૬. મોગ્ગલ્લાનસંયુત્તં

૧. પઠમઝાનપઞ્હાસુત્તં

૩૩૨. એકં સમયં આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તત્ર ખો આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘આવુસો, ભિક્ખવે’’તિ. ‘‘આવુસો’’તિ ખો તે ભિક્ખૂ આયસ્મતો મહામોગ્ગલ્લાનસ્સ પચ્ચસ્સોસું. આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો એતદવોચ –

‘‘ઇધ મય્હં, આવુસો, રહોગતસ્સ પટિસલ્લીનસ્સ એવં ચેતસો પરિવિતક્કો ઉદપાદિ – ‘પઠમં ઝાનં, પઠમં ઝાન’ન્તિ વુચ્ચતિ. કતમં નુ ખો પઠમં ઝાનન્તિ? તસ્સ મય્હં, આવુસો, એતદહોસિ – ‘ઇધ ભિક્ખુ વિવિચ્ચેવ કામેહિ વિવિચ્ચ અકુસલેહિ ધમ્મેહિ સવિતક્કં સવિચારં વિવેકજં પીતિસુખં પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. ઇદં વુચ્ચતિ પઠમં ઝાન’ન્તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, વિવિચ્ચેવ કામેહિ વિવિચ્ચ અકુસલેહિ ધમ્મેહિ સવિતક્કં સવિચારં વિવેકજં પીતિસુખં પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરામિ. તસ્સ મય્હં, આવુસો, ઇમિના વિહારેન વિહરતો કામસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ.

‘‘અથ ખો મં, આવુસો, ભગવા ઇદ્ધિયા ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચ – ‘મોગ્ગલ્લાન, મોગ્ગલ્લાન! મા, બ્રાહ્મણ, પઠમં ઝાનં પમાદો, પઠમે ઝાને ચિત્તં સણ્ઠપેહિ, પઠમે ઝાને ચિત્તં એકોદિં કરોહિ [એકોદિકરોહિ (પી.)], પઠમે ઝાને ચિત્તં સમાદહા’તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, અપરેન સમયેન વિવિચ્ચેવ કામેહિ વિવિચ્ચ અકુસલેહિ ધમ્મેહિ સવિતક્કં સવિચારં વિવેકજં પીતિસુખં પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહાસિં. યઞ્હિ તં, આવુસો, સમ્મા વદમાનો વદેય્ય – ‘સત્થારાનુગ્ગહિતો સાવકો મહાભિઞ્ઞતં પત્તો’તિ, મમં તં સમ્મા વદમાનો વદેય્ય – ‘સત્થારાનુગ્ગહિતો સાવકો મહાભિઞ્ઞતં પત્તો’’’તિ. પઠમં.

૨. દુતિયઝાનપઞ્હાસુત્તં

૩૩૩. ‘‘‘દુતિયં ઝાનં, દુતિયં ઝાન’ન્તિ વુચ્ચતિ. કતમં નુ ખો દુતિયં ઝાનન્તિ? તસ્સ મય્હં, આવુસો, એતદહોસિ – ‘ઇધ ભિક્ખુ વિતક્કવિચારાનં વૂપસમા અજ્ઝત્તં સમ્પસાદનં ચેતસો એકોદિભાવં અવિતક્કં અવિચારં સમાધિજં પીતિસુખં દુતિયં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. ઇદં વુચ્ચતિ દુતિયં ઝાન’ન્તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, વિતક્કવિચારાનં વૂપસમા અજ્ઝત્તં સમ્પસાદનં ચેતસો એકોદિભાવં અવિતક્કં અવિચારં સમાધિજં પીતિસુખં દુતિયં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરામિ. તસ્સ મય્હં, આવુસો, ઇમિના વિહારેન વિહરતો વિતક્કસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ.

