૧૦. પુગ્ગલસુત્તં
૧૩૩. એકં સમયં ભગવા રાજગહે વિહરતિ ગિજ્ઝકૂટે પબ્બતે. તત્ર ખો ભગવા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘ભિક્ખવો’’તિ. ‘‘ભદન્તે’’તિ તે ભિક્ખૂ ભગવતો પચ્ચસ્સોસું. ભગવા એતદવોચ –
‘‘અનમતગ્ગોયં, ભિક્ખવે, સંસારો…પે… એકપુગ્ગલસ્સ, ભિક્ખવે, કપ્પં સન્ધાવતો સંસરતો સિયા એવં મહા અટ્ઠિકઙ્કલો અટ્ઠિપુઞ્જો અટ્ઠિરાસિ યથાયં વેપુલ્લો પબ્બતો, સચે સંહારકો અસ્સ, સમ્ભતઞ્ચ ન વિનસ્સેય્ય. તં કિસ્સ હેતુ? અનમતગ્ગોયં, ભિક્ખવે, સંસારો…પે… અલં વિમુચ્ચિતુ’’ન્તિ.
ઇદમવોચ ભગવા. ઇદં વત્વાન સુગતો અથાપરં એતદવોચ સત્થા –
‘‘એકસ્સેકેન કપ્પેન, પુગ્ગલસ્સટ્ઠિસઞ્ચયો;
સિયા પબ્બતસમો રાસિ, ઇતિ વુત્તં મહેસિના.
‘‘સો ખો પનાયં અક્ખાતો, વેપુલ્લો પબ્બતો મહા;
ઉત્તરો ગિજ્ઝકૂટસ્સ, મગધાનં ગિરિબ્બજે.
‘‘યતો ચ અરિયસચ્ચાનિ, સમ્મપ્પઞ્ઞાય પસ્સતિ;
દુક્ખં દુક્ખસમુપ્પાદં, દુક્ખસ્સ ચ અતિક્કમં;
અરિયં ચટ્ઠઙ્ગિકં મગ્ગં, દુક્ખૂપસમગામિનં.
‘‘સ સત્તક્ખત્તુંપરમં, સન્ધાવિત્વાન પુગ્ગલો;
દુક્ખસ્સન્તકરો હોતિ, સબ્બસંયોજનક્ખયા’’તિ. દસમં;
પઠમો વગ્ગો.
તસ્સુદ્દાનં –
તિણકટ્ઠઞ્ચ પથવી, અસ્સુ ખીરઞ્ચ પબ્બતં;
સાસપા સાવકા ગઙ્ગા, દણ્ડો ચ પુગ્ગલેન ચાતિ.