૫. આકાસાનઞ્ચાયતનપઞ્હાસુત્તં
૩૩૬. ‘‘‘આકાસાનઞ્ચાયતનં, આકાસાનઞ્ચાયતન’ન્તિ વુચ્ચતિ. કતમં નુ ખો આકાસાનઞ્ચાયતનન્તિ? તસ્સ મય્હં, આવુસો, એતદહોસિ – ‘ઇધ ભિક્ખુ સબ્બસો રૂપસઞ્ઞાનં સમતિક્કમા પટિઘસઞ્ઞાનં અત્થઙ્ગમા નાનત્તસઞ્ઞાનં અમનસિકારા અનન્તો આકાસોતિ આકાસાનઞ્ચાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. ઇદં વુચ્ચતિ આકાસાનઞ્ચાયતન’ન્તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, સબ્બસો રૂપસઞ્ઞાનં સમતિક્કમા પટિઘસઞ્ઞાનં અત્થઙ્ગમા નાનત્તસઞ્ઞાનં અમનસિકારા અનન્તો આકાસોતિ આકાસાનઞ્ચાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરામિ. તસ્સ મય્હં, આવુસો, ઇમિના વિહારેન વિહરતો રૂપસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ.
‘‘અથ ખો મં, આવુસો, ભગવા ઇદ્ધિયા ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચ – ‘મોગ્ગલ્લાન, મોગ્ગલ્લાન! મા, બ્રાહ્મણ, આકાસાનઞ્ચાયતનં પમાદો, આકાસાનઞ્ચાયતને ચિત્તં સણ્ઠપેહિ, આકાસાનઞ્ચાયતને ચિત્તં એકોદિં કરોહિ, આકાસાનઞ્ચાયતને ચિત્તં સમાદહા’તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, અપરેન સમયેન સબ્બસો રૂપસઞ્ઞાનં સમતિક્કમા પટિઘસઞ્ઞાનં અત્થઙ્ગમા નાનત્તસઞ્ઞાનં અમનસિકારા અનન્તો આકાસોતિ આકાસાનઞ્ચાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહાસિં. યઞ્હિ તં, આવુસો, સમ્મા વદમાનો વદેય્ય…પે… મહાભિઞ્ઞતં પત્તો’’તિ. પઞ્ચમં.