‘‘અથ ખો મં, આવુસો, ભગવા ઇદ્ધિયા ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચ – ‘મોગ્ગલ્લાન, મોગ્ગલ્લાન! મા, બ્રાહ્મણ, દુતિયં ઝાનં પમાદો, દુતિયે ઝાને ચિત્તં સણ્ઠપેહિ, દુતિયે ઝાને ચિત્તં એકોદિં કરોહિ, દુતિયે ઝાને ચિત્તં સમાદહા’તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, અપરેન સમયેન વિતક્કવિચારાનં વૂપસમા અજ્ઝત્તં સમ્પસાદનં ચેતસો એકોદિભાવં અવિતક્કં અવિચારં સમાધિજં પીતિસુખં દુતિયં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહાસિં. યઞ્હિ તં, આવુસો, સમ્મા વદમાનો વદેય્ય – ‘સત્થારાનુગ્ગહિતો સાવકો મહાભિઞ્ઞતં પત્તો’તિ, મમં તં સમ્મા વદમાનો વદેય્ય – ‘સત્થારાનુગ્ગહિતો સાવકો મહાભિઞ્ઞતં પત્તો’’’તિ. દુતિયં.

૩. તતિયઝાનપઞ્હાસુત્તં

૩૩૪. ‘‘‘તતિયં ઝાનં, તતિયં ઝાન’ન્તિ વુચ્ચતિ. કતમં નુ ખો તતિયં ઝાનન્તિ? તસ્સ મય્હં, આવુસો, એતદહોસિ – ઇધ ભિક્ખુ પીતિયા ચ વિરાગા ઉપેક્ખકો ચ વિહરતિ સતો ચ સમ્પજાનો સુખઞ્ચ કાયેન પટિસંવેદેતિ, યં તં અરિયા આચિક્ખન્તિ – ‘ઉપેક્ખકો સતિમા સુખવિહારી’તિ તતિયં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. ઇદં વુચ્ચતિ તતિયં ઝાનન્તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, પીતિયા ચ વિરાગા ઉપેક્ખકો ચ વિહરામિ સતો ચ સમ્પજાનો સુખઞ્ચ કાયેન પટિસંવેદેમિ. યં તં અરિયા આચિક્ખન્તિ – ‘ઉપેક્ખકો સતિમા સુખવિહારી’તિ તતિયં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરામિ. તસ્સ મય્હં, આવુસો, ઇમિના વિહારેન વિહરતો પીતિસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ.

‘‘અથ ખો મં, આવુસો, ભગવા ઇદ્ધિયા ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચ – ‘મોગ્ગલ્લાન, મોગ્ગલ્લાન! મા, બ્રાહ્મણ, તતિયં ઝાનં પમાદો, તતિયે ઝાને ચિત્તં સણ્ઠપેહિ, તતિયે ઝાને ચિત્તં એકોદિં કરોહિ, તતિયે ઝાને ચિત્તં સમાદહા’તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, અપરેન સમયેન પીતિયા ચ વિરાગા ઉપેક્ખકો ચ વિહરામિ સતો ચ સમ્પજાનો સુખઞ્ચ કાયેન પટિસંવેદેમિ, યં તં અરિયા આચિક્ખન્તિ – ‘ઉપેક્ખકો સતિમા સુખવિહારી’તિ તતિયં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહાસિં. યઞ્હિ તં આવુસો સમ્મા વદમાનો વદેય્ય…પે… મહાભિઞ્ઞતં પત્તો’’તિ. તતિયં.

૪. ચતુત્થઝાનપઞ્હાસુત્તં

૩૩૫. ‘‘‘ચતુત્થં ઝાનં, ચતુત્થં ઝાન’ન્તિ વુચ્ચતિ. કતમં નુ ખો ચતુત્થં ઝાનન્તિ? તસ્સ મય્હં, આવુસો, એતદહોસિ – ‘ઇધ ભિક્ખુ સુખસ્સ ચ પહાના દુક્ખસ્સ ચ પહાના પુબ્બેવ સોમનસ્સદોમનસ્સાનં અત્થઙ્ગમા અદુક્ખમસુખં ઉપેક્ખાસતિપારિસુદ્ધિં ચતુત્થં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. ઇદં વુચ્ચતિ ચતુત્થં ઝાન’ન્તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, સુખસ્સ ચ પહાના દુક્ખસ્સ ચ પહાના પુબ્બેવ સોમનસ્સદોમનસ્સાનં અત્થઙ્ગમા અદુક્ખમસુખં ઉપેક્ખાસતિપારિસુદ્ધિં ચતુત્થં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરામિ. તસ્સ મય્હં, આવુસો, ઇમિના વિહારેન વિહરતો સુખસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ.

