૩. ઘટસુત્તં

૨૩૭. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તેન ખો પન સમયેન આયસ્મા ચ સારિપુત્તો આયસ્મા ચ મહામોગ્ગલ્લાનો રાજગહે વિહરન્તિ વેળુવને કલન્દકનિવાપે એકવિહારે. અથ ખો આયસ્મા સારિપુત્તો સાયન્હસમયં પટિસલ્લાના વુટ્ઠિતો યેનાયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મતા મહામોગ્ગલ્લાનેન સદ્ધિં સમ્મોદિ. સમ્મોદનીયં કથં સારણીયં વીતિસારેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો આયસ્મા સારિપુત્તો આયસ્મન્તં મહામોગ્ગલ્લાનં એતદવોચ –

‘‘વિપ્પસન્નાનિ ખો તે, આવુસો મોગ્ગલ્લાન, ઇન્દ્રિયાનિ; પરિસુદ્ધો મુખવણ્ણો પરિયોદાતો સન્તેન નૂનાયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો અજ્જ વિહારેન વિહાસી’’તિ. ‘‘ઓળારિકેન ખ્વાહં, આવુસો, અજ્જ વિહારેન વિહાસિં. અપિ ચ, મે અહોસિ ધમ્મી કથા’’તિ. ‘‘કેન સદ્ધિં પનાયસ્મતો મહામોગ્ગલ્લાનસ્સ અહોસિ ધમ્મી કથા’’તિ? ‘‘ભગવતા ખો મે, આવુસો, સદ્ધિં અહોસિ ધમ્મી કથા’’તિ. ‘‘દૂરે ખો, આવુસો, ભગવા એતરહિ સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. કિં નુ ખો, આયસ્મા, મહામોગ્ગલ્લાનો ભગવન્તં ઇદ્ધિયા ઉપસઙ્કમિ; ઉદાહુ ભગવા આયસ્મન્તં મહામોગ્ગલ્લાનં ઇદ્ધિયા ઉપસઙ્કમી’’તિ? ‘‘ન ખ્વાહં, આવુસો, ભગવન્તં ઇદ્ધિયા ઉપસઙ્કમિં; નપિ મં ભગવા ઇદ્ધિયા ઉપસઙ્કમિ. અપિ ચ, મે યાવતા ભગવા એત્તાવતા દિબ્બચક્ખુ વિસુજ્ઝિ દિબ્બા ચ સોતધાતુ. ભગવતોપિ યાવતાહં એત્તાવતા દિબ્બચક્ખુ વિસુજ્ઝિ દિબ્બા ચ સોતધાતૂ’’તિ. ‘‘યથાકથં પનાયસ્મતો મહામોગ્ગલ્લાનસ્સ ભગવતા સદ્ધિં અહોસિ ધમ્મી કથા’’તિ?

‘‘ઇધાહં, આવુસો, ભગવન્તં એતદવોચં – ‘આરદ્ધવીરિયો આરદ્ધવીરિયોતિ, ભન્તે, વુચ્ચતિ. કિત્તાવતા નુ ખો, ભન્તે, આરદ્ધવીરિયો હોતી’તિ? એવં વુત્તે, મં, આવુસો, ભગવા એતદવોચ – ‘ઇધ, મોગ્ગલ્લાન, ભિક્ખુ આરદ્ધવીરિયો વિહરતિ – કામં તચો ચ ન્હારુ ચ અટ્ઠી ચ અવસિસ્સતુ, સરીરે ઉપસુસ્સતુ મંસલોહિતં, યં તં પુરિસથામેન પુરિસવીરિયેન પુરિસપરક્કમેન પત્તબ્બં ન તં અપાપુણિત્વા વીરિયસ્સ સણ્ઠાનં ભવિસ્સતીતિ. એવં ખો, મોગ્ગલ્લાન, આરદ્ધવીરિયો હોતી’તિ. એવં ખો મે, આવુસો, ભગવતા સદ્ધિં અહોસિ ધમ્મી કથા’’તિ.

‘‘સેય્યથાપિ, આવુસો, હિમવતો પબ્બતરાજસ્સ પરિત્તા પાસાણસક્ખરા યાવદેવ ઉપનિક્ખેપનમત્તાય; એવમેવ ખો મયં આયસ્મતો મહામોગ્ગલ્લાનસ્સ યાવદેવ ઉપનિક્ખેપનમત્તાય. આયસ્મા હિ મહામોગ્ગલ્લાનો મહિદ્ધિકો મહાનુભાવો આકઙ્ખમાનો કપ્પં તિટ્ઠેય્યા’’તિ.

‘‘સેય્યથાપિ, આવુસો, મહતિયા લોણઘટાય પરિત્તા લોણસક્ખરાય યાવદેવ ઉપનિક્ખેપનમત્તાય; એવમેવ ખો મયં આયસ્મતો સારિપુત્તસ્સ યાવદેવ ઉપનિક્ખેપનમત્તાય. આયસ્મા હિ સારિપુત્તો ભગવતા અનેકપરિયાયેન થોમિતો વણ્ણિતો પસત્થો –

‘‘સારિપુત્તોવ પઞ્ઞાય, સીલેન ઉપસમેન ચ;

યોપિ પારઙ્ગતો ભિક્ખુ, એતાવપરમો સિયા’’તિ.

ઇતિહ તે ઉભો મહાનાગા અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ સુભાસિતં સુલપિતં સમનુમોદિંસૂતિ. તતિયં.