૭. અદ્ધભૂતસુત્તં

૨૯. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા રાજગહે વિહરતિ વેળુવને કલન્દકનિવાપે. તત્ર ખો ભગવા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘સબ્બં, ભિક્ખવે, અદ્ધભૂતં [અન્ધભૂતં (સી. સ્યા. કં.)]. કિઞ્ચ, ભિક્ખવે, સબ્બં અદ્ધભૂતં? ચક્ખુ, ભિક્ખવે, અદ્ધભૂતં, રૂપા અદ્ધભૂતા, ચક્ખુવિઞ્ઞાણં અદ્ધભૂતં, ચક્ખુસમ્ફસ્સો અદ્ધભૂતો, યમ્પિદં ચક્ખુસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તમ્પિ અદ્ધભૂતં. કેન અદ્ધભૂતં? ‘જાતિયા જરાય મરણેન સોકેહિ પરિદેવેહિ દુક્ખેહિ દોમનસ્સેહિ ઉપાયાસેહિ અદ્ધભૂત’ન્તિ વદામિ…પે… જિવ્હા અદ્ધભૂતા, રસા અદ્ધભૂતા, જિવ્હાવિઞ્ઞાણં અદ્ધભૂતં, જિવ્હાસમ્ફસ્સો અદ્ધભૂતો, યમ્પિદં જિવ્હાસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તમ્પિ અદ્ધભૂતં. કેન અદ્ધભૂતં? ‘જાતિયા જરાય મરણેન સોકેહિ પરિદેવેહિ દુક્ખેહિ દોમનસ્સેહિ ઉપાયાસેહિ અદ્ધભૂત’ન્તિ વદામિ. કાયો અદ્ધભૂતો…પે… મનો અદ્ધભૂતો, ધમ્મા અદ્ધભૂતા, મનોવિઞ્ઞાણં અદ્ધભૂતં, મનોસમ્ફસ્સો અદ્ધભૂતો, યમ્પિદં મનોસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તમ્પિ અદ્ધભૂતં. કેન અદ્ધભૂતં? ‘જાતિયા જરાય મરણેન સોકેહિ પરિદેવેહિ દુક્ખેહિ દોમનસ્સેહિ ઉપાયાસેહિ અદ્ધભૂત’ન્તિ વદામિ. એવં પસ્સં, ભિક્ખવે, સુતવા અરિયસાવકો ચક્ખુસ્મિમ્પિ નિબ્બિન્દતિ, રૂપેસુપિ નિબ્બિન્દતિ, ચક્ખુવિઞ્ઞાણેપિ નિબ્બિન્દતિ, ચક્ખુસમ્ફસ્સેપિ નિબ્બિન્દતિ…પે… યમ્પિદં મનોસમ્ફસ્સપચ્ચયા ઉપ્પજ્જતિ વેદયિતં સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા તસ્મિમ્પિ નિબ્બિન્દતિ. નિબ્બિન્દં વિરજ્જતિ, વિરાગા વિમુચ્ચતિ, વિમુત્તસ્મિં ‘વિમુત્ત’મિતિ ઞાણં હોતિ, ‘ખીણા જાતિ વુસિતં બ્રહ્મચરિયં, કતં કરણીયં, નાપરં ઇત્થત્તાયા’તિ પજાનાતી’’તિ. સત્તમં.