‘‘અથ ખો મં, આવુસો, ભગવા ઇદ્ધિયા ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચ – ‘મોગ્ગલ્લાન, મોગ્ગલ્લાન! મા, બ્રાહ્મણ, ચતુત્થં ઝાનં પમાદો, ચતુત્થે ઝાને ચિત્તં સણ્ઠપેહિ, ચતુત્થે ઝાને ચિત્તં એકોદિં કરોહિ, ચતુત્થે ઝાને ચિત્તં સમાદહા’તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, અપરેન સમયેન સુખસ્સ ચ પહાના દુક્ખસ્સ ચ પહાના પુબ્બેવ સોમનસ્સદોમનસ્સાનં અત્થઙ્ગમા અદુક્ખમસુખં ઉપેક્ખાસતિપારિસુદ્ધિં ચતુત્થં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહાસિં. યઞ્હિ તં, આવુસો, સમ્મા વદમાનો વદેય્ય…પે… મહાભિઞ્ઞતં પત્તો’’તિ. ચતુત્થં.

૫. આકાસાનઞ્ચાયતનપઞ્હાસુત્તં

૩૩૬. ‘‘‘આકાસાનઞ્ચાયતનં, આકાસાનઞ્ચાયતન’ન્તિ વુચ્ચતિ. કતમં નુ ખો આકાસાનઞ્ચાયતનન્તિ? તસ્સ મય્હં, આવુસો, એતદહોસિ – ‘ઇધ ભિક્ખુ સબ્બસો રૂપસઞ્ઞાનં સમતિક્કમા પટિઘસઞ્ઞાનં અત્થઙ્ગમા નાનત્તસઞ્ઞાનં અમનસિકારા અનન્તો આકાસોતિ આકાસાનઞ્ચાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. ઇદં વુચ્ચતિ આકાસાનઞ્ચાયતન’ન્તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, સબ્બસો રૂપસઞ્ઞાનં સમતિક્કમા પટિઘસઞ્ઞાનં અત્થઙ્ગમા નાનત્તસઞ્ઞાનં અમનસિકારા અનન્તો આકાસોતિ આકાસાનઞ્ચાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરામિ. તસ્સ મય્હં, આવુસો, ઇમિના વિહારેન વિહરતો રૂપસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ.

‘‘અથ ખો મં, આવુસો, ભગવા ઇદ્ધિયા ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચ – ‘મોગ્ગલ્લાન, મોગ્ગલ્લાન! મા, બ્રાહ્મણ, આકાસાનઞ્ચાયતનં પમાદો, આકાસાનઞ્ચાયતને ચિત્તં સણ્ઠપેહિ, આકાસાનઞ્ચાયતને ચિત્તં એકોદિં કરોહિ, આકાસાનઞ્ચાયતને ચિત્તં સમાદહા’તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, અપરેન સમયેન સબ્બસો રૂપસઞ્ઞાનં સમતિક્કમા પટિઘસઞ્ઞાનં અત્થઙ્ગમા નાનત્તસઞ્ઞાનં અમનસિકારા અનન્તો આકાસોતિ આકાસાનઞ્ચાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહાસિં. યઞ્હિ તં, આવુસો, સમ્મા વદમાનો વદેય્ય…પે… મહાભિઞ્ઞતં પત્તો’’તિ. પઞ્ચમં.

૬. વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનપઞ્હાસુત્તં

૩૩૭. ‘‘‘વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં, વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતન’ન્તિ વુચ્ચતિ. કતમં નુ ખો વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનન્તિ? તસ્સ મય્હં, આવુસો, એતદહોસિ – ‘ઇધ ભિક્ખુ સબ્બસો આકાસાનઞ્ચાયતનં સમતિક્કમ્મ અનન્તં વિઞ્ઞાણન્તિ વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. ઇદં વુચ્ચતિ વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતન’ન્તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, સબ્બસો આકાસાનઞ્ચાયતનં સમતિક્કમ્મ અનન્તં વિઞ્ઞાણન્તિ વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરામિ. તસ્સ મય્હં, આવુસો, ઇમિના વિહારેન વિહરતો આકાસાનઞ્ચાયતનસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ.

‘‘અથ ખો મં, આવુસો, ભગવા ઇદ્ધિયા ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચ – ‘મોગ્ગલ્લાન, મોગ્ગલ્લાન! મા, બ્રાહ્મણ, વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં પમાદો, વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતને ચિત્તં સણ્ઠપેહિ, વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતને ચિત્તં એકોદિં કરોહિ, વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતને ચિત્તં સમાદહા’તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, અપરેન સમયેન સબ્બસો આકાસાનઞ્ચાયતનં સમતિક્કમ્મ અનન્તં વિઞ્ઞાણન્તિ વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહાસિં. યઞ્હિ તં, આવુસો, સમ્મા વદમાનો વદેય્ય…પે… મહાભિઞ્ઞતં પત્તો’’તિ. છટ્ઠં.

