૨. પુપ્ફસુત્તં

૯૪. સાવત્થિનિદાનં. ‘‘નાહં, ભિક્ખવે, લોકેન વિવદામિ, લોકોવ મયા વિવદતિ. ન, ભિક્ખવે, ધમ્મવાદી કેનચિ લોકસ્મિં વિવદતિ. યં, ભિક્ખવે, નત્થિસમ્મતં લોકે પણ્ડિતાનં, અહમ્પિ તં ‘નત્થી’તિ વદામિ. યં, ભિક્ખવે, અત્થિસમ્મતં લોકે પણ્ડિતાનં, અહમ્પિ તં ‘અત્થી’તિ વદામિ’’.

‘‘કિઞ્ચ, ભિક્ખવે, નત્થિસમ્મતં લોકે પણ્ડિતાનં, યમહં ‘નત્થી’તિ વદામિ? રૂપં, ભિક્ખવે, નિચ્ચં ધુવં સસ્સતં અવિપરિણામધમ્મં નત્થિસમ્મતં લોકે પણ્ડિતાનં; અહમ્પિ તં ‘નત્થી’તિ વદામિ. વેદના… સઞ્ઞા… સઙ્ખારા… વિઞ્ઞાણં નિચ્ચં ધુવં સસ્સતં અવિપરિણામધમ્મં નત્થિસમ્મતં લોકે પણ્ડિતાનં; અહમ્પિ તં ‘નત્થી’તિ વદામિ. ઇદં ખો, ભિક્ખવે, નત્થિસમ્મતં લોકે પણ્ડિતાનં; અહમ્પિ તં ‘નત્થી’તિ વદામિ’’.

‘‘કિઞ્ચ, ભિક્ખવે, અત્થિસમ્મતં લોકે પણ્ડિતાનં, યમહં ‘અત્થી’તિ વદામિ? રૂપં, ભિક્ખવે, અનિચ્ચં દુક્ખં વિપરિણામધમ્મં અત્થિસમ્મતં લોકે પણ્ડિતાનં; અહમ્પિ તં ‘અત્થી’તિ વદામિ. વેદના અનિચ્ચા…પે… વિઞ્ઞાણં અનિચ્ચં દુક્ખં વિપરિણામધમ્મં અત્થિસમ્મતં લોકે પણ્ડિતાનં; અહમ્પિ તં ‘અત્થી’તિ વદામિ. ઇદં ખો, ભિક્ખવે, અત્થિસમ્મતં લોકે પણ્ડિતાનં; અહમ્પિ તં ‘અત્થી’તિ વદામિ’’.

‘‘અત્થિ, ભિક્ખવે, લોકે લોકધમ્મો, તં તથાગતો અભિસમ્બુજ્ઝતિ અભિસમેતિ; અભિસમ્બુજ્ઝિત્વા અભિસમેત્વા તં આચિક્ખતિ દેસેતિ પઞ્ઞપેતિ પટ્ઠપેતિ વિવરતિ વિભજતિ ઉત્તાનીકરોતિ.

‘‘કિઞ્ચ, ભિક્ખવે, લોકે લોકધમ્મો, તં તથાગતો અભિસમ્બુજ્ઝતિ અભિસમેતિ, અભિસમ્બુજ્ઝિત્વા અભિસમેત્વા આચિક્ખતિ દેસેતિ પઞ્ઞપેતિ પટ્ઠપેતિ વિવરતિ વિભજતિ ઉત્તાનીકરોતિ? રૂપં, ભિક્ખવે, લોકે લોકધમ્મો તં તથાગતો અભિસમ્બુજ્ઝતિ અભિસમેતિ. અભિસમ્બુજ્ઝિત્વા અભિસમેત્વા આચિક્ખતિ દેસેતિ પઞ્ઞપેતિ પટ્ઠપેતિ વિવરતિ વિભજતિ ઉત્તાનીકરોતિ.

‘‘યો, ભિક્ખવે, તથાગતેન એવં આચિક્ખિયમાને દેસિયમાને પઞ્ઞપિયમાને પટ્ઠપિયમાને વિવરિયમાને વિભજિયમાને ઉત્તાનીકરિયમાને ન જાનાતિ ન પસ્સતિ તમહં, ભિક્ખવે, બાલં પુથુજ્જનં અન્ધં અચક્ખુકં અજાનન્તં અપસ્સન્તં કિન્તિ કરોમિ! વેદના, ભિક્ખવે, લોકે લોકધમ્મો…પે… સઞ્ઞા, ભિક્ખવે… સઙ્ખારા, ભિક્ખવે… વિઞ્ઞાણં, ભિક્ખવે, લોકે લોકધમ્મો તં તથાગતો અભિસમ્બુજ્ઝતિ અભિસમેતિ. અભિસમ્બુજ્ઝિત્વા અભિસમેત્વા આચિક્ખતિ દેસેતિ પઞ્ઞપેતિ પટ્ઠપેતિ વિવરતિ વિભજતિ ઉત્તાનીકરોતિ.

‘‘યો, ભિક્ખવે, તથાગતેન એવં આચિક્ખિયમાને દેસિયમાને પઞ્ઞપિયમાને પટ્ઠપિયમાને વિવરિયમાને વિભજિયમાને ઉત્તાનીકરિયમાને ન જાનાતિ ન પસ્સતિ તમહં, ભિક્ખવે, બાલં પુથુજ્જનં અન્ધં અચક્ખુકં અજાનન્તં અપસ્સન્તં કિન્તિ કરોમિ!

‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, ઉપ્પલં વા પદુમં વા પુણ્ડરીકં વા ઉદકે જાતં ઉદકે સંવડ્ઢં ઉદકા અચ્ચુગ્ગમ્મ ઠાતિ [તિટ્ઠન્તં (ક.)] અનુપલિત્તં ઉદકેન; એવમેવ ખો, ભિક્ખવે, તથાગતો લોકે જાતો લોકે સંવડ્ઢો લોકં અભિભુય્ય વિહરતિ અનુપલિત્તો લોકેના’’તિ. દુતિયં.