૧૦. ઉપસ્સટ્ઠસુત્તં

૫૨. ‘‘સબ્બં, ભિક્ખવે, ઉપસ્સટ્ઠં [ઉપસટ્ઠં (ક.)]. કિઞ્ચ, ભિક્ખવે, સબ્બં ઉપસ્સટ્ઠં? ચક્ખુ, ભિક્ખવે, ઉપસ્સટ્ઠં, રૂપા ઉપસ્સટ્ઠા, ચક્ખુવિઞ્ઞાણં ઉપસ્સટ્ઠં, ચક્ખુસમ્ફસ્સો ઉપસ્સટ્ઠો. યમ્પિદં ચક્ખુસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તમ્પિ ઉપસ્સટ્ઠં…પે… જિવ્હા ઉપસ્સટ્ઠા, રસા ઉપસ્સટ્ઠા, જિવ્હાવિઞ્ઞાણં ઉપસ્સટ્ઠં, જિવ્હાસમ્ફસ્સો ઉપસ્સટ્ઠો. યમ્પિદં જિવ્હાસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તમ્પિ ઉપસ્સટ્ઠં. કાયો ઉપસ્સટ્ઠો… મનો ઉપસ્સટ્ઠો, ધમ્મા ઉપસ્સટ્ઠા, મનોવિઞ્ઞાણં ઉપસ્સટ્ઠં, મનોસમ્ફસ્સો ઉપસ્સટ્ઠો. યમ્પિદં મનોસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તમ્પિ ઉપસ્સટ્ઠં. એવં પસ્સં, ભિક્ખવે, સુતવા અરિયસાવકો ચક્ખુસ્મિમ્પિ નિબ્બિન્દતિ, રૂપેસુપિ નિબ્બિન્દતિ, ચક્ખુવિઞ્ઞાણેપિ નિબ્બિન્દતિ, ચક્ખુસમ્ફસ્સેપિ નિબ્બિન્દતિ. યમ્પિદં ચક્ખુસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તસ્મિમ્પિ નિબ્બિન્દતિ…પે… મનસ્મિમ્પિ નિબ્બિન્દતિ, ધમ્મેસુપિ નિબ્બિન્દતિ, મનોવિઞ્ઞાણેપિ નિબ્બિન્દતિ, મનોસમ્ફસ્સેપિ નિબ્બિન્દતિ. યમ્પિદં મનોસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તસ્મિમ્પિ નિબ્બિન્દતિ. નિબ્બિન્દં વિરજ્જતિ; વિરાગા વિમુચ્ચતિ; વિમુત્તસ્મિં વિમુત્તમિતિ ઞાણં હોતિ. ‘ખીણા જાતિ, વુસિતં બ્રહ્મચરિયં, કતં કરણીયં, નાપરં ઇત્થત્તાયા’તિ પજાનાતી’’તિ. દસમં.

સબ્બઅનિચ્ચવગ્ગો પઞ્ચમો.

તસ્સુદ્દાનં –

અનિચ્ચં દુક્ખં અનત્તા, અભિઞ્ઞેય્યં પરિઞ્ઞેય્યં;

પહાતબ્બં સચ્છિકાતબ્બં, અભિઞ્ઞેય્યપરિઞ્ઞેય્યં [અભિઞ્ઞેય્યં પરિઞ્ઞેય્યં (સી. સ્યા. કં.), અભિઞ્ઞાતં પરિઞ્ઞેય્યં (પી. ક.)];

ઉપદ્દુતં ઉપસ્સટ્ઠં, વગ્ગો તેન પવુચ્ચતીતિ.

સળાયતનવગ્ગે પઠમપણ્ણાસકો સમત્તો.

તસ્સ વગ્ગુદ્દાનં –

અનિચ્ચવગ્ગં યમકં, સબ્બં વગ્ગં જાતિધમ્મં;

અનિચ્ચવગ્ગેન પઞ્ઞાસં, પઞ્ચમો તેન પવુચ્ચતીતિ.