૭. આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનપઞ્હાસુત્તં

૩૩૮. ‘‘‘આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં, આકિઞ્ચઞ્ઞાયતન’ન્તિ વુચ્ચતિ. કતમં નુ ખો આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનન્તિ? તસ્સ મય્હં, આવુસો, એતદહોસિ – ‘ઇધ ભિક્ખુ સબ્બસો વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં સમતિક્કમ્મ નત્થિ કિઞ્ચીતિ આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. ઇદં વુચ્ચતિ આકિઞ્ચઞ્ઞાયતન’ન્તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, સબ્બસો વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં સમતિક્કમ્મ નત્થિ કિઞ્ચીતિ આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરામિ. તસ્સ મય્હં, આવુસો, ઇમિના વિહારેન વિહરતો વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ.

‘‘અથ ખો મં, આવુસો, ભગવા ઇદ્ધિયા ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચ – ‘મોગ્ગલ્લાન, મોગ્ગલ્લાન! મા, બ્રાહ્મણ, આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં પમાદો, આકિઞ્ચઞ્ઞાયતને ચિત્તં સણ્ઠપેહિ, આકિઞ્ચઞ્ઞાયતને ચિત્તં એકોદિં કરોહિ, આકિઞ્ચઞ્ઞાયતને ચિત્તં સમાદહા’તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, અપરેન સમયેન સબ્બસો વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં સમતિક્કમ્મ નત્થિ કિઞ્ચીતિ આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહાસિં. યઞ્હિ તં, આવુસો, સમ્મા વદમાનો વદેય્ય…પે… મહાભિઞ્ઞતં પત્તો’’તિ. સત્તમં.

૮. નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનપઞ્હાસુત્તં

૩૩૯. ‘‘‘નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનં, નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતન’ન્તિ વુચ્ચતિ. કતમં નુ ખો નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનન્તિ? તસ્સ મય્હં, આવુસો, એતદહોસિ – ‘ઇધ ભિક્ખુ સબ્બસો આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં સમતિક્કમ્મ નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. ઇદં વુચ્ચતિ નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતન’ન્તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, સબ્બસો આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં સમતિક્કમ્મ નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરામિ. તસ્સ મય્હં, આવુસો, ઇમિના વિહારેન વિહરતો આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ.

‘‘અથ ખો મં, આવુસો, ભગવા ઇદ્ધિયા ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચ – ‘મોગ્ગલ્લાન, મોગ્ગલ્લાન! મા, બ્રાહ્મણ, નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનં પમાદો, નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતને ચિત્તં સણ્ઠપેહિ, નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતને ચિત્તં એકોદિં કરોહિ, નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતને ચિત્તં સમાદહા’તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, અપરેન સમયેન સબ્બસો આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં સમતિક્કમ્મ નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહાસિં. યઞ્હિ તં, આવુસો, સમ્મા વદમાનો વદેય્ય…પે… મહાભિઞ્ઞતં પત્તો’’તિ. અટ્ઠમં.

૯. અનિમિત્તપઞ્હાસુત્તં

૩૪૦. ‘‘‘અનિમિત્તો ચેતોસમાધિ, અનિમિત્તો ચેતોસમાધી’તિ વુચ્ચતિ. કતમો નુ ખો અનિમિત્તો ચેતોસમાધીતિ? તસ્સ મય્હં, આવુસો, એતદહોસિ – ‘ઇધ ભિક્ખુ સબ્બનિમિત્તાનં અમનસિકારા અનિમિત્તં ચેતોસમાધિં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. અયં વુચ્ચતિ અનિમિત્તો ચેતોસમાધી’તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, સબ્બનિમિત્તાનં અમનસિકારા અનિમિત્તં ચેતોસમાધિં ઉપસમ્પજ્જ વિહરામિ. તસ્સ મય્હં, આવુસો, ઇમિના વિહારેન વિહરતો નિમિત્તાનુસારિ વિઞ્ઞાણં હોતિ.

