૧૦. ઉપસ્સયસુત્તં

૧૫૩. એવં મે સુતં – એકં સમયં આયસ્મા મહાકસ્સપો સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. અથ ખો આયસ્મા આનન્દો પુબ્બણ્હસમયં નિવાસેત્વા પત્તચીવરમાદાય યેનાયસ્મા મહાકસ્સપો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મન્તં મહાકસ્સપં એતદવોચ – ‘‘આયામ, ભન્તે કસ્સપ, યેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુનુપસ્સયો તેનુપસઙ્કમિસ્સામા’’તિ. ‘‘ગચ્છ ત્વં, આવુસો આનન્દ, બહુકિચ્ચો ત્વં બહુકરણીયો’’તિ. દુતિયમ્પિ ખો આયસ્મા આનન્દો આયસ્મન્તં મહાકસ્સપં એતદવોચ – ‘‘આયામ, ભન્તે કસ્સપ, યેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુનુપસ્સયો તેનુપસઙ્કમિસ્સામા’’તિ. ‘‘ગચ્છ ત્વં, આવુસો આનન્દ, બહુકિચ્ચો ત્વં બહુકરણીયો’’તિ. તતિયમ્પિ ખો આયસ્મા આનન્દો આયસ્મન્તં મહાકસ્સપં એતદવોચ – ‘‘આયામ, ભન્તે કસ્સપ, યેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુનુપસ્સયો તેનુપસઙ્કમિસ્સામા’’તિ.

અથ ખો આયસ્મા મહાકસ્સપો પુબ્બણ્હસમયં નિવાસેત્વા પત્તચીવરમાદાય આયસ્મતા આનન્દેન પચ્છાસમણેન યેન અઞ્ઞતરો ભિક્ખુનુપસ્સયો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્ઞત્તે આસને નિસીદિ. અથ ખો સમ્બહુલા ભિક્ખુનિયો યેનાયસ્મા મહાકસ્સપો તેનુપસઙ્કમિંસુ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મન્તં મહાકસ્સપં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિંસુ. એકમન્તં નિસિન્ના ખો તા ભિક્ખુનિયો આયસ્મા મહાકસ્સપો ધમ્મિયા કથાય સન્દસ્સેસિ સમાદપેસિ સમુત્તેજેસિ સમ્પહંસેસિ. અથ ખો આયસ્મા મહાકસ્સપો તા ભિક્ખુનિયો ધમ્મિયા કથાય સન્દસ્સેત્વા સમાદપેત્વા સમુત્તેજેત્વા સમ્પહંસેત્વા ઉટ્ઠાયાસના પક્કામિ.

અથ ખો થુલ્લતિસ્સા ભિક્ખુની અનત્તમના અનત્તમનવાચં નિચ્છારેસિ – ‘‘કિં પન અય્યો મહાકસ્સપો, અય્યસ્સ આનન્દસ્સ વેદેહમુનિનો સમ્મુખા ધમ્મં ભાસિતબ્બં મઞ્ઞતિ? સેય્યથાપિ નામ સૂચિવાણિજકો સૂચિકારસ્સ સન્તિકે સૂચિં વિક્કેતબ્બં મઞ્ઞેય્ય; એવમેવ અય્યો મહાકસ્સપો અય્યસ્સ આનન્દસ્સ વેદેહમુનિનો સમ્મુખા ધમ્મં ભાસિતબ્બં મઞ્ઞતી’’તિ.

અસ્સોસિ ખો આયસ્મા મહાકસ્સપો થુલ્લતિસ્સાય ભિક્ખુનિયા ઇમં વાચં ભાસમાનાય. અથ ખો આયસ્મા મહાકસ્સપો આયસ્મન્તં આનન્દં એતદવોચ – ‘‘કિં નુ ખો, આવુસો આનન્દ, અહં સૂચિવાણિજકો, ત્વં સૂચિકારો; ઉદાહુ અહં સૂચિકારો, ત્વં સૂચિવાણિજકો’’તિ? ‘‘ખમ, ભન્તે કસ્સપ, બાલો માતુગામો’’તિ. ‘‘આગમેહિ ત્વં, આવુસો આનન્દ, મા તે સઙ્ઘો ઉત્તરિ ઉપપરિક્ખિ’’.

‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, આવુસો આનન્દ, અપિ નુ ત્વં ભગવતો સમ્મુખા ભિક્ખુસઙ્ઘે ઉપનીતો – ‘અહં, ભિક્ખવે, યાવદેવ આકઙ્ખામિ વિવિચ્ચેવ કામેહિ વિવિચ્ચ અકુસલેહિ ધમ્મેહિ સવિતક્કં સવિચારં વિવેકજં પીતિસુખં પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરામિ. આનન્દોપિ, ભિક્ખવે, યાવદેવ આકઙ્ખતિ વિવિચ્ચેવ કામેહિ વિવિચ્ચ અકુસલેહિ ધમ્મેહિ સવિતક્કં સવિચારં વિવેકજં પીતિસુખં પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતી’’’તિ? ‘‘નો હેતં, ભન્તે’’.

‘‘અહં ખો, આવુસો, ભગવતો સમ્મુખા ભિક્ખુસઙ્ઘે ઉપનીતો – ‘અહં, ભિક્ખવે, યાવદેવ આકઙ્ખામિ વિવિચ્ચેવ કામેહિ વિવિચ્ચ અકુસલેહિ ધમ્મેહિ સવિતક્કં સવિચારં વિવેકજં પીતિસુખં પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરામિ. કસ્સપોપિ, ભિક્ખવે, યાવદેવ આકઙ્ખતિ વિવિચ્ચેવ કામેહિ વિવિચ્ચ અકુસલેહિ ધમ્મેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતી’તિ…પે…. (નવન્નં અનુપુબ્બવિહારસમાપત્તીનં પઞ્ચન્નઞ્ચ અભિઞ્ઞાનં એવં વિત્થારો વેદિતબ્બો.)

‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, આવુસો આનન્દ, અપિ નુ ત્વં ભગવતો સમ્મુખા ભિક્ખુસઙ્ઘે ઉપનીતો – ‘અહં, ભિક્ખવે, આસવાનં ખયા અનાસવં ચેતોવિમુત્તિં પઞ્ઞાવિમુત્તિં દિટ્ઠેવ ધમ્મે સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરામિ. આનન્દોપિ, ભિક્ખવે, આસવાનં ખયા અનાસવં ચેતોવિમુત્તિં પઞ્ઞાવિમુત્તિં દિટ્ઠેવ ધમ્મે સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરતી’’’તિ? ‘‘નો હેતં, ભન્તે’’.

‘‘અહં ખો, આવુસો, ભગવતો સમ્મુખા ભિક્ખુસઙ્ઘે ઉપનીતો – ‘અહં, ભિક્ખવે, આસવાનં ખયા અનાસવં ચેતોવિમુત્તિં પઞ્ઞાવિમુત્તિં દિટ્ઠેવ ધમ્મે સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરામિ. કસ્સપોપિ, ભિક્ખવે, આસવાનં ખયા અનાસવં ચેતોવિમુત્તિં પઞ્ઞાવિમુત્તિં દિટ્ઠેવ ધમ્મે સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરતી’’’તિ.

‘‘સત્તરતનં વા, આવુસો, નાગં અડ્ઢટ્ઠમરતનં વા તાલપત્તિકાય છાદેતબ્બં મઞ્ઞેય્ય, યો મે છ અભિઞ્ઞા છાદેતબ્બં મઞ્ઞેય્યા’’તિ.

ચવિત્થ ચ પન થુલ્લતિસ્સા ભિક્ખુની બ્રહ્મચરિયમ્હાતિ. દસમં.