૧. અવિજ્જાપહાનસુત્તં

૫૩. સાવત્થિનિદાનં. અથ ખો અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો સો ભિક્ખુ ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘કથં નુ ખો, ભન્તે, જાનતો કથં પસ્સતો અવિજ્જા પહીયતિ, વિજ્જા ઉપ્પજ્જતી’’તિ?

‘‘ચક્ખું ખો, ભિક્ખુ, અનિચ્ચતો જાનતો પસ્સતો અવિજ્જા પહીયતિ, વિજ્જા ઉપ્પજ્જતિ. રૂપે અનિચ્ચતો જાનતો પસ્સતો અવિજ્જા પહીયતિ, વિજ્જા ઉપ્પજ્જતિ. ચક્ખુવિઞ્ઞાણં… ચક્ખુસમ્ફસ્સં… યમ્પિદં ચક્ખુસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તમ્પિ અનિચ્ચતો જાનતો પસ્સતો અવિજ્જા પહીયતિ, વિજ્જા ઉપ્પજ્જતિ. સોતં… ઘાનં… જિવ્હં… કાયં… મનં અનિચ્ચતો જાનતો પસ્સતો અવિજ્જા પહીયતિ, વિજ્જા ઉપ્પજ્જતિ. ધમ્મે … મનોવિઞ્ઞાણં… મનોસમ્ફસ્સં… યમ્પિદં મનોસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તમ્પિ અનિચ્ચતો જાનતો પસ્સતો અવિજ્જા પહીયતિ, વિજ્જા ઉપ્પજ્જતિ. એવં ખો, ભિક્ખુ, જાનતો એવં પસ્સતો અવિજ્જા પહીયતિ, વિજ્જા ઉપ્પજ્જતી’’તિ. પઠમં.