‘‘અથ ખો મં, આવુસો, ભગવા ઇદ્ધિયા ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચ – ‘મોગ્ગલ્લાન, મોગ્ગલ્લાન! મા, બ્રાહ્મણ, અનિમિત્તં ચેતોસમાધિં પમાદો, અનિમિત્તે ચેતોસમાધિસ્મિં ચિત્તં સણ્ઠપેહિ, અનિમિત્તે ચેતોસમાધિસ્મિં ચિત્તં એકોદિં કરોહિ, અનિમિત્તે ચેતોસમાધિસ્મિં ચિત્તં સમાદહા’તિ. સો ખ્વાહં, આવુસો, અપરેન સમયેન સબ્બનિમિત્તાનં અમનસિકારા અનિમિત્તં ચેતોસમાધિં ઉપસમ્પજ્જ વિહાસિં. યઞ્હિ તં, આવુસો, સમ્મા વદમાનો વદેય્ય – ‘સત્થારાનુગ્ગહિતો સાવકો મહાભિઞ્ઞતં પત્તો’તિ, મમં તં સમ્મા વદમાનો વદેય્ય – ‘સત્થારાનુગ્ગહિતો સાવકો મહાભિઞ્ઞતં પત્તો’’’તિ. નવમં.

૧૦. સક્કસુત્તં

૩૪૧. અથ ખો આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો – સેય્યથાપિ નામ બલવા પુરિસો સમિઞ્જિતં વા બાહં પસારેય્ય, પસારિતં વા બાહં સમિઞ્જેય્ય; એવમેવ – જેતવને અન્તરહિતો દેવેસુ તાવતિંસેસુ પાતુરહોસિ. અથ ખો સક્કો દેવાનમિન્દો પઞ્ચહિ દેવતાસતેહિ સદ્ધિં યેનાયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મન્તં મહામોગ્ગલ્લાનં અભિવાદેત્વા એકમન્તં અટ્ઠાસિ. એકમન્તં ઠિતં ખો સક્કં દેવાનમિન્દં આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો એતદવોચ –

‘‘સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, બુદ્ધસરણગમનં [બુદ્ધં સરણગમનં (સી.)] હોતિ. બુદ્ધસરણગમનહેતુ [બુદ્ધં સરણગમનહેતુ (સી.)] ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ. સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, ધમ્મસરણગમનં હોતિ. ધમ્મસરણગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ. સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, સઙ્ઘસરણગમનં હોતિ. સઙ્ઘસરણગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તી’’તિ.

‘‘સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, બુદ્ધસરણગમનં હોતિ. બુદ્ધસરણગમનહેતુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ. સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, ધમ્મસરણગમનં હોતિ. ધમ્મસરણગમનહેતુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ. સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, સઙ્ઘ…પે… સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તી’’તિ.

અથ ખો સક્કો દેવાનમિન્દો છહિ દેવતાસતેહિ સદ્ધિં…પે… અથ ખો સક્કો દેવાનમિન્દો સત્તહિ દેવતાસતેહિ સદ્ધિં…પે… અથ ખો સક્કો દેવાનમિન્દો અટ્ઠહિ દેવતાસતેહિ સદ્ધિં…પે… અથ ખો સક્કો દેવાનમિન્દો અસીતિયા દેવતાસહસ્સેહિ સદ્ધિં યેનાયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મન્તં મહામોગ્ગલ્લાનં અભિવાદેત્વા એકમન્તં અટ્ઠાસિ. એકમન્તં ઠિતં ખો સક્કં દેવાનમિન્દં આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો એતદવોચ –

‘‘સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, બુદ્ધસરણગમનં હોતિ. બુદ્ધસરણગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ. સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, ધમ્મસરણગમનં હોતિ. ધમ્મસરણગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ. સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, સઙ્ઘસરણગમનં હોતિ. સઙ્ઘસરણગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તી’’તિ.

‘‘સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, બુદ્ધસરણગમનં હોતિ. બુદ્ધસરણગમનહેતુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ. સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, ધમ્મસરણગમનં હોતિ…પે… સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, સઙ્ઘસરણગમનં હોતિ. સઙ્ઘસરણગમનહેતુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તી’’તિ.

