હત્થે મોચેસ્સામિ પાદે ચા’તિ તુણ્ડેન ગણ્હાતિ. સો તત્થ બજ્ઝતિ. એવઞ્હિ સો, ભિક્ખવે, મક્કટો પઞ્ચોડ્ડિતો થુનં સેતિ અનયં આપન્નો બ્યસનં આપન્નો યથાકામકરણીયો લુદ્દસ્સ. તમેનં, ભિક્ખવે, લુદ્દો વિજ્ઝિત્વા તસ્મિંયેવ કટ્ઠકતઙ્ગારે [તસ્મિંયેવ મક્કટં ઉદ્ધરિત્વા (સી. સ્યા.)] અવસ્સજ્જેત્વા યેન કામં પક્કમતિ. એવં સો તં, ભિક્ખવે, હોતિ યો અગોચરે ચરતિ પરવિસયે.
‘‘તસ્માતિહ, ભિક્ખવે, મા અગોચરે ચરિત્થ પરવિસયે. અગોચરે, ભિક્ખવે, ચરતં પરવિસયે લચ્છતિ મારો ઓતારં, લચ્છતિ મારો આરમ્મણં. કો ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો અગોચરો પરવિસયો? યદિદં – પઞ્ચ કામગુણા. કતમે પઞ્ચ? ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યા રૂપા ઇટ્ઠા કન્તા મનાપા પિયરૂપા કામૂપસંહિતા રજનીયા, સોતવિઞ્ઞેય્યા સદ્દા…પે… ઘાનવિઞ્ઞેય્યા ગન્ધા… જિવ્હાવિઞ્ઞેય્યા રસા… કાયવિઞ્ઞેય્યા ફોટ્ઠબ્બા ઇટ્ઠા કન્તા મનાપા પિયરૂપા કામૂપસંહિતા રજનીયા. અયં, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો અગોચરો પરવિસયો.
‘‘ગોચરે, ભિક્ખવે, ચરથ સકે પેત્તિકે વિસયે. ગોચરે, ભિક્ખવે, ચરતં સકે પેત્તિકે વિસયે ન લચ્છતિ મારો ઓતારં, ન લચ્છતિ મારો આરમ્મણં. કો ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો ગોચરો સકો પેત્તિકો વિસયો? યદિદં – ચત્તારો સતિપટ્ઠાના. કતમે ચત્તારો? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ કાયે કાયાનુપસ્સી વિહરતિ આતાપી સમ્પજાનો સતિમા, વિનેય્ય લોકે અભિજ્ઝાદોમનસ્સં; વેદનાસુ…પે… ચિત્તે…પે… ધમ્મેસુ ધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ આતાપી સમ્પજાનો સતિમા, વિનેય્ય લોકે અભિજ્ઝાદોમનસ્સં. અયં, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો ગોચરો સકો પેત્તિકો વિસયો’’તિ. સત્તમં.