૮. ગઙ્ગાસુત્તં

૧૩૧. રાજગહે વિહરતિ વેળુવને. અથ ખો અઞ્ઞતરો બ્રાહ્મણો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવતા સદ્ધિં સમ્મોદિ. સમ્મોદનીયં કથં સારણીયં વીતિસારેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો સો બ્રાહ્મણો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘કીવબહુકા નુ ખો, ભો ગોતમ, કપ્પા અબ્ભતીતા અતિક્કન્તા’’તિ? ‘‘બહુકા ખો, બ્રાહ્મણ, કપ્પા અબ્ભતીતા અતિક્કન્તા. તે ન સુકરા સઙ્ખાતું – ‘એત્તકા કપ્પા ઇતિ વા, એત્તકાનિ કપ્પસતાનિ ઇતિ વા, એત્તકાનિ કપ્પસહસ્સાનિ ઇતિ વા, એત્તકાનિ કપ્પસતસહસ્સાનિ ઇતિ વા’’’તિ.

‘‘સક્કા પન, ભો ગોતમ, ઉપમં કાતુ’’ન્તિ? ‘‘સક્કા, બ્રાહ્મણા’’તિ ભગવા અવોચ. ‘‘સેય્યથાપિ, બ્રાહ્મણ, યતો ચાયં ગઙ્ગા નદી પભવતિ યત્થ ચ મહાસમુદ્દં અપ્પેતિ, યા એતસ્મિં અન્તરે વાલિકા સા ન સુકરા સઙ્ખાતું – ‘એત્તકા વાલિકા ઇતિ વા, એત્તકાનિ વાલિકસતાનિ ઇતિ વા, એત્તકાનિ વાલિકસહસ્સાનિ ઇતિ વા, એત્તકાનિ વાલિકસતસહસ્સાનિ ઇતિ વા’તિ. તતો બહુતરા ખો, બ્રાહ્મણ, કપ્પા અબ્ભતીતા અતિક્કન્તા. તે ન સુકરા સઙ્ખાતું – ‘એત્તકા કપ્પા ઇતિ વા, એત્તકાનિ કપ્પસતાનિ ઇતિ વા, એત્તકાનિ કપ્પસહસ્સાનિ ઇતિ વા, એત્તકાનિ કપ્પસતસહસ્સાનિ ઇતિ વા’તિ. તં કિસ્સ હેતુ? અનમતગ્ગોયં, બ્રાહ્મણ, સંસારો. પુબ્બા કોટિ ન પઞ્ઞાયતિ અવિજ્જાનીવરણાનં સત્તાનં તણ્હાસંયોજનાનં સન્ધાવતં સંસરતં. એવં દીઘરત્તં ખો, બ્રાહ્મણ, દુક્ખં પચ્ચનુભૂતં તિબ્બં પચ્ચનુભૂતં બ્યસનં પચ્ચનુભૂતં, કટસી વડ્ઢિતા. યાવઞ્ચિદં, બ્રાહ્મણ, અલમેવ સબ્બસઙ્ખારેસુ નિબ્બિન્દિતું, અલં વિરજ્જિતું, અલં વિમુચ્ચિતુ’’ન્તિ.

એવં વુત્તે, સો બ્રાહ્મણો ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘અભિક્કન્તં, ભો ગોતમ, અભિક્કન્તં, ભો ગોતમ…પે… ઉપાસકં મં ભવં ગોતમો ધારેતુ અજ્જતગ્ગે પાણુપેતં સરણં ગત’’ન્તિ. અટ્ઠમં.