અથ ખો સક્કો દેવાનમિન્દો પઞ્ચહિ દેવતાસતેહિ સદ્ધિં યેનાયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મન્તં મહામોગ્ગલ્લાનં અભિવાદેત્વા એકમન્તં અટ્ઠાસિ. એકમન્તં ઠિતં ખો સક્કં દેવાનમિન્દં આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો એતદવોચ –

‘‘સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, ધમ્મે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનં હોતિ – ‘સ્વાક્ખાતો ભગવતા ધમ્મો સન્દિટ્ઠિકો અકાલિકો એહિપસ્સિકો ઓપનેય્યિકો પચ્ચત્તં વેદિતબ્બો વિઞ્ઞૂહી’તિ. ધમ્મે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ.

‘‘સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, સઙ્ઘે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનં હોતિ – ‘સુપ્પટિપન્નો ભગવતો સાવકસઙ્ઘો, ઉજુપ્પટિપન્નો ભગવતો સાવકસઙ્ઘો, ઞાયપ્પટિપન્નો ભગવતો સાવકસઙ્ઘો, સામીચિપ્પટિપન્નો ભગવતો સાવકસઙ્ઘો, યદિદં ચત્તારિ પુરિસયુગાનિ અટ્ઠ પુરિસપુગ્ગલા એસ ભગવતો સાવકસઙ્ઘો આહુનેય્યો પાહુનેય્યો દક્ખિણેય્યો અઞ્જલિકરણીયો અનુત્તરં પુઞ્ઞક્ખેત્તં લોકસ્સા’તિ. સઙ્ઘે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ.

‘‘સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, બુદ્ધે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનં હોતિ – ‘ઇતિપિ સો…પે… સત્થા દેવમનુસ્સાનં બુદ્ધો ભગવા’તિ. બુદ્ધે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનહેતુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ.

‘‘સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, ધમ્મે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનં હોતિ – ‘સ્વાક્ખાતો ભગવતા ધમ્મો…પે… પચ્ચત્તં વેદિતબ્બો વિઞ્ઞૂહી’તિ. ધમ્મે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનહેતુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ.

‘‘સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, સઙ્ઘે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનં હોતિ – ‘સુપ્પટિપન્નો ભગવતો સાવકસઙ્ઘો…પે… અનુત્તરં પુઞ્ઞક્ખેત્તં લોકસ્સા’તિ. સઙ્ઘે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનહેતુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ.

અથ ખો સક્કો દેવાનમિન્દો છહિ દેવતાસતેહિ સદ્ધિં…પે…. અથ ખો સક્કો દેવાનમિન્દો સત્તહિ દેવતાસતેહિ સદ્ધિં…પે…. અથ ખો સક્કો દેવાનમિન્દો અટ્ઠહિ દેવતાસતેહિ સદ્ધિં…પે…. અથ ખો સક્કો દેવાનમિન્દો અસીતિયા દેવતાસહસ્સેહિ સદ્ધિં યેનાયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મન્તં મહામોગ્ગલ્લાનં અભિવાદેત્વા એકમન્તં અટ્ઠાસિ. એકમન્તં ઠિતં ખો સક્કં દેવાનમિન્દં આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો એતદવોચ –

‘‘સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, બુદ્ધે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનં હોતિ – ‘ઇતિપિ સો ભગવા…પે… સત્થા દેવમનુસ્સાનં બુદ્ધો ભગવા’તિ. બુદ્ધે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ.

‘‘સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, ધમ્મે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનં હોતિ – ‘સ્વાક્ખાતો ભગવતા ધમ્મો…પે… પચ્ચત્તં વેદિતબ્બો વિઞ્ઞૂહી’તિ. ધમ્મે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ.

‘‘સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, સઙ્ઘે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનં હોતિ – ‘સુપ્પટિપન્નો ભગવતો સાવકસઙ્ઘો…પે… અનુત્તરં પુઞ્ઞક્ખેત્તં લોકસ્સા’તિ. સઙ્ઘે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ.

‘‘સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, અરિયકન્તેહિ સીલેહિ સમન્નાગમનં હોતિ અખણ્ડેહિ…પે… સમાધિસંવત્તનિકેહિ. અરિયકન્તેહિ સીલેહિ સમન્નાગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તી’’તિ.

‘‘સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, બુદ્ધે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનં હોતિ – ‘ઇતિપિ સો ભગવા…પે… સત્થા દેવમનુસ્સાનં બુદ્ધો ભગવા’તિ. બુદ્ધે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનહેતુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ.

