૬. વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનપઞ્હાસુત્તં

૩૩૭. ‘‘‘વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં, વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતન’ન્તિ વુચ્ચતિ. કતમં નુ ખો વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનન્તિ? તસ્સ મય્હં, આવુસો, એતદહોસિ – ‘ઇધ ભિક્ખુ સબ્બસો આકાસાનઞ્ચાયતનં સમતિક્કમ્મ અનન્તં વિઞ્ઞાણન્તિ વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. ઇદં વુચ્ચતિ વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતન’ન્તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, સબ્બસો આકાસાનઞ્ચાયતનં સમતિક્કમ્મ અનન્તં વિઞ્ઞાણન્તિ વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરામિ. તસ્સ મય્હં, આવુસો, ઇમિના વિહારેન વિહરતો આકાસાનઞ્ચાયતનસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ.

‘‘અથ ખો મં, આવુસો, ભગવા ઇદ્ધિયા ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચ – ‘મોગ્ગલ્લાન, મોગ્ગલ્લાન! મા, બ્રાહ્મણ, વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં પમાદો, વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતને ચિત્તં સણ્ઠપેહિ, વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતને ચિત્તં એકોદિં કરોહિ, વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતને ચિત્તં સમાદહા’તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, અપરેન સમયેન સબ્બસો આકાસાનઞ્ચાયતનં સમતિક્કમ્મ અનન્તં વિઞ્ઞાણન્તિ વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહાસિં. યઞ્હિ તં, આવુસો, સમ્મા વદમાનો વદેય્ય…પે… મહાભિઞ્ઞતં પત્તો’’તિ. છટ્ઠં.