અથ ખો સક્કો દેવાનમિન્દો પઞ્ચહિ દેવતાસતેહિ સદ્ધિં યેનાયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો તેનુપસઙ્કમિ …પે… એકમન્તં ઠિતં ખો સક્કં દેવાનમિન્દં આયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો એતદવોચ –

‘‘સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, બુદ્ધસરણગમનં હોતિ. બુદ્ધસરણગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ. તે અઞ્ઞે દેવે દસહિ ઠાનેહિ અધિગણ્હન્તિ – દિબ્બેન આયુના, દિબ્બેન વણ્ણેન, દિબ્બેન સુખેન, દિબ્બેન યસેન, દિબ્બેન આધિપતેય્યેન, દિબ્બેહિ રૂપેહિ, દિબ્બેહિ સદ્દેહિ, દિબ્બેહિ ગન્ધેહિ, દિબ્બેહિ રસેહિ, દિબ્બેહિ ફોટ્ઠબ્બેહિ.

‘‘સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, ધમ્મસરણગમનં હોતિ. ધમ્મસરણગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ. તે અઞ્ઞે દેવે દસહિ ઠાનેહિ અધિગણ્હન્તિ – દિબ્બેન આયુના, દિબ્બેન વણ્ણેન, દિબ્બેન સુખેન, દિબ્બેન યસેન, દિબ્બેન આધિપતેય્યેન, દિબ્બેહિ રૂપેહિ, દિબ્બેહિ સદ્દેહિ, દિબ્બેહિ ગન્ધેહિ, દિબ્બેહિ રસેહિ, દિબ્બેહિ ફોટ્ઠબ્બેહિ.

‘‘સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, સઙ્ઘસરણગમનં હોતિ. સઙ્ઘસરણગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ. તે અઞ્ઞે દેવે દસહિ ઠાનેહિ અધિગણ્હન્તિ – દિબ્બેન આયુના, દિબ્બેન વણ્ણેન, દિબ્બેન સુખેન, દિબ્બેન યસેન, દિબ્બેન આધિપતેય્યેન, દિબ્બેહિ રૂપેહિ, દિબ્બેહિ સદ્દેહિ, દિબ્બેહિ ગન્ધેહિ, દિબ્બેહિ રસેહિ, દિબ્બેહિ ફોટ્ઠબ્બેહી’’તિ.

‘‘સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, બુદ્ધસરણગમનં હોતિ. બુદ્ધસરણગમનહેતુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ. તે અઞ્ઞે દેવે દસહિ ઠાનેહિ અધિગણ્હન્તિ – દિબ્બેન આયુના…પે… દિબ્બેહિ ફોટ્ઠબ્બેહિ.

‘‘સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, ધમ્મસરણગમનં હોતિ…પે….

‘‘સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, સઙ્ઘસરણગમનં હોતિ. સઙ્ઘસરણગમનહેતુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ. તે અઞ્ઞે દેવે દસહિ ઠાનેહિ અધિગણ્હન્તિ – દિબ્બેન આયુના, દિબ્બેન વણ્ણેન, દિબ્બેન સુખેન, દિબ્બેન યસેન, દિબ્બેન આધિપતેય્યેન, દિબ્બેહિ રૂપેહિ, દિબ્બેહિ સદ્દેહિ, દિબ્બેહિ ગન્ધેહિ, દિબ્બેહિ રસેહિ, દિબ્બેહિ ફોટ્ઠબ્બેહી’’તિ.

‘‘સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, ધમ્મસરણગમનં હોતિ…પે….

‘‘સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, બુદ્ધસરણગમનં હોતિ…પે… સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, ધમ્મસરણગમનં હોતિ…પે… સાધુ ખો મારિસ મોગ્ગલ્લાન, સઙ્ઘસરણગમનં હોતિ. સઙ્ઘસરણગમનહેતુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ. તે અઞ્ઞે દેવે દસહિ ઠાનેહિ અધિગણ્હન્તિ – દિબ્બેન આયુના, દિબ્બેન વણ્ણેન, દિબ્બેન સુખેન, દિબ્બેન યસેન, દિબ્બેન આધિપતેય્યેન, દિબ્બેહિ રૂપેહિ, દિબ્બેહિ સદ્દેહિ, દિબ્બેહિ ગન્ધેહિ, દિબ્બેહિ રસેહિ, દિબ્બેહિ ફોટ્ઠબ્બેહી’’તિ.

‘‘સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, સઙ્ઘે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનં હોતિ – ‘સુપ્પટિપન્નો ભગવતો સાવકસઙ્ઘો…પે… લોકસ્સા’તિ. સઙ્ઘે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ…પે….

‘‘સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, સઙ્ઘે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનં હોતિ – ‘સુપ્પટિપન્નો ભગવતો સાવકસઙ્ઘો…પે… લોકસ્સા’તિ. સઙ્ઘે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનહેતુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ…પે….

‘‘સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, બુદ્ધે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનં હોતિ – ‘ઇતિપિ સો ભગવા અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો વિજ્જાચરણસમ્પન્નો સુગતો લોકવિદૂ અનુત્તરો પુરિસદમ્મસારથિ સત્થા દેવમનુસ્સાનં બુદ્ધો ભગવા’તિ. બુદ્ધે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ. તે અઞ્ઞે દેવે દસહિ ઠાનેહિ અધિગણ્હન્તિ – દિબ્બેન આયુના, દિબ્બેન વણ્ણેન, દિબ્બેન સુખેન, દિબ્બેન યસેન, દિબ્બેન આધિપતેય્યેન, દિબ્બેહિ રૂપેહિ, દિબ્બેહિ સદ્દેહિ, દિબ્બેહિ ગન્ધેહિ, દિબ્બેહિ રસેહિ, દિબ્બેહિ ફોટ્ઠબ્બેહિ.

‘‘સાધુ ખો, દેવાનમિન્દ, અરિયકન્તેહિ સીલેહિ સમન્નાગમનં હોતિ અખણ્ડેહિ અચ્છિદ્દેહિ અસબલેહિ અકમ્માસેહિ ભુજિસ્સેહિ વિઞ્ઞુપ્પસત્થેહિ અપરામટ્ઠેહિ સમાધિસંવત્તનિકેહિ. અરિયકન્તેહિ સીલેહિ સમન્નાગમનહેતુ ખો, દેવાનમિન્દ, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ. તે અઞ્ઞે દેવે દસહિ ઠાનેહિ અધિગણ્હન્તિ – દિબ્બેન આયુના, દિબ્બેન વણ્ણેન, દિબ્બેન સુખેન, દિબ્બેન યસેન, દિબ્બેન આધિપતેય્યેન, દિબ્બેહિ રૂપેહિ, દિબ્બેહિ સદ્દેહિ, દિબ્બેહિ ગન્ધેહિ, દિબ્બેહિ રસેહિ, દિબ્બેહિ ફોટ્ઠબ્બેહી’’તિ.

‘‘સાધુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, અરિયકન્તેહિ સીલેહિ સમન્નાગમનં હોતિ અખણ્ડેહિ…પે… સમાધિસંવત્તનિકેહિ. અરિયકન્તેહિ સીલેહિ સમન્નાગમનહેતુ ખો, મારિસ મોગ્ગલ્લાન, એવમિધેકચ્ચે સત્તા કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જન્તિ. તે અઞ્ઞે દેવે દસહિ ઠાનેહિ અધિગણ્હન્તિ – દિબ્બેન આયુના, દિબ્બેન વણ્ણેન, દિબ્બેન સુખેન, દિબ્બેન યસેન, દિબ્બેન આધિપતેય્યેન, દિબ્બેહિ રૂપેહિ, દિબ્બેહિ સદ્દેહિ, દિબ્બેહિ ગન્ધેહિ, દિબ્બેહિ રસેહિ, દિબ્બેહિ ફોટ્ઠબ્બેહી’’તિ. દસમં.

૧૧. ચન્દનસુત્તં

૩૪૨. અથ ખો ચન્દનો [નન્દનો (સી.)] દેવપુત્તો…પે….

અથ ખો સુયામો દેવપુત્તો…પે….

અથ ખો સન્તુસિતો દેવપુત્તો…પે….

અથ ખો સુનિમ્મિતો દેવપુત્તો…પે….

અથ ખો વસવત્તિ દેવપુત્તો…પે….

(યથા સક્કસુત્તં તથા ઇમે પઞ્ચ પેય્યાલા વિત્થારેતબ્બા). એકાદસમં.

મોગ્ગલ્લાનસંયુત્તં સમત્તં.